Czy szanuję KOR? Tak, to bohaterowie. Natomiast pojawia się pytanie, na ile polityka oparta na małej grupie aktywistów ma jeszcze sens w ramach demokracji liberalnej w tak dużym kraju jak Polska. Pięćdziesiąta rocznica utworzenia Komitetu Obrony Robotników wydaje się dobrą okazją, by, przynajmniej krótko, przyjrzeć się temu, co może znaczyć KOR współcześnie. Ciekawi mnie to i jako socjologa, i jako dwudziestopięciolatka – czyli przedstawiciela pokolenia, które właśnie zdobywa nie tylko dojrzałość życiową, ale i polityczną.
Nie pamiętam stania w kolejkach po jedzenie na kartki. Ani tego bezsilnego – czy może gniewnego – uczucia, kiedy władza pluła głodnym ludziom w twarz, ogłaszając podwyżki cen podstawowych produktów czy kłamiąc o społecznych konsultacjach. Nie pamiętam strachu przed esbecją wkraczającą do mieszkań czy milicją wyciągającą protestujących na „ścieżkę zdrowia”. Nie pamiętam, bo żyję dwa razy krócej, niż ma dziś historia Komitetu Obrony Robotników.
Rok 2023 miał być momentem, kiedy edukacja zacznie – po ośmiu latach oczekiwania – zmieniać się na serio, gruntownie i trwale. Oczekiwania były wysokie – przez tych kilka lat środowiska eksperckie, organizacje, nauczyciele i nauczycielki wypracowali katalog pomysłów, jak zacząć uzdrawiać polskie szkolnictwo. Kampania wyborcza w 2023 roku finiszowała w cieniu ostatniej próby przeforsowania „lex Czarnek” – ustawy mającej na celu ograniczenie zakresu społecznych działań w szkole oraz rozmów o konieczności stworzenia instytucji na wzór Komisji Edukacji Narodowej, która wyjęłaby decyzje dotyczące edukacji z osi bezpośredniego sporu politycznego.
Relacja ludzi z przyrodą widziana z perspektywy ekranu telefonu, komputera czy telewizora wydaje się pasmem nieszczęść, nietrafionych działań, nieodwracalnych zmian i niemożliwych do pogodzenia konfliktów: powodzie, podtopienia, pożary, burze, zatrucia rzek, wysychające jeziora i śnięte ryby, smog, hałas, upały, susza, atak niedźwiedzia na człowieka, atak człowieka na dzika. Słowem – darwinowska „walka o byt” w pełnej okazałości: stres, konkurencja, kurczące się zasoby i natura, która dybie na życie człowieka.
Niedawno miała miejsce duża nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Jak zmieniły się szczegóły rządowego programu OLiOC na lata 2027–2031? Czy doczekamy się przełomu, zwłaszcza w sferze współpracy samorządów z organizacjami społecznymi i sołectwami?
