Kurz i emocje po wyborach parlamentarnych na Węgrzech już nieco opadły. Partia TISZA Pétera Magyara dokonała rzeczy wręcz niemożliwej: w skrajnie niesprzyjających warunkach ordynacji wyborczej wygrała z ogromną przewagą. Ugrupowanie uzyskało 141 spośród 199 mandatów (71%), a na Pétera Magyara głos oddało blisko 3,4 mln wyborców.
Martwimy się w Polsce, że ostatnie dwa lata przyniosły osłabienie NATO i stosunków transatlantyckich. Może zszokowana Europa przeżywa właśnie przebudzenie tak głębokie, że zacznie zmieniać politykę i zdolności na bardziej od USA niezależne. Ale reszta świata, a szczególnie globalne Południe, w tym szeroki Bliski Wschód, nie przeżywa podobnego szoku.
W najnowszych danych dotyczących zmian demograficznych w Polsce jedno zjawisko wybrzmiewa szczególnie mocno: wyludnianie przestaje być problemem terenów peryferyjnych, a staje się doświadczeniem większości kraju. W latach 2009–2024 spadek liczby mieszkańców dotknął już 72% gmin, podczas gdy wzrost koncentruje się głównie wokół dużych miast i ich obwarzanków. Często za tym zjawiskiem stoją decyzje młodych ludzi – warto więc przyjrzeć się temu, co tak naprawdę je kształtuje.
Zmiany w ładzie międzynarodowym, które dotykają całej architektury stosunków transatlantyckich oraz redefinicji roli Unii Europejskiej w świecie, nie zaczęły się wraz z prezydenturą Donalda Trumpa. Amerykański prezydent tylko je w sposób gwałtowny przyśpieszył.
Podczas obecnej kadencji władz samorządowych w przestrzeni publicznej można zauważyć podwyższoną polaryzację i trwałą mobilizację sił politycznych w lokalnych społecznościach. Coraz częściej pojawiają się też głosy ekspertów i ekspertek, że to właściwy moment na przemyślenie relacji między organem wykonawczym a stanowiącym oraz na wprowadzenie rozwiązań równoważących ich siły. Pytanie jednak nie brzmi: czy należy coś zmieniać, lecz – jak projektować reformy, żeby wzmacniały samorządność bez jednoczesnego naruszania stabilności wspólnoty? Dojrzałość ustrojowa nie polega bowiem na przesuwaniu wahadła w jedną ze stron, lecz na budowaniu trwałego porządku odpowiedzialności.
