Czy media społecznościowe i Big Techy przejęły kontrolę nad naszą debatą publiczną? Kto rządzi światem ? W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” gościnią Krzysztofa Izdebskiego (Fundacja Batorego) i Michała Tomasika („Polityka”) jest Katarzyna Szymielewicz, prezeska Fundacji Panoptykon. Rozmawiamy o tym, jak wygląda starcie: nowe technologie a polskie realia na poziomie politycznym i prawnym.

Jako wychowani już w III RP młodzi pracownicy i studenci, działacze Koordynacji Solidarności i Walk (KSW), uważamy, że opowiedziano nam tę historię walki z niedoborem i dyktaturą w uproszczeniu graniczącym z manipulacją i że zbyt często przywołuje się ją jako pieśń odległej, ponurej przeszłości, której problemy zostały zażegnane raz na zawsze w 1989 roku, bo zniknęło ich źródło – socjalizm w wydaniu „demokracji ludowych”. Tymczasem rzeczywistość III RP, choć zupełnie inna, nie jest wcale aż tak odległa od tej, przeciw której strajkowali robotnicy w 1970, 1976 i 1980 roku: koszty życia rosną, wybranym grupom społecznym przysługują przywileje, demokracja jest fasadowa, strajki – rozbijane, a strajkujący – represjonowani. Czy potrzebujemy więc dziś również nowego KOR-u? – piszą młodzi pracownicy i studenci z Koordynacji Solidarności i Walk (KSW) na bloguIdei.

Czy proponowany rozejm w Ukrainie jest akceptowalny? Czy Ukraina wygra wojnę i co na ten temat mówią badania socjologiczne? W jakim kierunku przesuwa się front i jak dziś wygląda rzeczywistość konfliktu? W najnowszym odcinku wideokastu „Rozumieć Ukrainę” Agnieszka Lichnerowicz i Edwin Bendyk analizują sytuację na froncie i w polityce międzynarodowej. Pokazują, co naprawdę dzieje się na miejscu i jak złożona jest ta geostrategiczna układanka – szczególnie w kontekście polityki USA, dla której wsparcie dla Kijowa nie zawsze jest celem samym w sobie.

Pierwsza edycja Radaru Nagrody im. Marcina Króla była wspólnym poszukiwaniem najciekawszych książek, które mogłyby wzbogacić polską debatę publiczną. Do udziału zaprosiliśmy zarówno przedstawicielki i przedstawicieli redakcji pism i portali społeczno-kulturalnych, jak i naszą publiczność - osoby obecne na wydarzeniu oraz śledzące debatę online.

Czy lata 90. w Polsce to kolorowa popkultura, czy też przede wszystkim nasz polityczno-społeczny chrzest bojowy? Gośćmi najnowszego odcinka są Bartek Przybyszewski i Mateusz Witkowski (Podcastex – podcast o latach 90. i 00.). Wraz z nimi Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski ustalają, jak było kiedyś, konfrontują lata 90. vs dziś i analizują, czy wyciągnęliśmy z tego czasu jakieś wnioski. Czy gdy mówimy lata 90., wspomnienia i nostalgia przesłaniają nam niezbyt różową rzeczywistość?

Kiedy wybory na Ukrainie i czy w obecnej sytuacji są one możliwe? Co pokazują sondaże i co tak naprawdę myślą Ukraińcy o Polsce i Polakach po miesiącach dyplomatycznych napięć, na które wpływ miały m.in. spory o zboże z Ukrainy. Zauważamy, że Ukraina zaczyna traktować Polskę z większą powagą, co widać po zmianach w ukraińskim MSZ, otwieraniu archiwów i przyspieszeniu zgód na ekshumacje. W najnowszym odcinku „Rozumieć Ukrainę” Edwin Bendyk rozmawia z ukraińską politolożką, badaczką i pisarką, dr Oleksandrą Iwaniuk.

Czy szanuję KOR? Tak, to bohaterowie. Natomiast pojawia się pytanie, na ile polityka oparta na małej grupie aktywistów ma jeszcze sens w ramach demokracji liberalnej w tak dużym kraju jak Polska. Pięćdziesiąta rocznica utworzenia Komitetu Obrony Robotników wydaje się dobrą okazją, by, przynajmniej krótko, przyjrzeć się temu, co może znaczyć KOR współcześnie. Ciekawi mnie to i jako socjologa, i jako dwudziestopięciolatka – czyli przedstawiciela pokolenia, które właśnie zdobywa nie tylko dojrzałość życiową, ale i polityczną – pisze Krzysztof Katkowski na bloguIdei.

Czy rosnące poparcie dla AfD w Niemczech to realne zagrożenie dla Polski? Jak wpłynie na relacje polsko-niemieckie? Co Niemcy mówią o Polsce? W dzisiejszym odcinku prof. Sebastian Płóciennik (Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej) dogłębnie analizuje sytuację polityczną, nastroje społeczne i problemy Niemiec i odpowiada na pytanie, czy mamy się czego bać. Punktem wyjścia do rozmowy, którą prowadzą Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik, są wyniki wyborów regionalnych w Saksonii-Anhalt i Meklemburgii-Pomorzu Przednim.

Nie pamiętam stania w kolejkach po jedzenie na kartki. Ani tego bezsilnego – czy może gniewnego – uczucia, kiedy władza pluła głodnym ludziom w twarz, ogłaszając podwyżki cen podstawowych produktów czy kłamiąc o społecznych konsultacjach. Nie pamiętam strachu przed esbecją wkraczającą do mieszkań czy milicją wyciągającą protestujących na „ścieżkę zdrowia”. Nie pamiętam, bo żyję dwa razy krócej, niż ma dziś historia Komitetu Obrony Robotników – pisze na bloguIdei Zofia Krajewska

Nowy dcinek wideokastu „Rozumieć Ukrainę” przedstawia aktualną sytuację wojny w Ukrainie, skupiając się na działaniach ukraińskiej armii, rosnącym znaczeniu dronów oraz odporności ukraińskiego społeczeństwa. Autorzy analizują również wpływ sankcji na Rosję, sytuację gospodarczą Ukrainy, walkę z korupcją oraz stanowisko USA i Europy wobec wojny. W ostatniej części poruszają temat polityki Niemiec, działalności AfD oraz kontrowersji związanych z wysadzeniem gazociągów Nord Stream.

Rok 2023 miał być momentem, kiedy edukacja zacznie – po ośmiu latach oczekiwania – zmieniać się na serio, gruntownie i trwale. Oczekiwania były wysokie – przez tych kilka lat środowiska eksperckie, organizacje, nauczyciele i nauczycielki wypracowali katalog pomysłów, jak zacząć uzdrawiać polskie szkolnictwo. Kampania wyborcza w 2023 roku finiszowała w cieniu ostatniej próby przeforsowania „lex Czarnek” – ustawy mającej na celu ograniczenie zakresu społecznych działań w szkole oraz rozmów o konieczności stworzenia instytucji na wzór Komisji Edukacji Narodowej, która wyjęłaby decyzje dotyczące edukacji z osi bezpośredniego sporu polityczneg – pisze Iga Kazimierczyk na bloguiIdei.

Gościem najnowszego odcinka podcastu "Polskiego demo" jest Eugeniusz Smolar, który analizuje, jak geopolityka i nowa strategia Trumpa wpływają na bezpieczeństwo Polski w świecie bez sojuszy. Anna Materska-Sosnowska i Michał Tomasik pytają, jaką politykę zagraniczną prowadzi Donald Trump i Stany Zjednoczone, dlaczego kluczowa jest rywalizacja USA–Chiny i jak wpływa to na stosunki USA–Rosja. Pytamy również o to, jak Polska może odnaleźć się w tej nowej sytuacji, czy NATO pomoże Polsce w razie godziny „W”, czy art. 5 NATO zadziała tak, jak sobie wyobrażamy?

Czy skrajna prawica w Europie na stałe przejmie władzę? Czy aby ocalić ustrój polityczny RP, rząd Donalda Tuska musi mówić językiem prawicy? Gościem dzisiejszego odcinka wideocastu „Polskie Demo” jest prof. Maciej Kisilowski (Uniwersytet Środkowoeuropejski w Wiedniu). Wspólnie z Krzysztofem Izdebskim i Michałem Tomasikiem omawia on narastający kryzys demokracji w Europie. Zastanawiamy się również, co należy zrobić, aby demokracja liberalna przetrwała w czasach zyskującego na sile autorytaryzmu.

Innowacja czy ochrona godności i praw ludzi? Konkurencyjność czy wysoki poziom ochrony przed szkodliwymi skutkami systemów AI? Te wartości nie muszą się wykluczać, ale osoba, która jako pierwsza obejmie urząd Przewodniczącego Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, ma przed sobą trudną misję. Wspólnie z 22 organizacjami społecznymi podpisaliśmy apel Fundacji Panoptykon do Marszałków Sejmu i Senatu o włączenie obywateli i obywatelek w wybory.

Relacja ludzi z przyrodą widziana z perspektywy ekranu telefonu, komputera czy telewizora wydaje się pasmem nieszczęść, nietrafionych działań, nieodwracalnych zmian i niemożliwych do pogodzenia konfliktów: powodzie, podtopienia, pożary, burze, zatrucia rzek, wysychające jeziora i śnięte ryby, smog, hałas, upały, susza, atak niedźwiedzia na człowieka, atak człowieka na dzika. Słowem – darwinowska „walka o byt” w pełnej okazałości: stres, konkurencja, kurczące się zasoby i natura, która dybie na życie człowieka – pisze Małgorzata Romanowska na bloguIdei.