Tegorocznego laureata poznamy 30 listopada podczas gali Nagrody PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego w warszawskim Teatrze Polskim. Będzie to pierwsza edycja Nagrody im. Beaty Pawlak organizowana wspólnie z PAP. Nagroda zachowuje swoją odrębność, a wspólne wręczenie wyróżnień jest okazją do podkreślenia znaczenia reportażu i dziennikarstwa, które pomagają nam lepiej rozumieć świat i innych ludzi.
Do Nagrody im. Beaty Pawlak 2026 nominowani zostali:
- Kasper Bajon – Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025,
- Katarzyna Boni – Którędy do wyjścia, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2025,
- Iza Klementowska – Nomadzi. Długa podróż do domu, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2025,
- Tomasz Pindel – Śmierć i inni święci. Ameryka Łacińska i jej wierzenia, Wydawnictwo W.A.B Warszawa 2025,
- Emilia Sułek – Baranie oko. Reportaż z Kirgistanu, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026.
Nagroda im. Beaty Pawlak została ustanowiona zgodnie z ostatnią wolą dziennikarki i pisarki Beaty Pawlak, która zginęła w zamachu terrorystycznym na indonezyjskiej wyspie Bali w 2002 roku. Od 2003 roku wyróżnia autorów i autorki najlepszych publikacji poświęconych innym kulturom, religiom i cywilizacjom.
Nagrodę przyznaje kapituła w składzie:
Piotr Kosiewski (Fundacja im. Stefana Batorego), Maria Kruczkowska („Gazeta Wyborcza”), Antoni Rogala (przedstawiciel rodziny), Olga Stanisławska (reporterka), Adam Szostkiewicz („Polityka”) – przewodniczący, Joanna Załuska (Fundacja im. Stefana Batorego), Wojciech Załuska (Katolicka Agencja Informacyjna)
 |
Kasper Bajon – Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025
Osobista opowieść o fascynacji Afryką, pamięci rodzinnej i zapomnianych polskich ambicjach kolonialnych. Kasper Bajon podąża tropem swojego pradziadka – poznańskiego kupca – odkrywając przy tym nieoczywiste związki Wielkopolski z dawną Niemiecką Afryką Wschodnią (dzisiejszą Tanzanią). Autor przygląda się przedwojennym marzeniom o zamorskich terytoriach, działalności Ligi Morskiej i Kolonialnej oraz egzotycznym śladom odciśniętym w przestrzeni Poznania, takim jak tamtejsze zoo czy palmiarnia. Łącząc intymne śledztwo genealogiczne z wnikliwym reportażem historycznym i podróżniczym, Bajon prowadzi wielowymiarową refleksję o kolonializmie, tożsamości oraz tym, jak wielka historia przeplata się z prywatnymi losami pokoleń. |
 |
Katarzyna Boni – Którędy do wyjścia, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2025
Poruszająca opowieść o żałobie, stracie i próbie odnalezienia sensu po nagłej śmierci bliskiej osoby. Katarzyna Boni splata osobiste doświadczenie rozpadu dotychczasowego świata z reporterską refleksją nad tym, jak różne kultury i ludzie radzą sobie z odchodzeniem. Autorka przygląda się rytuałom żałobnym, medycynie, psychologii oraz codziennym drobnym gestom, które pozwalają przetrwać najtrudniejszy czas. Książka napisana niezwykle czułym, literackim językiem, wolnym od banałów i łatwych pocieszeń, stanowi głębokie studium kruchości życia, miłości oraz powolnego uczenia się obecności mimo nieobecności. |
 |
Iza Klementowska – Nomadzi. Długa podróż do domu, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2025
Opowieść o współczesnym koczownictwie oraz ludziach żyjących na obrzeżach osiadłego społeczeństwa. Iza Klementowska przygląda się losom współczesnych nomadów – zarówno tych, którzy wędrują z wyboru, szukając wolności poza systemem, jak i tych zmuszonych do ciągłego przemieszczania się przez kryzysy ekonomiczne, brak dachu nad głową czy wykluczenie. Autorka podróżuje po Europie i Ameryce Północnej, rozmawiając z ludźmi mieszkającymi w kamperach, samochodach i prowizorycznych obozowiskach. Stawia pytania o to, czym jest dom, przynależność i bezpieczeństwo w świecie coraz głębszych nierówności. |
 |
Tomasz Pindel – Śmierć i inni święci. Ameryka Łacińska i jej wierzenia, Wydawnictwo W.A.B Warszawa 2025
Wyprawa w głąb duchowości Ameryki Łacińskiej, gdzie oficjalny katolicyzm od wieków przenika się z wierzeniami rdzennymi i wywodzącymi się z różnych kultur Afryki. Tomasz Pindel, znakomity znawca regionu, opisuje fenomen kultów ludowych, w tym słynnej Santa Muerte, wenezuelskiego ruchu María Lionza czy lokalnych cudotwórców i „narco-świętych”. Autor wyjaśnia, dlaczego mieszkańcy kontynentu szukają wsparcia u niekanonicznych patronów – często wykluczonych, kontrowersyjnych, ale bliskich codziennym troskom i lękom. Książka łączy rzetelną wiedzę kulturoznawczą z barwnym reportażem, ukazując religijność jako żywy, dynamiczny sposób radzenia sobie z przemocą, biedą i niepewnością losu. |
 |
Emilia Sułek – Baranie oko. Reportaż z Kirgistanu, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026
Wielowymiarowy portret współczesnego Kirgistanu, w którym postradziecka codzienność splata się z nomadyczną tradycją i wyzwaniami nowoczesności. Emilia Sułek, antropolożka i reporterka, zabiera czytelników w podróż przez wysokogórskie pastwiska, jurty, bazary i blokowiska Biszkeku. Rozmawia z pasterzami, handlarzami, aktywistkami i młodymi ludźmi poszukującymi swojej drogi między konserwatyzmem a globalizacją. Autorka unika egzotyzacji, przyglądając się z bliska skomplikowanym relacjom rodzinnym, kwestiom wolności kobiet, ekologii oraz pamięci o dawnych imperiach. To uważna, pełna empatii opowieść o kraju na styku kultur i cywilizacji. |