Is the cooling of Polish-Ukrainian relations just a local historical dispute, or a sign of deeper rivalry over the future of Europe? In his analysis Edwin Bendyk explores how Ukraine’s internal transformation in the fifth year of the war is reshaping the balance of power with Warsaw, Europe, and the US.
The analysis highlights the growing asymmetry in perceptions of the war in Ukraine and in Poland – for Ukrainians, the war is an existential issue, whilst Poles are primarily seeking to avoid a direct confrontation.
Edwin Bendyk describes how the changes taking place in Ukraine in the fifth year of the war are shaping a new asymmetry and balance of power in relations with Warsaw, Europe and the US. Ukrainians are prepared to fight to the end. Poles (and others) want to avoid war at all costs, so they are preparing for it – he summarises this difference.
Kyiv’s determination and aspirations are underpinned by a genuine modernisation breakthrough, reform of military structures and a surge in technological innovation on the front line. Despite severe losses, the Ukrainian economy remains stable, and its own industrial base – which already meets over half the army’s requirements – is becoming a key driver of resistance. Edwin Bendyk illustrates this breakthrough with hard data: “During the war, the Ukrainian defence industry has increased its production capacity 50-fold, from one billion dollars in 2022 to 50 billion today”. He sums up Ukraine’s current geopolitical situation by writing that a year and a half after Volodymyr Zelenskyy’s memorable meeting with Donald Trump at the White House, it turns out that Ukraine is not losing the war after all, and Zelenskyy himself holds quite a few cards in his hand.
Militarily and technologically strengthened, Ukraine is gaining a strong, independent sense of its own agency and redefining its geopolitical objectives. With an army comprising over 100 brigades, Kyiv sees itself as a key provider of security for the entire Old Continent and expects to be treated as an equal partner by its western neighbours.
At the same time, as Edwin Bendyk points out, the authorities in Kyiv should not expect Poland or Romania to base their own security on Ukrainian optimism and the conviction that victory is possible. Polish elites, for their part, must abandon the anachronistic belief in their own strategic superiority. Warsaw now needs a new approach to relations with Kyiv, one free from cyclical emotional outbursts.
Forum Społeczeństwa Obywatelskiego (Civil Society Forum) to wydarzenie, które zgromadzi ukraińskie i międzynarodowe organizacje pozarządowe, fundacje oraz partnerów zagranicznych. Jego celem jest stworzenie przestrzeni do określenia wspólnych priorytetów, nawiązywania partnerstw oraz wzmocnienia roli społeczeństwa obywatelskiego jako kluczowego partnera, w przygotowaniach do Konferencji Odbudowy Ukrainy 2026.
Wydarzenie odbędzie się w Europejskim Centrum Solidarności – miejscu, które jest historycznym symbolem siły ruchów obywatelskich. Uczestnicy i uczestniczki spotkania skupią się na tym, jak społeczeństwo obywatelskie, społeczności lokalne, strona rządowa i zagraniczni partnerzy mogą wspólnie kształtować proces odbudowy, aby był on włączający, przejrzysty, oparty na lokalnych inicjatywach i odporny na kryzysy. Szczególny nacisk zostanie położony na zacieśnianie współpracy, wspieranie oddolnych działań, inwestowanie w kapitał ludzki i instytucjonalny, a także na zagwarantowanie, że odbudowa będzie miała charakter partycypacyjny i pozostanie spójna z europejskimi aspiracjami Ukrainy.
Centralnym punktem programu będzie prezentacja „Wspólnego Przesłania z Gdańska” (Gdańsk Common Message), będącego efektem szeroko zakrojonych konsultacji z udziałem aktywistów i aktywistek oraz przedstawicieli i przedstawicielek trzeciego sektora z Ukrainy i ze świata. Wspólnie zastanowimy się, w jaki sposób zawarte w przesłaniu rekomendacje mogą realnie wpłynąć na politykę i praktykę odbudowy. Wskażą również możliwości podejmowania wspólnych działań oraz omówią, jak energię i inicjatywy zapoczątkowane w Gdańsku przełożyć na dalsze etapy odbudowy Ukrainy.
Organizatorzy: Wydarzenie jest współorganizowane przez: Build Ukraine Back Better Platform, Chatham House Ukraine Forum, Foundations for Ukraine, Europejski Fundusz na rzecz Demokracji (European Endowment for Democracy), Międzynarodową Fundację „Odrodzenie” (International Renaissance Foundation), Fundacje Społeczeństwa Otwartego (Open Society Foundations), RISE Ukraine, Fundację im. Roberta Boscha (Robert Bosch Stiftung) oraz Fundację im. Stefana Batorego.
Czy w obecnym ochłodzeniu relacji polsko-ukraińskich chodzi jedynie o spory historyczne, czy jest to też zapowiedź głębszej rywalizacji o przyszłą pozycję w regionie i Europie?
Edwin Bendyk opisuje, jak zmiany zachodzące w Ukrainie w piątym roku wojny kształtują nową asymetrię i układ sił w stosunkach z Warszawą, Europą i USA. Ukraińcy gotowi są walczyć do końca. Polacy (i nie tylko) chcą wojny za wszelką cenę uniknąć, więc się do niej przygotowują – podsumowuje te różnicę.
Determinacja i aspiracje Kijowa opierają się przy tym na realnym przełomie modernizacyjnym, reformie struktur wojskowych oraz skokowym rozwoju innowacji technologicznych na froncie. Mimo dotkliwych strat, ukraińska gospodarka zachowuje stabilność, a kluczowym motorem oporu staje się własna baza przemysłowa, która pokrywa już ponad połowę zapotrzebowania armii. Edwin Bendyk obrazuje ten przełom twardymi danymi: „W czasie wojny ukraiński przemysł obronny zwiększył swoje zdolności produkcyjne 50-krotnie, z miliarda dolarów w 2022 roku do 50 miliardów dziś”. A obecną sytuację geopolityczną Ukrainy podsumowuje pisząc, że po półtora roku od pamiętnego spotkania Wołodymyra Zełenskiego z Donaldem Trumpem w Białym Domu okazuje się, że jednak Ukraina wojny nie przegrywa, a sam Zełenski ma w ręku całkiem sporo kart.
Wzmocniona militarnie i technologicznie Ukraina zyskuje silną, podmiotową świadomość własnego sprawstwa i redefiniuje swoje cele geopolityczne. Dysponując armią liczącą ponad 100 brygad, Kijów postrzega siebie jako kluczowego dostawcę bezpieczeństwa dla całego Starego Kontynentu i oczekuje symetrycznego, partnerskiego traktowania przez zachodnich sąsiadów.
Jednocześnie, jak zaznacza Edwin Bendyk, władze w Kijowie nie powinny oczekiwać, że Polska czy Rumunia opierać będą własne bezpieczeństwo na ukraińskim optymizmie i przekonaniu o możliwości wygranej. Polskie elity z kolei muszą porzucić anachroniczne przekonanie o własnej wyższości strategicznej. Warszawa potrzebuje dziś nowego, oczyszczonego z cyklicznych emocji pomysłu na relacje z Kijowem.
Despite the recent warming of relations and numerous economic and civic initiatives, Polish-Ukrainian relations have once again been threatened by historical tensions, this time triggered by Volodymyr Zelenskyy naming one of his military units after the Heroes of the UPA. Edwin Bendyk, president of the Batory Foundation, explains this decision in terms of the domestic context and the profound process of decolonisation of Ukrainian identity, for whom the symbolism of the UPA today signifies above all an uncompromising struggle against the Russian aggressor, rather than the Volhynia conflict. Despite the war that has been raging for many years, corruption and internal social burdens, Ukrainian society demonstrates tremendous resilience, economic stability and unity around defence objectives. In conclusion, the author points out that the future of both nations depends on building a symmetrical partnership and Ukraine’s integration with the European Union, which will enable it to become a key pillar of the new security system in Europe.
Relacjom polsko-ukraińskim, mimo niedawnego ocieplenia i licznych inicjatyw gospodarczo-obywatelskich, ponownie zagroziły napięcia na tle historycznym wywołane tym razem nadaniem przez Wołodymyra Zełenskiego imienia Bohaterów UPA jednej z jednostek wojskowych. Edwin Bendyk tłumaczy tę decyzję kontekstem wewnętrznym oraz głębokim procesem dekolonizacji i transformacji tożsamości Ukraińców, dla których symbolika UPA oznacza dziś przede wszystkim bezkompromisową walkę z rosyjskim agresorem, a nie konflikt wołyński. Pomimo trwającej od wielu lat wojny, korupcji oraz wewnętrznych obciążeń społecznych, społeczeństwo ukraińskie wykazuje się ogromną odpornością, stabilnością gospodarczą oraz jednością wokół celów obronnych. W podsumowaniu autor wskazuje, że przyszłość obu narodów zależy od zbudowania symetrycznego partnerstwa i integracji Ukrainy z Unią Europejską, co pozwoli jej stać się kluczowym filarem nowego systemu bezpieczeństwa w Europie.
The war has turned into a protracted struggle of attrition, testing the resilience not only of the Ukrainian state but also of the entire security architecture of Europe. For Ukraine, the very existence of the state and the nation is at stake, which determines its unwillingness to make territorial concessions. Edwin Bendyk cites research conducted by the Kyiv Institute of Sociology in the last week of January 2026, which shows that as many as 65% of respondents declare their willingness to endure the hardships of war for as long as necessary, and comments: Most Ukrainians consider the most essential aspect of the war to be its existential nature. Any possible compromise with the aggressor is seen there as a threat to the survival of society and the sovereign state.
The analysis highlights the profound social transformation that has taken place in Ukraine as a result of the aggression. Despite the destruction of infrastructure, fatigue and mobilisation problems, society has consolidated around civic values and a pro-Western course. Although a decade ago public sentiment was sceptical towards NATO, the Kremlin’s brutal policy has accelerated the processes it was supposed to prevent. Vladimir Putin was probably more afraid of the democratising potential of the Revolution than of the threat of Ukraine being “pulled” towards the West. However, by occupying Crimea in March 2014 and then starting a war in Donbas, he accelerated the process by which he wanted to “protect” Ukraine and its younger brother, the supposedly non-existent Ukrainian nation – writes Edwin Bendyk.
