Fundusz im. Beaty Pawlak

Nagroda 2020

Laureatką Nagrody im. Beaty Pawlak za 2020 rok została Agnieszka Pajączkowska za książkę Wędrowny Zakład Fotograficzny, Wydawnictwo Czarne.

Autorka w ciągu pięciu lat przemierzyła setki kilometrów polskiego pogranicza, proponując spotkanym ludziom zrobienie zdjęcia w zamian za opowieść lub coś do jedzenia. Powstała wielowymiarowa opowieść o codziennej rzeczywistości przygranicznych wsi, coraz bardziej wyludnionych i zamieszkanych przez głównie starych ludzi, o powikłanych losach i traumach spowodowanych przez wojnę i przesiedlenia, o odbijającej się w osobistych wspomnieniach historii.

Agnieszka Pajączkowska (ur. 1986) – kulturoznawczyni, kuratorka wystaw fotograficznych, animatorka kultury. Publikuje m.in. w „Dwutygodniku”, „Krytyce Politycznej”, „Res Publice”, „Wysokich Obcasach”, „Kontekstach”, „Kulturze i Historii” czy w „Widoku”. Jej zainteresowania akademickie i artystyczne obejmują historię fotografii, antropologię, etnografię oraz związki lokalnych historii z codziennymi praktykami. Autorka książki A co wyście myślały? Spotkania z kobietami z mazowieckich wsi (z Aleksandrą Zbroją).

Do Nagrody nominowani byli także:

Katarzyna Boni, Auroville. Miasto z marzeń, Agora 2020 (data premiery: 30 czerwca 2020), s. 416

Opowieść o mieście Auroville w stanie Tamilnadu w Indiach, które założono pół wieku temu na pustyni. Stworzyli je ochotnicy z całego świata, wierzący, że praca nad sobą i poszerzanie świadomości stanowią drogę do realizacji marzenia o utopijnym społeczeństwie. Dziś w Auroville, które wspiera UNESCO, mieszka nieco ponad trzy tysiące ludzi i nie ma obrotu pieniądza. Autorka spędziła tam prawie rok. Opowiada historię Matki, założycielki Auroville i pokazuje, czy projekt idealnego miasta udało się wcielić w życie.

Katarzyna Kobylarczyk, Strup. Hiszpania rozdrapuje rany, Czarne 2019 (data premiery: 30 października 2019), 280 s.

Książka o społecznej traumie ponad 80 latach po wojnie domowej w Hiszpanii. Autorka odwiedziła wiele miejsc i sięgnęła do dokumentów źródłowych, a także oddała głos rodzinom represjonowanych, lekarzom i badaczom, by opowiedzieć o nierozliczonych zbrodniach dyktatury Franco, ale też o ofiarach komunistów i anarchistów. Pokazuje, w jak różny sposób traktowano ofiary obu stron – ekshumacje zabitych przez frankistów odbywają się dopiero teraz – i jak przemilczana krzywda żyła w społeczeństwie.

Filip Skrońc, Nie róbcie mu krzywdy, Czarne 2020 (data premiery: 4 marca 2020), 240 s.

Reportaż o stygmatyzowaniu albinosów w Tanzanii, których uważa się tam za skutek klątwy. Portret wyobcowanej społeczności żyjącej w ciągłym strachu. Albinosi są zabijani, nawet przez członków rodziny, odcina się im uszy, ręce, nogi, piersi, łechtaczki i penisy, panuje bowiem wierzenie, że mają one magiczną moc. Każda z tych części ciała warta jest od kilku do kilkunastu tysięcy dolarów. Dzieci albinoskie często oddawane są do zakładów opieki, bo tylko tak można uratować ich życie.

Maja Wolny, Pociąg do Tybetu, Mando 2020 (data premiery: 3 czerwca 2020), 256 s.

Historia podróży pociągiem – Koleją Transsyberyjską, Transmongolską i najwyżej położoną na świecie Tybetańską, która wiąże się z ryzykiem choroby wysokościowej – przez 10 000 km z Warszawy do Lhasy. Autorka opisuje samo doświadczenie podróży pociągiem, mijane miejsca i rozmowy z ludźmi, których spotykała. Pokazuje rzeczywistość odwiedzanych krajów, ale też przybliża ich kulturę, religię, obyczaje i historię.

 

Autorzy

Katarzyna Boni – reporterka. Od kilkunastu lat podróżuje i pisze o podróżach m.in. dla „Gazety Wyborczej”, „National Geographic” i „Kontynentów”. Specjalizuje się w pisaniu o Azji, spędziła na tym kontynencie ponad cztery lata pracując w Japonii, Chinach, Kambodży, Tajlandii, na Filipinach i w Indonezji. Autorka książki Ganbare. Warsztaty umierania o Japonii po tsunami i Fukushimie (Nagroda Gryfia). Współautorka (razem z Wojciechem Tochmanem) książki Kontener o syryjskich uchodźcach w Jordanii.

Katarzyna Kobylarczyk (ur. 1980) – reporterka, autorka książek Pył z landrynek. Hiszpańskie fiesty i Baśnie z bloku cudów. Reportaże nowohuckie. Dla Małopolskiego Instytutu Kultury napisała pięć zbiorów reportaży historycznych poświęconych kulturze i historii regionu. Publikowała w m.in. „Dzienniku Polskim”, „Gazecie Wyborczej” i „Tygodniku Powszechnym”. Laureatka dziennikarskich nagród Zielonej Gruszki i „Za różnorodnością, przeciw dyskryminacji”.

Agnieszka Pajączkowska (ur. 1986) – kulturoznawczyni, kuratorka wystaw fotograficznych, animatorka kultury. Publikuje m.in. w „Dwutygodniku”, „Krytyce Politycznej”, „Res Publice”, „Wysokich Obcasach”, „Kontekstach”, „Kulturze i Historii” czy w „Widoku”. Jej zainteresowania akademickie i artystyczne obejmują historię fotografii, antropologię, etnografię oraz związki lokalnych historii z codziennymi praktykami. Autorka książki A co wyście myślały? Spotkania z kobietami z mazowieckich wsi (z Aleksandrą Zbroją).

Filip Skrońc (ur. 1988) – reporter, fotograf i twórca wideo. Współzałożyciel RATS Agency. Publikował w „Gazecie Wyborczej”, „Przekroju”, „Kontynentach” i magazynie „MaleMAN”. Laureat konkursu na reportaż im. Maćka Szumowskiego oraz finalista Nagrody „Newsweeka” im. Teresy Torańskiej i konkursu stypendialnego dla młodych dziennikarzy im. Ryszarda Kapuścińskiego. Za materiał z Tanzanii otrzymał nagrodę w konkursie BZ WBK Press Foto.

Maja Wolny (ur. 1976) – pisarka, autorka reportaży, sztuk teatralnych, kuratorka wystaw. W latach 1998-2002 dziennikarka „Polityki”. Napisała powieści Kara, Dom tysiąca nocy, Czarne liście, Powrót z Północy, Jasność i Księgobójca (belgijska nagroda literacka Hercule Poirotprijs w kategorii „debiuty”). Przez kilkanaście lat mieszkała w Belgii, gdzie prowadziła fundację promującą kultury Europy Wschodniej i pełniła funkcję dyrektora Muzeum Morskiego.