EN
FUNDACJA BATOREGOBATORY FOUNDATION
FUNDACJA BATOREGOBATORY FOUNDATION
PL

Przez stulecia „godziwe próżnowanie” (otium) było fundamentem kultury wysokiej i cnotą obywatelską, zastrzeżoną jednak dla nielicznych. W tym samym czasie, dla większości społeczeństwa praca była koniecznością, która nie pozostawiała miejsca na czas wolny czy choćby chwilę nudy. Podczas spotkania w Olsztynie zapytamy o współczesną Polskę: czy prawo do dysponowania własnym czasem jest wciąż wyznacznikiem podziałów klasowych?

W dyskusji z udziałem antropologa Kacpra Pobłockiego oraz autorów książek-finalistek – Antoniny Tosiek i Andrzeja Waśkiewicza – spróbujemy zderzyć historię idei z historią wykluczenia. Zastanowimy się, czy w ogóle dysponujemy dziś „czasem własnym” jako formą życia, czy też traktujemy go jedynie jako przerwę na regenerację sił do dalszej pracy. Czy nasze sposoby spędzania czasu – od podróży po uczestnictwo w kulturze – budują społeczną spójność, czy raczej pogłębiają klasowe bańki?

Uczestnicy debaty:

Prowadzenie: Jan Swianiewicz (sekretarz Nagrody im. Marcina Króla).

Zapraszamy do dyskusji!

Debata odbędzie się 19 maja 2026 r. o godz. 18:00 w Zajezdni Trolejbusowej MOK w Olsztynie (ul. Knosały). Wydarzenie będzie również transmitowane na żywo i tłumaczone na PJM w mediach społecznościowych (Facebook i YouTube) Fundacji im. Stefana Batorego.

Dołącz do WYDARZENIA.

grafika na plakacie: Ewelina Lebida

 

Kacper Pobłocki (ur. 1980) – dr hab., antropolog społeczny, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG). Jego interdyscyplinarne badania łączą antropologię, historię i socjologię, skupiając się na dynamice rozwoju miast, historii klasowej oraz nierównościach społecznych. Autor głośnych i nagradzanych książek, takich jak Kapitalizm. Historia krótkiego trwania (2017) oraz przełomowego eseju historycznego Chamstwo (2021). Publikacja ta znalazła się 2022 roku w finałach Nagrody im. Marcina Króla oraz Nagrody Literackiej Nike. Ekspert w dziedzinie antropologii i socjologii miasta, współautor Anty-bezradnik przestrzenny: prawo do miasta w działaniu (2013). W 2011 był jednym z organizatorów i koordynatorem merytorycznym pierwszego Kongresu Ruchów Miejskich, a w 2014 inicjatorem i koordynatorem ogólnopolskiego Porozumienia Ruchów Miejskich. 

Jan Swianiewicz (ur. 1983) – dr filozofii, sekretarz Nagrody im. Marcina Króla, pracownik forumIei Fundacją im. Stefana Batorego. Nauczyciel filozofii w Stołecznym Centrum Edukacji Kulturalnej w Warszawie, autor tekstów z zakresu filozofii politycznej i społecznej w tym monografii Możliwość makrohistorii. Braudel, Wallerstein, Deleuze (2015).

Antonina Tosiek (ur. 1996) – poetka, badaczka literatury, krytyczka literacka i redaktorka. Doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk o Języku i Literaturze UAM. Laureatka Studenckiego Nobla w kategorii literatura i dziennikarstwo. Członkini redakcji naukowej kwartalnika „Czas Kultury”. Laureatka prestiżowej Nagrody im. Wisławy Szymborskiej oraz Nagrody Literackiej m.st. Warszawy za tom Żertwy (2024). Jako literaturoznawczyni zajmuje się diarystyką ludową i historią społeczną wsi, czego owocem są publikacje w „Tekstach Drugich” czy „Czasie Kultury” oraz książka-finalistka Nagrody im. Marcina Króla 2026 Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet (2025).

Andrzej Waśkiewicz (ur. 1961) – dr hab., socjolog i historyk idei, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, związany z Wydziałem Socjologii tej uczelni, wykłada także w Kolegium Artes Liberales UW. Jest autorem istotnych publikacji z zakresu historii idei, socjologii i filozofii polityki, w tym książek Interpretacja teorii politycznej. Spór o metodę we współczesnej literaturze anglosaskiej (1998), Polityka dla dorosłych. Eseje (2006), Obcy z wyboru. Studium filozofii aspołecznej (2008, wyd. ang. 2015), Paradoksy idei reprezentacji politycznej (2012, wyd. ang. 2020), Ludzie—rzeczy—ludzie. O porządkach społecznych, w których rzeczy łączą, a nie dzielą (2020). Autor książki-finalistki Nagrody im. Marcina Króla 2026 Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Szkice z historii idei (2025).

 

Czy technologia to jedynie zestaw narzędzi, czy forma władzy, która unieważnia dotychczasową umowę społeczną i podkopuje fundamenty demokracji? Jak przywrócić sprawstwo obywatelom w świecie, w którym decyzje o tym, co nas łączy, a co dzieli, podejmuje algorytm, a nie ludzie? Czy w epoce platformowego kapitalizmu jesteśmy jeszcze zdolni do bezinteresownego gestu solidarności, gdy każda interakcja zostaje natychmiastowo utowarowiona?

Podczas spotkania w Cieszynie chcielibyśmy zapytać, czy w środowisku zaprojektowanym do monetyzacji konfliktu solidarność pozostaje jeszcze społecznym zasobem, czy też logika algorytmiczna trwale uszkadza nasz instynkt budowania wspólnoty. Podejmiemy próbę wyznaczenia granic naszej autonomii i odpowiedzi na pytanie, czy oświeceniowe marzenie o budowaniu „my”, które nie wyklucza, ostatecznie przegrało z logiką zysku Big Techów.

W dyskusji udział wezmą:

Prowadzenie: Edwin Bendyk (prezes Fundacji im. Stefana Batorego)

Zapraszamy do dyskusji!
Transmisja na Facebooku będzie tłumaczona na polski język migowy.

Edwin Bendyk (ur. 1965) – prezes Fundacji im. Stefana Batorego. Dziennikarz, pisarz, publicysta tygodnika „Polityka”. Zajmuje się tematyką cywilizacyjną oraz relacjami między nauką i techniką a polityką, gospodarką,  kulturą, życiem społecznym. Współtworzył Ośrodek Badań nad Przyszłością w Collegium Civitas. Członek European Council on Foreign Relations. Wydał m.in. Miłość, wojna, rewolucja. Szkice na czas kryzysu (2009), Bunt sieci (2012), W Polsce, czyli wszędzie. Rzecz o upadku i przyszłości świata (2020). Prowadzi blog „Antymatrix”.

Sylwia Czubkowska (ur. 1982) – ekspertka w dziedzinie nowych technologii, dziennikarka ekonomiczna i technologiczna takich tytułów jak „Gazeta Wyborcza”, „Dziennik Gazeta Prawna” i „Przekrój”, nominowana do wielu nagród dziennikarskich. Jej praca koncentruje się na analizie wpływu cyfrowej transformacji na społeczeństwo, gospodarkę i rynek mediów. Dzięki rzetelności i dogłębnej wiedzy, zyskała uznanie jako autorytet, skutecznie demaskując skomplikowane mechanizmy rynkowe i społeczne, które kształtują cyfrową rzeczywistość. Twórczyni magazynu Spider’s Web+ i współtwórczyni podcastu Techstorie. Autorka książek Chińczycy trzymają nas mocno oraz Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem.

Jacek Kołtan (ur. 1977) – dr, filozof i politolog, od 2008 roku zawodowo związany z Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku. Studiował na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, Humboldt-Universität i Freie Universität w Berlinie, na którym obronił pracę doktorską dotyczącą pojęcia społecznej tożsamości podmiotu (2012). Jego zainteresowania badawcze dotyczą teorii społecznej i politycznej, historii idei, współczesnych ruchów społecznych i kryzysu demokracji (nieliberalizm w Europie Środkowo-Wschodniej). Zajmuje się nowoczesnością i jej wpływem na przemiany życia codziennego jednostki. Był stypendystą fundacji KAAD w Berlinie oraz Council for Research in Values and Philosophy, CUA w Waszyngtonie. Wyróżniony nagrodą Polskiego Towarzystwa Socjologicznego za najlepsze tłumaczenie naukowych tekstów socjologicznych (2021).

Michał Krzykawski (ur. 1980) – dr hab., filozof, pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego, gdzie kieruje Centrum Badań Krytycznych nad Technologiami. Były współpracownik Bernarda Stieglera i członek międzynarodowego kolektywu Internacja. Interesuje się budowaniem międzyobszarowego dialogu między myśleniem filozoficznym i myśleniem naukowym. Autor i współautor wielu prac z zakresu filozofii techniki, filozofii społecznej i teorii krytycznej. Ostatnio opublikowane prace: Konieczna bifurkacja. »Nie ma alternatywy« (redakcja Bernard Stiegler i Kolektyw Internacja, Katowice 2023) oraz Gospodarka i entropia. Jak wyjść z polikryzysu? (redakcja Jerzy Hausner, Michał Krzykawski, Warszawa 2023).

 

 

Czy Rosja to tylko agresywne państwo, czy może egzystencjalne ostrzeżenie dla całej cywilizacji zachodniej? Czy zachodnie wartości mają szansę przetrwać w starciu z sąsiadem, który traktuje pokój jedynie jako pauzę w ekspansji? Z książki Marcina Łuniewskiego, jak i z wielu innych analiz, wyłania się obraz rosyjskiego systemu władzy jako organizmu napędzanego przez „geopolitykę traumy” – mechanizm, w którym resentyment po rozpadzie imperium podsyca radykalizację.

W obliczu sąsiada, który składa jednostkę w ofierze imperialnej potędze, musimy zapytać o scenariusze jutra. Czy czeka nas gwałtowny rozpad Federacji, czy raczej wieczna zmarzlina autorytaryzmu? Na ile scenariusze przyszłości Rosji kreślone przez Marcina Łuniewskiego są wynikiem determinizmu historycznego i czy Europa posiada narzędzia, by wpłynąć na ich kształt? Czy imperializm jest nierozerwalnie związany z rosyjską kulturą polityczną?

Rozmawiać będziemy o realnym zagrożeniu u naszych granic wychodząc przy tym z założenia, że Rosję trzeba starać się zrozumieć na chłodno, porzucając stereotypy i myślenie życzeniowe. W dyskusji udział wezmą:

Zapraszamy do dyskusji!

Transmisja on-line na profilu Fundacji Batorego i Książnicy Podlaskiej na Facebooku oraz na kanale YouTube Fundacji Batorego będzie tłumaczona na polski język migowy.

 

Celem ustanowionej w 2022 przez Fundację Batorego Nagrody im. Marcina Króla jest wspieranie rozwoju debaty publicznej poprzez zachętę do pogłębionej refleksji nad zjawiskami i trendami współczesności oraz wyzwaniami przyszłości, tworzenia nowych idei i prób opisu rzeczywistości, poszukiwania odpowiedzi na kryzys demokracji oraz wartości demokratycznych oraz poszerzania przestrzeni intelektualnego dyskursu ponad podziałami.

Na początku marca Kapituła Nagrody wybrała pięć książek-finalistek piątej edycji konkursu. Zwycięski tytuł ogłoszony zostanie 28 maja (zapraszamy do oglądania transmisji). Przed ogłoszeniem książki-laureatki tegorocznej Nagrody Fundacja Batorego organizuje publiczne debaty z autorami książek nominowanych do Nagrody oraz innymi ważnymi uczestniczkami i uczestnikami polskiej debaty intelektualnej.

Więcej informacji o Nagrodzie oraz lista nominowanych w tegorocznej edycji książek.

Podczas tegorocznych Igrzysk Wolności, w Łodzi zaprosiliśmy na trzy debaty:

Czy jesteśmy gotowi? O budowaniu odporności społecznej – doświadczenia Polski i Ukrainy

25 października (sobota), godz. 10:00–11:00 | Scena plenarna II

Jak budować społeczną i instytucjonalną odporność w obliczu współczesnych kryzysów – wojny, pandemii, migracji czy katastrof naturalnych? Czy Polska wyciągnęła wnioski z doświadczeń Ukrainy po 2014 i 2022 roku, pokazujących, że kluczowe znaczenie ma nie tylko armia, lecz także solidarność społeczna, zaufanie i sprawne instytucje? Rozmawialiśmy o tym, jak wzmacniać zdolność państwa, samorządów i społeczeństwa obywatelskiego do wspólnego działania, przeciwdziałania dezinformacji i reagowania na zagrożenia.

Uczestnicy:

Prowadzenie: Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego)

Nierówności i rozwój: szansa czy zagrożenie?

26 października (niedziela), godz. 13:15–14:45 | Scena plenarna III

Rozmowa wokół książki–laureatki Nagrody im. Marcina Króla 2025, „Nierówności po polsku. Dlaczego trzeba się nimi zająć, jeśli chcemy dobrej przyszłości nad Wisłą” autorstwa Michała Brzezińskiego, Pawła Bukowskiego i Jakuba Sawulskiego.
Autorzy analizują skalę i przyczyny nierówności w Polsce oraz ich wpływ na gospodarkę, demokrację i więzi społeczne. Debata dotyczyć będzie również międzynarodowych doświadczeń – kiedy nierówności mogą pobudzać innowacje i wzrost, a kiedy prowadzą do społecznego podziału i erozji zaufania. Zastanowimy się, jak budować poparcie dla polityk publicznych sprzyjających większej równości szans i stabilności społecznej.

Uczestnicy:

Prowadzenie: Anna Materska-Sosnowska (członkini zarządu Fundacji im. Stefana Batorego, Uniwersytet Warszawski)

Jak być wolnym w czasie wojny?

26 października (niedziela), godz. 15:30–16:30 | Scena główna II

Wojna stawia przed społeczeństwami fundamentalne pytania o granice wolności i bezpieczeństwa. Czy w warunkach zagrożenia można zachować prawa obywatelskie, wolność słowa i niezależność myślenia? A może przetrwanie wymaga czasowego podporządkowania się wspólnemu celowi?
Porozmawiamy o tym, jak społeczeństwa – i jednostki – mogą bronić swojej autonomii oraz demokratycznych wartości, gdy wolność staje się luksusem, a wybory moralne nabierają egzystencjalnego wymiaru.

Uczestnicy:

Prowadzenie: Krzysztof Izdebski (Fundacja im. Stefana Batorego)

Agenda Igrzysk Wolności 2025.

 

Podczas Igrzysk Wolności, organizowanych w dniach 18-20 października w Łodzi byliśmy gospodarzami trzech sesji, z których dwie można zobaczyć w aplikacji Igrzysk Wolności, a jedną na naszym profilu na Facebooku.

Samorząd i organizacje społeczne – współpraca w obliczu zagrożeń dla bezpieczeństwa i demokracji. Okrągły stół
19.10 (sobota), godz. 16:45 – 18:15

Pandemia COVID-19, pełnoskalowa wojna w Ukrainie i napływ uchodźców pokazały, że środowiskami, które niosą wsparcie w najbardziej efektywny sposób są instytucje samorządowe i organizacje społecznej. Nie mogą to być jedynie działania incydentalne. Potrzebny jest system, który przygotuje te podmioty na podejmowanie działań w sytuacjach kryzysowych, zinstytucjonalizuje ich współpracę, a jednocześnie będzie wzmacniał demokrację lokalną. Co musi się zmienić w relacjach organizacji społecznych – samorząd? Co to znaczy partnerstwo w nowych czasach, w których kryzysy mogą zdarzać się częściej, a nawet możemy liczyć się z tym, że konflikt zbrojny może zbliżyć się do naszych miejscowości i domów? Jak powinniśmy się na to przygotować? Jakie mamy rekomendacje dla innych samorządów i organizacji?

W rozmowie udział wzięli:

Moderacja:

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

Odporność – ukraińska lekcja dla Europy. Panel dyskusyjny

20.10 (niedziela), godz. 10.00 – 11.00

Istotnym źródłem odporności Ukrainy wydaje się być silne społeczeństwo obywatelskie, mające w dodatku doświadczenie życia w konflikcie zbrojnym już od 2014 roku. Wiele wskazuje natomiast na to, że ukraińskie władze i instytucje były początkowo gorzej przygotowane, do ostatniej chwili nie dowierzając, że Putin rozpocznie pełnoskalową wojnę. Obecna sytuacja w Europie wydaje się być odwrotna – społeczeństwa UE nadal nie wierzą, że wojna jest możliwa, podczas gdy rządy i instytucje UE uznają to zagrożenie za realne, a starając się do niego przygotować borykają się z oporem wyborców. Ukraiński opór i ewentualne zwycięstwo nie byłby też możliwe bez skutecznego budowania sojuszy. Tu również wydaje się leżeć ważna lekcja dla Europy, która ma przecież trudności zarówno we współpracy transatlantyckiej, jak i w budowaniu relacji z tzw. średnimi mocarstwami Globalnego Południa. Jak wykorzystać ukraińskie doświadczenia do tworzenia unijnego modelu odporności i zdolności do reagowania na sytuacje kryzysowe?

Prelegenci:

Moderacja:

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

fot. Mikołaj Zacharow

Integracja Ukrainy z UE a Polska. Panel dyskusyjny
20.10 (niedziela), godz. 15.30 – 16.30

Jaką rolę może odegrać Polska w procesie akcesji Ukrainy do UE – w jego całości, ale także w bliskiej perspektywie polskiej prezydencji w Radzie UE w I połowie 2025? Czy próba uczynienia z Polski głównego adwokata sprawy ukraińskiej w UE jest na pewno dobrym pomysłem w świetle nieuchronnych konfliktów interesów między naszymi krajami na tle integracji ukraińskiej gospodarki ze wspólnym rynkiem unijnym? Z drugiej strony, jaki inny kraj, jeśli nie Polska mógłby wziąć na siebie tę rolę? Które interesy gospodarcze Polski i Ukrainy są naprawdę rozbieżne, a które zostały tylko tak przedstawione w wyniku manipulacji i rozpowszechniania niesprawdzonych informacji? Na ile polityka wewnętrzna krajów UE ma i może mieć wpływ na proces integracji Ukrainy oraz na stosunki polsko-ukraińskie? Ukraińcy są słusznie przekonani, że odbudowa i integracja Ukrainy z UE będzie procesem wielostronnym, zmieniającym rzeczywistość, w którym chodzić będzie nie tyle o rekonstrukcję państwa, co o jego odnowę. Czy państwa Unii Europejskiej, które same szukają pomysłów na własną modernizację wobec wyzwań przyszłości są rzeczywiście gotowe, by zaangażować się w ten proces na partnerskich zasadach?

Prelegenci:

Moderacja:

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Zuza Balcerzak

fot. Daniel Kiermut

fot. Daniel Kiermut

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Zuza Balcerzak

fot. Mikołaj Zacharow

Podczas Local Trends – Europejskiego Forum Samorządowego, organizowanego w dniach 14-15 października 2024 w Poznaniu będziemy gospodarzami dwóch sesji.

14 października 2024, w godzinach 15:30 – 16:30, w sali 3 zapraszamy na panel:

Relacje rząd-samorząd: bilans dekady. Co dalej?
Podczas spotkania przedstawione zostaną wyniki opracowanej przez ekspertów Fundacji Batorego trzeciej edycji „Indeksu samorządności” za rok 2023 oraz za okres 2014-2023. Jaki obraz relacji rząd-samorząd wynika z zebranych danych? W jakich obszarach samodzielność samorządu ucierpiała najbardziej podczas dwóch kadencji rządów Zjednoczonej Prawicy? Jakie działania i w jakich obszarach należy podjąć, aby odwrócić zmiany recentralizacyjne i wzmocnić samorządność?W rozmowie udział wezmą:

  • Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Miasta Sopotu
  • dr Radomir Matczak, prezes Zarządu, InnoBaltica Sp. z o.o.
  • Joanna Radzięda, radna Gminy Suchy Las
  • prof. dr hab. Paweł Swianiewicz, dyrektor Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego

Prowadzenie:

  • Joanna Załuska, forumIdei Fundacji im. Stefana Batorego
15 października 2024, w godzinach 14:40 – 15:00, na Scenie Dobrych Praktyk zapraszamy na panel:
Woda i zieleń – sprawa dla miasta

Ogrody deszczowe, ekoparkingi czy zielone paczkomaty – to przejawy zarządzania zielenią w mieście w trosce o ekologię. Czy to jedyne słuszne podejście? Wiemy, że to przyroda spontaniczna zdecydowanie lepiej radzi sobie z trudnymi warunkami i przeciwnościami pogodowymi niż nasadzenia w donicach i na dachach. To ją warto rozwijać, pielęgnować, a przede wszystkim nie niszczyć, jeśli faktycznie mamy na uwadze zmiany klimatu, konieczność oszczędzania wody i bezpieczeństwo mieszkańców.

Podczas spotkania rozwiejemy mity i podamy fakty na temat popularnych enklaw zieleni w mieście, m.in.: łąk kwietnych, mikrolasów, ogrodów deszczowych, zielonych przystanków, ptakomatów – które z nich mają sens i w jakich warunkach? Powiemy też, na co zwracać uwagę podczas planowania i realizacji działań ekologicznych w mieście – jak racjonalnie zarządzać zielono-błękitną infrastrukturą? Spotkanie będzie szansą na wymianę uwag, opinii i dyskusję z ekspertką.

W rozmowie udział wezmą:

  • Marzena Mruk-Wszałek, prezeska Fundacji Miasto Botaniczne
  • Alicja Zaczek-Żmijewska, specjalistka ds. Public Relations, Fundacja im. Stefana Batorego

Serdecznie zapraszamy!

Rocznica powołania tego wyjątkowo postępowego jak na tamte czasu rządu jest dla nas pretekstem do rozmów o współczesności. W tym roku chcemy zaprosić młode osoby i skupić się na ich sytuacji.

To w dużym stopniu dzięki Wam wybory parlamentarne wygrały partie opozycyjne. Chcemy rozmawiać o Waszych nadziejach i oczekiwaniach, ale również lękach i problemach. W jaki sposób możecie wywierać wpływ na rządzących i egzekwować obietnice wyborcze? Myślimy, że tematów do rozmowy w związku z nową kadencją parlamentu jest wiele.

Warto też pomyśleć o programie Europejskiej Stolicy Kultury – Lublin przeszedł do drugiego etapu tego konkursu. Czy młode osoby powinny mieć wpływ na jego kształt?

Transmisja odbyła się na profilu Fundacji Batorego na Facebooku.

Nagrodę im. Marcina Króla 2023 otrzymał Konstanty Gebert za książkę Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło, Wydawnictwo Agora.

Do finału Nagrody nominowani byli także:

Książkę-laureatkę wybrała Kapituła w składzie: Agata Bielik-Robson (University of Nottingham), Przemysław Czapliński (Uniwersytet Adama Mickiewicza), Dariusz Gawin (Instytut Filozofii i Socjologii PAN), Iwona Jakubowska-Branicka (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego), Zofia Król, („Dwutygodnik”), Elżbieta Matynia (New School for Social Research w Nowym Jorku), Zbigniew Nosowski, („Więź), Andrzej Rychard (Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Przewodniczący Rady Fundacji im. Stefana Batorego), Henryk Woźniakowski (Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak).

Nagroda dla autora wynosi 50 000 zł.

Wręczeniu Nagrody towarzyszyła debata „Kreować i generować. Idee w dobie sztucznej inteligencji” z udziałem nominowanych do finału autorów. Nie chcemy w rozmawiać o technicznym wymiarze takich rozwiązań jak ChatGPT, skupiać się na eksperckim wymiarze tego problemu, lecz zapytać o wyzwania, jakie on niesie dla twórców nowych idei, pojęć czy wyobrażeń wizualnych. Jak oni mogą odnaleźć się w świecie, w którym większość treści będzie „generowana”? Jakie wartości i narracje powinni starać się zachować ludzcy twórcy wobec zalewu opowieści „generowanych”?

Więcej informacji o Nagrodzie im. Marcina Króla: https://www.batory.org.pl/forumidei/nagroda-im-marcina-krola/

Przyszłość systemu finansów samorządowych, kryzys energetyczny i jego wpływ na  budżety i usługi publiczne, reforma systemu wyrównawczego, skutki inflacji – to tylko wybrane tematy, które zostaną poruszone podczas trzeciej edycji Local Trends – Samorządowego Kongresu Finansowego. Uczestnicy_czki spotkania wezmą udział w licznych dyskusjach i debatach, sesjach networkingowych oraz szkoleniach z zakresu finansów samorządów i inwestycji.

Fundacja im. Stefana Batorego jest Partnerem merytorycznym wydarzenia.

Program tegorocznej edycji zwrócił szczególną uwagę na tematykę:

W programie III Samorządowego Kongresu Finansowego znalazło się aż trzydzieści sesji, warsztaty oraz prezentacje w ramach Sceny Dobrych Praktyk.

Spotkania współorganizowane przez Fundację:

Podczas spotkania po raz pierwszy publicznie zostanie zaprezentowaliśmy „Indeks Samorządności” opracowany przez ekspertów Fundacji Batorego. Rozmawialiśmy o tym, jaki obraz relacji rząd-samorząd wynika z zebranych danych. Czy dziś samorząd ma nadal możliwość swobodnego realizowania zadań, dla których został powołany? Czy „Indeks Samorządności” jest narzędziem, które oddaje sytuację samorządu lokalnego w Polsce? W panelu udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych: Jakub Banaszak, prezydent Chełma, Jacek Jaśkowiak, prezydent Poznania, Joanna Wons-Kleta, wójtka Pawonkowa, Krzysztof Żuk, prezydent Lublina. Na pytania samorządowców i publiczności odpowiedzieli autorzy Indeksu: Marta Lackowska, Radomir Matczak, Paweł Swianiewicz, Dawid Sześciło, Katarzyna Wojnar. Sesję poprowadził: Edwin Bendyk, prezes Fundacji im. Stefana Batorego.

Jak namówić mieszkańców do rozmowy na trudne tematy, których w czasach kryzysów przybywa? Fabryka Inicjatyw Obywatelskich „Łączy nas Iława” i władze samorządowe Iławy praktykują dialog w formule Śniadań Obywatelskich. Ich niezobowiązujący charakter i przestrzeń miejska, w której się odbywają, są trafnym wyborem – w spotkaniach uczestniczy wielu mieszkańców z różnych grup wiekowych i środowiskowych. W spotkaniu udział wzięli: Edyta Kocyła-Pawłowska, prezeska stowarzyszenia Fabryka Inicjatyw Obywatelskich, Dawid Kopaczewski, burmistrz Iławy oraz Alicja Zaczek-Żmijewska, specjalistka ds. Public Relations, Fundacja Batorego.

Rafał Matyja – autor książki „Miejski grunt. 250 lat polskiej gry z nowoczesnością”, za którą otrzymał Nagrodę im. Marcina Króla Fundacji Batorego – w rozmowie z Edwinem Bendykiem, prezesem Zarządu Fundacji Batorego. Spotkanie w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie.

Pełen program wydarzenia dostępny jest na stronie www.localtrends.pl
Więcej informacji

Wielu komentatorów_ek i uczestników_czek polskiej sceny intelektualnej zwraca uwagę na stan debaty publicznej narzekając, że brakuje w niej nowych idei, które byłyby podstawą dla interpretacji rzeczywistości, wizji ładu politycznego i społecznego, krytyki kultury, scenariuszy przyszłości, odpowiedzi na zjawiska kryzysowe, jak katastrofa klimatyczna, przełom demograficzny czy wyzwania nowych technologii.

Czy rzeczywiście brakuje nowych, atrakcyjnych propozycji intelektualnych? A jeśli tak, to co jest źródłem kryzysu? Brak podaży? Czy coraz większa trudność z „przebiciem” się do debaty? Ograniczenie debaty do mniejszych „baniek”? Polaryzacja polityczna i rosnąca temperatura konfliktu? A może brak odpowiednich platform poważnej dyskusji i wymiany poglądów?

Niezależnie od odpowiedzi, wierzymy, że najważniejszym medium do wprowadzania w obieg nowych idei pozostaje książka. Dlatego zaprosiliśmy pisma i portale kształtujące polską debatę publiczną do tego, by wspólnie dokonać bilansu idei za 2022 rok. Porozmawiajmy o tym, jakie książki były w minionym roku dla różnych środowisk intelektualnym wydarzeniem, skłaniały do namysłu, refleksji, a może nawet do rewizji poglądów. Dlaczego miały takie znaczenie? Czy któreś spośród książek ważnych zostały przeoczone? Chcemy rozmawiać przede wszystkim o polskich autorach, ale też zapytać o ważne przekłady. Każdą z zaproszonych redakcji poprosiliśmy o przedstawienie własnej listy trzech książek polskich autorów oraz trzech przekładów wydanych w minionym roku.

„Bilans idei 2022” to również nieformalny początek poszukiwań książki-laureatki tegorocznej edycji Nagrody im. Marcina Króla. Nagrodę Fundacja Batorego ustanowiła w zeszłym roku, by wspierać rozwój debaty publicznej poprzez zachętę do pogłębionej refleksji nad zjawiskami i trendami współczesności oraz wyzwaniami przyszłości i do tworzenia nowych idei i prób opisu rzeczywistości.

W tym roku zaprosiliśmy również publiczność do zgłaszania ważnych polskich książek opublikowanych w 2022 roku. Listę publikujemy poniżej. Tytuły spełniające kryteria przekazaliśmy osobom nominującym do Nagrody jako inspirację.

Udział w debacie „Książki znaczące. Bilans idei 2022” wzięli: Magdalena M. Baran (Liberté!), Joanna B. Bednarek (Czas Kultury), Sebastian Duda (Więź), Ignacy Dudkiewicz (Magazyn Kontakt), Michał Jędrzejek (miesięcznik Znak), Tomasz Kasprowicz (Res Publica Nowa), Zofia Król (Dwutygodnik), Roman Kurkiewicz (Le Monde diplomatique – edycja polska), Konstanty Pilawa (Pressje), Katarzyna Przyborska (Krytyka Polityczna), Katarzyna Skrzydłowska-Kalukin (Kultura Liberalna), Bogna Świątkowska (Notes Na 6 Tygodni/Bęc Zmiana), Jan Tokarski (Przegląd Polityczny).

Prowadzenie: Edwin Bendyk (prezes Fundacji im. Stefana Batorego)

Każdą z zaproszonych redakcji poprosiliśmy o przedstawienie własnej listy trzech książek polskich autorów oraz trzech przekładów wydanych w minionym roku, które miały dla nich szczególne znaczenie.

Dwutygodnik (Warszawa)

 

Czas Kultury (Poznań)

 

 

Kontakt (Warszawa)

  

Krytyka Polityczna (Warszawa)

 

 

Kultura Liberalna (Warszawa)

 

 

Le monde diplomatique (Warszawa)

 

 

Liberté (Łódź)

 

NN6T (Warszawa)

 

 

Pressje (Kraków)

 

 

Przegląd Polityczny (Gdańsk)

 

 

Res Publica Nowa (Warszawa)

 

Więź (Warszawa)

 

 

Znak (Kraków)

 

Zgłoszenia publiczności

KSIĄŻKI POLSKIE

PRZEKŁADY