Analiza przygotowana w ramach cyklu „Polskie podziały” – publikacji opisujących to, co łączy i co różnicuje polskie społeczeństwo. Na podstawie najnowszych badań społecznych analizujemy wymiary i uwarunkowania polaryzacji, stratyfikacji oraz konfliktów społecznych, ale też czynniki sprzyjające solidarności, współpracy, wyrównywaniu szans i przełamywaniu wzajemnej nieufności.
Łukasz Ostrowski poddaje krytycznej analizie dominujący w debacie publicznej postulat depolaryzacji i dążenia do centrowego konsensusu. Wygaszanie konfliktów za wszelką cenę bywa iluzoryczne i moralnie wątpliwe – może prowadzić do demobilizacji społecznej, akceptacji podległości grup podporządkowanych oraz normalizacji postaw autorytarnych i rasistowskich.
W odwołaniu do danych empirycznych oraz procesów historycznych, analiza pokazuje, że silny spór polityczny często wynika z postępu społecznego i obrony praw mniejszości, a nie jest patologią systemu demokratycznego. Łukasz Ostrowski odrzuca symetrię win między lewicą a prawicą w Europie i przekonuje, że skuteczną odpowiedzią na wyzwania nieliberalne nie jest ustępowanie skrajnej prawicy w sprawach światopoglądowych w poszukiwaniu mitycznego konsensusu, lecz przeniesienie osi sporu politycznego z kwestii kulturowych na wymiar ekonomiczny.