Stosunki polsko-ukraińskie nabrały nowej dynamiki po lutym 2022 roku, kiedy to byliśmy świadkami bezprecedensowej solidarności i poparcia polskiego społeczeństwa dla Ukraińców broniących swojej wolności przed agresją Moskwy. Jeszcze większe znaczenie ma to, że w reakcji na rosyjski atak społeczeństwo ukraińskie ostatecznie utwierdziło się w proeuropejskiej orientacji – akcesję Ukrainy do Unii Europejskiej popiera obecnie 91% Ukraińców i Ukrainek.
Wraz z jednoznacznym wparciem państw Unii dla Ukrainy oznacza to otwarcie nowej epoki w relacjach Ukraina – UE. Relacje między Polakami i Ukraińcami nie były wcześniej w historii tak dobre, a oba państwa połączyło strategiczne partnerstwo. To banał, który nie powinien zakryć zasadniczej cechy tych relacji – asymetrii we wzajemnym postrzeganiu zarówno historii, jak i aktualnej rzeczywistości oraz nieuniknionych taktycznych kryzysów, które w ramach tego partnerstwa już zaczęły się wydarzać, a będzie ich więcej.
Jaki jest obecny stan i dynamika relacji polsko-ukraińskich w kilkanaście miesięcy po pełnoskalowej agresji Rosji? Czy można wskazać, które interesy Polski i Ukrainy są wspólne, a które rozbieżne lub nawet konkurencyjne i stanowią zagrożenie dla wzajemnych relacji? Na ile polityka wewnętrzna ma i może mieć wpływ na stosunki polsko-ukraińskie? Jaką rolę może odegrać Polska w procesie integracji Ukrainy z Unią Europejską? Ukraińcy są słusznie przekonani, że odbudowa i integracja ich kraju z Unią Europejską będzie procesem wielostronnym, zmieniającym rzeczywistość, w którym chodzić będzie nie tyle o rekonstrukcję państwa, co o jego odnowę. Czy państwa Unii Europejskiej, same szukające pomysłów na własną modernizację wobec wyzwań przyszłości, są rzeczywiście gotowe, aby zaangażować się w ten proces na partnerskich zasadach?
Dyskutanci:
Prowadzenie: Edwin Bendyk (Fundacja im. Stefana Batorego)
Wydarzenie transmitowane na żywo na kanale Facebook Igrzysk Wolności.
Liczne badania pokazują, że najmłodsi obywatele i obywatelki są bardzo sceptyczni wobec instytucji demokracji przedstawicielskiej. Większość z nich nie ufa parlamentowi i partiom politycznym. Jednocześnie deklarują duże zainteresowanie polityką i wierzą w demokrację jako ustrój posiadający istotną przewagę nad niedemokratycznymi alternatywami.
Aktualne trendy demograficzne nie sprzyjają jednak reprezentacji głosu młodych przy urnach wyborczych – nawet znaczna wyborcza mobilizacja nie gwarantuje, że młodzi nie zostaną „przegłosowani” przez liczniejsze starsze pokolenia.
Jak zatem wzmocnić głos młodych? Jakie instytucje demokracji uczestniczącej i deliberacyjnej mogą w tym pomóc? Istnieją rady młodzieżowe różnych szczebli, młodzieżówki partyjne, ruchy społeczne i kolektywy aktywistyczne, panele obywatelskie – które z nich najlepiej nadają się do tego zadania, które funkcjonują skutecznie, a które nadają się do naprawy? Jakich instytucji deliberacyjnych w Polsce brakuje?
Do tej rozmowy zapraszamy młode osoby, na różne sposoby zaangażowane w życie społeczno-polityczne – aktywistki i aktywistów, przedstawicielki i przedstawicielki rad młodzieżowych oraz działaczki i działaczy młodzieżówek partyjnych. Zależy nam bowiem na dyskusji o tym, jak poprawić polityczny udział młodych w perspektywie różnych form zaangażowania i różnych doświadczeń.
W debacie udział biorą:
Prowadzenie: Paweł Marczewski (Fundacja im. Stefana Batorego)
W dyskusji udział wzięli:
Więcej informacji o Nagrodzie im. Olgi Kersten-Matwin
Co roku publikujemy Indeks Samorządności pokazujący relacje między władzami rządowymi i samorządowymi. Jednak samorząd to nie tylko lokalne władze. To również mieszkańcy, więc aby ocenić kondycję samorządności, warto przyjrzeć się także relacjom między władzami samorządowymi a mieszkańcami.
W maju 2024 roku – miesiąc po wyborach samorządowych – zorganizowaliśmy rozmowę w gronie ekspertów i praktyków partycypacji nt. stanu demokracji lokalnej. Punktem wyjścia do dyskusji był opublikowany w kwietniu 2024 raport Narzędzia partycypacji lokalnej w Polsce w 2023 roku. Pokazał on, że mimo pewnych postępów partycypacja lokalna w Polsce nadal pozostaje na niskim poziomie. Władze lokalne często ograniczają się do najniższych szczebli partycypacji, koncentrując się głównie na informowaniu mieszkańców. Chociaż 100% gmin transmituje obrady sesji i prawie 100% umieszcza je w internecie, to tylko 60% gmin daje mieszkańcom możliwość występowania z inicjatywą uchwałodawczą, a co trzecia umożliwia realizację inicjatywy lokalnej.
Uczestnicy i uczestniczki seminarium wskazali kluczowe problemy i wyzwania dla zwiększania zaangażowania mieszkańców w życie lokalnych społeczności. Z pewnością partycypacja wymaga lepszego dotarcia z informacją do mieszkańców oraz edukacji urzędników, a także bardziej elastycznych i zrozumiałych narzędzi oraz stałego dialogu na poziomie jak najbardziej lokalnym.
XV Kongres Kobiet odbędzie się w Poznaniu 2 i 3 września br. na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Tegoroczne hasło Kongresu Kobiet brzmi: „Kobiety mają głos! Równość, edukacja, przyszłość”. Kobiety miały, mają i będą miały głos. Czasem jest on mniej, czasem bardziej słyszalny, ale chyba nadszedł czas, żebyśmy były bardzo mocno słyszalne! – mówiła na spotkaniu Paulina Stochniałek Członkini Zarządu Województwa Wielkopolskiego.
Na początku września kobiety z całej Polski, różnych zawodów i poglądów debatować będą o nowoczesnej edukacji, zdrowiu, ekologii, polityce socjalnej, równościowej ekonomii, Europie, problemach migracyjnych, samorządach, kulturze i polityce.
Szczególnie zapraszamy na sesję „Kobiety w samorządzie – możliwości i bariery”.
Podczas spotkania omówimy bariery, z którymi spotykają się kobiety aktywne w samorządzie lokalnym, poszukamy szans. W rozmowie z przedstawicielkami władz lokalnych zwrócimy uwagę na różnice i wspólnotę doświadczeń. Będą z nami samorządowczynie:
Moderacja: Alicja Zaczek-Żmijewska, Fundacja im. Stefana Batorego
Anna Dudzińska, radna gminy Kostrzyn, działaczka prodemokratyczna i prokobieca, społeczniczka promująca inicjatywy lokalne, zawodowo związana z zarządzaniem inwestycjami. Absolwentka Pracowni Samorządowej Fundacji im. Stefana Batorego, uczestniczka projektu Liderzy Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, panelistka Wielkopolskiego Kongresu Kobiet, członkini Stowarzyszenia Kongres Kobiet.
Agnieszka Jerka, sołtyska Zapusty, współzałożycielka Koła Gospodyń Wiejskich w Zapuście. Na koncie ma doprowadzenie do zmiany statutów sołectw w gminie Olszyna na Dolnym Śląsku; wokół tego działania skupiła lokalne środowisko sołtysów i władze gminy. Uczestniczka licznych szkoleń i spotkań organizowanych przez Fundację Wspomagania Wsi, Sieć Obywatelską Watchdog i akcję Masz Głos Fundacji im. Stefana Batorego.
Dominika Piotrowska, radna Golubia-Dobrzynia, przewodnicząca Stowarzyszenia Fabryka Kultury, społeczniczka. Organizatorka społecznych inicjatyw na rzecz mieszkańców, m.in. warsztatów dla kobiet, wydarzeń o celach charytatywnych, książkobrań sadzenia zieleni w przestrzeni miejskiej. Absolwentka Pracowni Samorządowej Fundacji im. Stefana Batorego. W 2022 roku otrzymała wyróżnienie w kategorii budowa społeczeństwa obywatelskiego od Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
Marzena Stołypko, sołtyska wsi Stara Morawa i przewodniczącą Koła Gospodyń Wiejskich „Śnieżniczanki-Stara Morawa” w gminie Stronie Śląskie. Z wykształcenia ekonomistka, społeczniczka z zamiłowania. Członkini Rady Stowarzyszenia Kłodzka Wstęga Sudetów – Lokalna Grupa Działania. Absolwentka Programu Liderzy Polsko- Amerykańskiej Fundacji Wolności. Jako uczestniczka akcji Masz Głos Fundacji im. Stefana Batorego działa w sprawie powołania ciał doradczych na terenie swojej gminy: Młodzieżowej Rady Miasta i Rady Kobiet.
Wnioski będą podlegać ocenie w dwóch poniższych konkursach dotacyjnych:
Planowana ocena wniosków: czerwiec 2025, spotkania z wnioskodawcami: lipiec 2025.
Eksperci i ekspertki powinni spełniać następujące wymagania:
Uwaga: Od osób oceniających wnioski na dotacje instytucjonalne będziemy wymagać kompetencji w zakresie tworzenia i/lub oceny (ewaluacji) wieloletnich planów / strategii działania organizacji oraz doświadczenia w zarządzaniu organizacją.
Zadania osób oceniających:
Dotacje instytucjonalne: ocena wniosków wraz z analizą kondycji wnioskodawców (na podstawie treści wniosku wraz z załącznikami: strategią / planem działania i sprawozdaniami z działalności i finansowymi), udział w spotkaniach online z wyłonionymi wnioskodawcami (zgodnie z założeniami konkursu będzie to ok. 40 spotkań), udział w szkoleniu online oraz w stacjonarnym spotkaniu ekspertek/ów po ocenie wniosków (w Warszawie).
Dotacje tematyczne: ocena wniosków pełnych, udział w szkoleniu online oraz w stacjonarnym spotkaniu ekspertek/ów po ocenie wniosków (w Warszawie)
Link do formularza: https://forms.office.com/e/gHnqe9krZA
Wszystkie osoby biorące w udział w rekrutacji poinformujemy o jej wynikach do 13.03.2025 r. Zastrzegamy sobie prawo do spotkania/rozmowy online z kandydatami i kandydatkami. Z wybranymi osobami zostanie podpisana umowa cywilnoprawna określająca zasady pracy i wynagrodzenie, zgodnie z poniższymi stawkami:
Powyższe stawki obejmują wszystkie koszty związane z oceną, w tym także udział w szkoleniu oraz spotkaniach po ocenie wniosków. Fundacja zobowiązuje się do zwrotu kosztów podróży na spotkania stacjonarne w Warszawie.
Wybrani przez nas eksperci i ekspertki zobowiązani będą do podpisania Deklaracji bezstronności eksperta/ki, stanowiącej załącznik do umowy.
W przypadku pytań dotyczących naboru prosimy o kontakt: [email protected]
Informujemy, że dla zapewnienia transparentności i jawności procesu oceny wniosków złożonych w ramach Programu po zakończeniu konkursów dotacyjnych, dane osobowe ekspertów/ek oceniających wnioski w Programie w postaci imię, nazwisko, krótka charakterystyka zawodowa, zostaną opublikowane na stronie internetowej Programu na podstawie prawnie uzasadnionego interesu Operatora Programu (tj. na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO).
Celem Programu Równych Praw jest podnoszenie świadomości na temat równości praw wszystkich obywatelek i obywateli oraz budowanie i wzmacnianie zdolności instytucjonalnych organizacji społecznych działających na rzecz upowszechniania i ochrony praw i wartości zapisanych w traktatach UE i w Karcie Praw Podstawowych. Oprócz dotacji (instytucjonalnych, projektowych, na wymianę doświadczeń, na pomoc doraźną) program oferować będzie szkolenia, webinaria, wizyty studyjne i spotkania sieciujące nakierowane na rozwój organizacji, podnoszenie wiedzy, wymianę doświadczeń i uczenie się od siebie.
Budżet programu na lata 2025-2027 wynosi 6,7 mln EUR.
Program Stronger Roots V4 prowadzony jest w konsorcjum 5 organizacji z czterech krajów wyszehradzkich: Fundacji Otwartego Społeczeństwa (lider konsorcjum) oraz Fundacji Glopolis z Czech, Fundacji NIOK z Węgier, Fundacji Społeczeństwa Obywatelskiego ze Słowacji i Fundacji im. Stefana Batorego. Program realizowany jest w oparciu o metodologię budowania bazy społecznej organizacji, łączącą elementy wsparcia finansowego, doradztwa i coachingu, sieciowania i wymiany doświadczeń.
W ramach programu wspierać będziemy organizacje społeczne działające na poziomie lokalnym, regionalnym i/lub krajowym w jednym z czterech obszarów istotnych dla podstawowych wartości UE ( wspieranie demokracji i praworządności, edukacja obywatelska, antydyskryminacyjna i medialna, prawa człowieka i włączenie społeczne, ochrona środowiska). W Polsce dotacje przyznawane będą organizacjom zajmujących się szeroko pojętą ochroną środowiska (ochrona przyrody, sprawiedliwość klimatyczna, działania edukacyjne dotyczące zmian klimatu i środowiska, adaptacja do zmian klimatycznych i łagodzenie ich skutków, itp.) oraz koalicjom i sieciom (platformy, organizacje parasolowe, federacje, koalicje formalne i nieformalne) działającym na poziomie lokalnym, regionalnym lub krajowym na rzecz lepszej współpracy wewnątrzsektorowej i międzysektorowej, podnoszenia umiejętności komunikacyjnych i rzeczniczych, zwiększania zdolności sieciujących i poszerzania zasięgu swojego oddziaływania.
Budżet całego programu na lata 2025-2027 wynosi 5,66 mln EUR, z czego na działania w Polsce przeznaczonych jest 1,4 mln EUR.
Ogłoszenie konkursów dotacyjnych w obu programach planowane jest na wiosnę 2025.
Obecnie otwieramy nabór ekspertów i ekspertek do oceny wniosków w konkursach prowadzonych w programie Równych Praw.
Większość Polek i Polaków (64% wg badania More in Common Polska) twierdzi, że sprawy w naszym kraju idą w złym kierunku. Patrzymy na przyszłość z niepewnością, lękiem, frustracją, smutkiem ale i nadzieją. Bo wiemy, w jakim kraju chcielibyśmy żyć.
Pytani o idealną Polskę w perspektywie dekady odpowiadamy, że ma być ona bezpieczna, demokratyczna, sprawiedliwa, uczciwa, praworządna, nowoczesna, tolerancyjna, ekologiczna, otwarta. Rozumiemy, że warunkiem lepszej przyszłości jest rozwój oparty na zwiększonych nakładach na edukację i nauką oraz bezpieczeństwo wymagające sprawnych sił zbrojnych.
Niestety, nie ufamy państwu przekonani, że w sytuacji kryzysu będziemy musieli radzić sobie sami. Tak jak podczas pierwszych tygodni pandemii Covid-19 i tak jak w pierwszych dniach po agresji Rosji na Ukrainę. To dzięki mobilizacji społeczeństwa obywatelskiego – zaangażowaniu organizacji społecznych oraz rzesz wolontariuszy i wolontariuszek powstały sieci pomocy potrzebującym: osobom wymagającym troski w czasie kryzysu sanitarnego i tym, którzy uciekali przed wojną. Podczas tych kryzysów zrozumieliśmy znaczenie samoorganizacji i rolę organizacji obywatelskich jako źródła społecznej odporności. Pytani o ocenę sił, które działały najlepiej w czasie napływu osób uchodźczych z Ukrainy z najwyższym uznaniem wskazujemy organizacje społeczne (87% ocen bardzo dobrych i dobrych) oraz wolontariuszy (95%).
Zorganizowane społeczeństwo obywatelskie umie nie tylko działać, wie także jak budować lepszą przyszłość. Organizacje społeczne wraz z ekspertami i ekspertkami od miesięcy pracują nad propozycjami dla Rzeczpospolitej: Obywatelski Pakt dla Edukacji przygotowany przez Sieć Organizacji Społecznych dla Edukacji, projekt prawa klimatycznego proponowany przez organizacje ekologiczne, projekty ustaw przywracających praworządność, propozycje działań przywracających konstytucyjną zasadę samorządności terytorialnej, projekty rozwiązań chroniących i realizujących podstawowe prawa kobiety, propozycje sanacji i modernizacji mediów publicznych, propozycje dotyczące polityki kulturalnej i projekt ustawy o muzeach, rekomendacje dla krajowej i lokalnych polityk migracyjnych i integracyjnych.
To tylko niektóre z obszarów wymagających naprawy, poprawy lub modernizacji, gdzie społeczeństwo obywatelskie ma gotowe propozycje rozwiązań i aktów legislacyjnych. Przedstawiliśmy je podczas Święta Wolności i Praw Obywatelskich podczas „Rozmowy obywatelskiej o przyszłości” i wartościach społeczeństwa obywatelskiego zorganizowanej przez Ogólnopolską Federację Organizacji Pozarządowych, Fundację im. Stefana Batorego i Europejskie Centrum Solidarności.
Rozmowa obywatelska o przyszłości
Swoimi propozycjami na to, w jakim kierunku powinno zmierzać państwo i społeczeństwo podzielilismy się w czasie rozmowy obywatelskiej 3 czerwca w Gdańsku. Wzięli w niej udział przedstawiciele i przedstawicielki organizacji pozarządowych specjalizujących się w następujących obszarach:
Wszystkie propozycje przedstawione podczas „Rozmowy obywatelskiej o przyszłości” są zebrane na stronie OFOP.
