Zapraszamy do udziału w wizycie studyjnej „Młodzi w mieście. O przestrzeniach, partnerstwach i działaniu”, która odbędzie się w Lublinie w dniach 29–30 kwietnia 2026 r. To okazja, by w praktyce sprawdzić, jak budować inspirujące przestrzenie dla młodych, rozwijać współpracę międzysektorową i skutecznie wzmacniać młodzieżową sprawczość.
Kiedy?
29-30 kwietnia 2026, I dzień: godz. 10:00–19:00, II dzień: godz. 10:00–15:00
Gdzie? Lublin
Dla kogo?
Wizytę adresujemy do osób, które pracują w organizacjach społecznych i które chciałaby dowiedzieć się jak tworzyć miejsca i działania, w których młode osoby naprawdę chcą być, współdecydować i brać odpowiedzialność. Na przykładzie lubelskich doświadczeń pokażemy, jak budować przestrzenie dla młodych, rozwijać współpracę międzysektorową i wzmacniać młodzieżową sprawczość. Zależy nam nie tylko na prezentacji dobrych praktyk, ale też na wspólnym doświadczaniu metod pracy, rozmowie i wymianie inspiracji między osobami uczestniczącymi.
Osobom uczestniczącym zapewniamy noclegi, wyżywienie oraz zwroty kosztów podróży do wartości biletu PKP 2 klasy na danej trasie.
Będzie nas gościć Fundacja Teatrikon, która tworzy przestrzeń do rozwijania talentów i szukania pomysłu na siebie w działaniu. Fundacja realizuje projekty tematyczne dla młodzieży, pomaga w realizacji własnych inicjatyw. Działa lokalnie, ogólnopolsko i międzynarodowo. Szkoli edukatorów i edukatorki, wspiera akcje społeczne. Stawia na niestandardowe podejście i kreatywne rozwiązania. Odwiedzimy Urban Lab, gdzie spotkamy się z przedstawicielami Biura Polityki Młodzieżowej i Biura Partycypacji Społecznej Urzędu Miasta Lublin, by dowiedzieć się, jak wygląda współpraca z organizacjami od strony urzędu, jak miasto wspierało proces Europejskiej Stolicy Młodzieży (ESM) i co po niej zostało oraz jak wdrażana jest obecnie polityka młodzieżowa. Odwiedzimy kilka przestrzeni młodzieżowych: Punkt Kultury – Przestrzeń Młodych, Kosmos: Przestrzeń Młodych, Hej: Przestrzeń Młodych i QLub, gdzie weźmiemy udział w warsztacie z języka włączającego i Strefę Rozwoju Pasji, gdzie porozmawiamy o ewaluacji procesu ESM, której dokonała sama młodzież. Poznamy mechanizmy, dzięki którym młodzi w Lublinie mają wpływ na rozwój miasta.
Link do formularza zgłoszeniowego: Wizyta studyjna w Lublinie: Młodzi w mieście. O przestrzeniach, partnerstwach i działaniu. – Wypełnij formularz
Termin przyjmowania zgłoszeń: 13 kwietnia do końca dnia. Uwaga! Liczba miejsc jest ograniczona.
Informacja o wynikach rekrutacji zostanie przesłana na adres e-mail wskazany w formularzu do dnia: 15 kwietnia.
Wizyta odbywa się w trakcie Europejskiego Tygodnia Młodzieży, co stanowi idealną okazję, by na przykładzie Lublina pokazać różnorodność inicjatyw młodzieżowych oraz omówić wspólne wyzwania. W tym szczególnym czasie skupimy się na wymianie doświadczeń, inspiracji i kontaktów.
– spotkać się z praktykami i praktyczkami lubelskich inicjatyw oraz organizacji społecznych, które budują lokalne wspólnoty w duchu solidarności, współpracy i wzajemnej troski,
– poznać „od kuchni” mechanizmy współpracy między organizacjami społecznymi a instytucjami publicznymu, w tym zasady działania Komisji Dialogu Obywatelskiego ds. Młodzieży,
– analizować realne procesy, przyglądając się tworzeniu strategii i polityk młodzieżowych, a także konkretnym rozwiązaniom – z otwartym omówieniem tego, co w Lublinie zadziałało, a co okazało się wyzwaniem,
– wymienić się praktykami wspierania aktywności młodych i porozmawiać o tym, jak dziś wygląda społeczne i obywatelskie zaangażowanie młodzieży oraz jakimi narzędziami można skutecznie wspierać ich oddolne inicjatywy.
W trakcie wizyty osoby prowadzące podzielą się własnym doświadczeniem w pracy z młodymi ludźmi, oprowadzą nas po Lublinie i opowiedzą o doświadczeniach miasta w budowaniu partycypacji młodzieżowej. Poznamy konkretne narzędzia współpracy oraz przykłady współdziałania mieszkańców, inicjatyw oddolnych, organizacji społecznych i instytucji publicznych.
Wszelkie pytania prosimy kierować na adres [email protected]
Autor publikacji – Dawid Sześciło – wskazuje, że ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 2024 roku nie uznaje jednostek pomocniczych gmin za podmioty ochrony ludności, nie włącza ich w formalne mechanizmy koordynacji, obiegu informacji ani zarządzania zasobami. W konsekwencji sołtyski i sołtysi działają skutecznie obok systemu ochrony ludności, nie w jego ramach. Mimo to, są działania, które gminy mogą podejmować bez zmian ustawowych, m.in. włączać sołtyski i sołtysów do gminnych zespołów zarządzania kryzysowego, odpowiednio kształtować statuty sołectw, przekazywać mienie do zarządzania. Takie rozwiązania mają jednak ograniczoną skuteczność ze względu na brak podporządkowania sołtysek i sołtysów kierownictwu wójta jako organu ochrony ludności i brak jednoznacznych podstaw prawnych do powierzania im zadań w obszarze ochrony ludności.
Analiza zawiera także wskazówki dotyczące koniecznych zmian legislacyjnych. Są to m.in.:
Formalne włączenie sołectw do systemu ochrony ludności pozwoliłoby lepiej wykorzystać ich potencjał organizacyjny i społeczny oraz wzmocnić odporność państwa na przyszłe kryzysy.
Na podstawie analizy przygotowaliśmy także broszurę informacyjną dla gmin.
Ten warsztat to praktyczne i bezpieczne miejsce, w którym konflikt zostanie przeanalizowany z nowej perspektywy – jako zjawisko, które nie tylko wywołuje emocje, ale też może wzmacniać relacje, organizacje i wspólnoty. Podczas warsztatu osoby uczestniczące odkryją, gdzie przebiegają jego granice, jak działa w nim napięcie i co zrobić, by nie przejmował nad nami kontroli.
Gdzie?
Termin przyjmowania zgłoszeń:
Osobom uczestniczącym Fundacja zapewnia wyżywienie, noclegi oraz zwroty kosztów podróży do wartości biletu PKP 2 klasy na danej trasie (szczegółowe zasady zwrotu kosztów zostaną przekazane osobom uczestniczącym).
Uwaga!
O wynikach rekrutacji Fundacja poinformuje wszystkie zgłoszone osoby do dnia: 8 kwietnia 2026.
Potrzeby związane z dostępnością prosimy zgłaszać przez formularz rekrutacyjny.
Fundacja Batorego zaprasza zarówno osoby z zespołów pracowniczych, jak i osoby zaangażowane wolontariacko.
Spotkanie będzie okazją do spotkań i sieciowania dla organizacji z całej Polski – miejscem, w którym można wymieniać doświadczenia, odkrywać nowe sposoby działania i podejmować współpracę.
Osoby uczestniczące będą miały okazję do praktycznego doświadczenia ustrukturyzowanej rozmowy, która pokazuje, że nawet w trudnych tematach można odnaleźć moment wspólny, coś, co na nowo łączy ludzi mimo realnych różnic. Jednym z tematów będzie również to, jak zamieniać napięcia i spory w twórczą energię prowadzącą do realnej zmiany. Podczas rozmów osoby uczestniczące poznają konkretne strategie, które pomagają chronić siebie przed wypaleniem.Indeks codziennej demokracji lokalnej pokazuje, jak funkcjonuje demokracja we wszystkich gminach w Polsce pomiędzy wyborami samorządowymi. Dotyczy codziennych relacji władz z mieszkańcami – przejrzystości działań, otwartości na dialog, gotowości do reagowania na potrzeby wspólnoty i poziomu obywatelskiego zaangażowania.
Badanie zostało opracowane na bazie danych zbieranych co dwa lata przez Główny Urząd Statystyczny. Pierwsza edycja wykorzystuje dane z 2022 roku, a cykliczna publikacja Indeksu pozwoli śledzić zmiany w czasie.
Metodologia obejmuje 16 wskaźników pogrupowanych w trzy obszary: transparentność (20% wartości Indeksu), otwartość i responsywność (40%) oraz aktywność i upodmiotowienie mieszkańców (40%). Średnia wartość Indeksu w skali 0–100 wynosi 42 punkty. To wynik niższy niż w przypadku wskaźnika relacji rząd–samorząd (52 pkt) i indeksu wyborów samorządowych (57 pkt), co wskazuje, że największe wyzwania dotyczą dialogu i codziennej współpracy z mieszkańcami.
Największe deficyty dotyczą otwartości i responsywności. W 2022 roku w co piątej gminie nie zostały przeprowadzone żadne konsultacje społeczne, a mechanizmy dialogu inicjowanego przez mieszkańców należą do rzadkości. Problemem pozostaje także wdrażanie przepisów prawa, m.in. w zakresie inicjatywy lokalnej (w 2022 zaledwie 23% samorządów przyjęło uchwałę w tej sprawie).
Indeks nie ma charakteru rankingu – jego celem jest diagnoza i wskazanie obszarów wymagających wzmocnienia w każdej gminie. Daje także możliwość robienia porównań pomiędzy sąsiednimi gminami i gminami o podobnej wielkości.
Choć wyniki Indeksu są zróżnicowane, to w całej Polsce, w każdym regionie można znaleźć inspirujące przykłady z dużych i małych samorządów, gdzie demokracja na co dzień funkcjonuje dobrze. To pokazuje, że wszędzie możliwa jest poprawa, nie ma tu żadnych determinizmów. Samorządowcy, urzędnicy i mieszkańcy mogą zainspirować się tym, jak jest u sąsiadów czy w gminach o podobnej wielkości.
Indeks codziennej demokracji lokalnej
Transparentność
Otwartość i responsywność
Aktywność i upodmiotowienie mieszkańców
The history of civic activity in Poland in 2015–2023 – when the United Right coalition, led by the national-conservative Law and Justice (PiS) party, was in government for two parliamentary terms – is a story of
perseverance in the face of adversity and increasingly difficult conditions. It is a story of building competence and resilience in times of great crises: the COVID-19 pandemic, large-scale migration triggered
by Russia’s full-scale invasion of Ukraine, and actions by the authorities that violated the fundamental rights of citizens and necessitated effective resistance. It is also a chronicle of civil society organisations
gaining increasing public trust and recognition, as well as the emergence of completely new networks of cross-sector cooperation and previously unknown forms of civic self-organisation.
The most important change, as emphasised by almost everyone who agreed to be interviewed for this publication,1 was the emergence of new areas of cooperation between grassroots organisers and those involved in more formal structures, such as third-sector associations and foundations.
The subsequent social mobilisation culminated in the United Right government losing power in the parliamentary elections on 15 October 2023, amid record voter turnout. That turnout was achieved mainly as a result of mobilising people who were undecided on voting until the last moment, or who had previously been less interested in politics or discouraged from participating in it.
How did this happen? At what points did citizens lose trust in the Polish state and decide that they had to start keeping a close eye on those in power? How were new forms of cooperation built between citizens and civil society organisations? And what were the actual achievements of civic power?
Wobec narastających sytuacji kryzysowych – od ekstremalnych zjawisk pogodowych po kryzysy społeczne i instytucjonalne – podstawowym wyzwaniem jest umiejętność społeczności lokalnych do reagowania, współpracy i skutecznej komunikacji. Powódź jesienią 2024 roku pokazała zarówno siłę społecznej samoorganizacji, jak i słabości systemu zarządzania kryzysowego. To doświadczenie przyniosło ważne lekcje, z których warto skorzystać.
Chcemy porozmawiać o tym, co zrobić, żeby przygotować lokalną wspólnotę na przyszłe wyzwania. Jakie działania mogą i powinny podjąć władze samorządowe, organizacje społeczne, służby ratownicze, media. Jak budować relacje oparte na wzajemnym zaufaniu, co ma kluczowe znaczenie dla budowania odporności i radzenia sobie z kryzysem. Jak zorganizować komunikację z mieszkańcami, aby spełniała swoje zadanie w sytuacjach kryzysowych i po kryzysie, jaką rolę mogą pełnić w tym zakresie media lokalne.
Punktem wyjścia do dyskusji będzie raport Fundacji im. Stefana Batorego Kiedy pękają tamy. O państwie, wspólnocie i zarządzaniu kryzysem – kompleksowa analiza reakcji rządu, samorządów, mieszkańców i mediów na wydarzenia z jesieni 2024 roku. Podczas spotkania zaprezentujemy najważniejsze wyniki badań, kluczowe wnioski i rekomendacje dotyczące budowania odporności instytucjonalnej i społecznej.
Spotkanie rozpocznie się od wypowiedzi panelistów:
• Grzegorz Sienkiewicz, dyrektor Wydziału Zarządzania Kryzysowego, Bezpieczeństwa Polityki Zdrowotnej Starostwa Powiatowego w Kłodzku
• dr hab. Dawid Sześciło, współautor raportu „Kiedy pękają tamy”
• Anna Wichlińska, grupa „Mój Lądek-Zdrój”
• dr Marek Waszczuk, pełnomocnik Wojewody Dolnośląskiego ds. Współpracy z Gminą Lądek Zdrój w zakresie Usuwania Skutków Powodzi
Następnie rozmowę z udziałem publiczności poprowadzi Edwin Bendyk, prezes Fundacji im. Stefana Batorego.
Organizatorzy: grupa „Mój Lądek-Zdrój”, Stowarzyszenie Aktywności Obywatelskiej Bona Fides, Fundacja im. Stefana Batorego.
Obejrzyj nagranie debaty na Facebooku lub na kanale YouTube.
Kiedy pękają tamy. O państwie, wspólnocie i zarządzaniu kryzysem
„Atlas” pokazuje, jak mieszkańcy – często przy współpracy z władzami samorządowymi – rozwiązują lokalne problemy, budują więzi społeczne i wprowadzają trwałe zmiany w swoich społecznościach. To swoiste kompendium wiedzy o tym, jak w praktyce działa społeczeństwo obywatelskie w Polsce. Opisane inicjatywy dotyczą m.in. integracji społeczności wiejskich, aktywizacji młodzieży, ochrony środowiska, dostępności przestrzeni publicznej i wsparcia osób potrzebujących.
Każda z historii przedstawiona jest w formie lokalnego reportażu – o ludziach, relacjach, miejscach i wyzwaniach. Publikacja zawiera również komentarze ekspertów, materiały dodatkowe dla osób chcących działać w swoich społecznościach i indeks rzeczowy.
„Atlas” można czytać tematycznie – w rozdziałach „Relacje”, „Potrzeby”, „Miejsca wspólne”, „Zieleń i zwierzęta”, „Okolica” – lub geograficznie, odnajdując inicjatywy z własnego regionu.
Publikacja ukazuje się corocznie od 2017. Edycja 2024 to także przegląd laureatów i finalistów nagród Super Samorząd i Super Głos, wyróżniających najbardziej udane przykłady współpracy między w społecznościach lokalnych.
Publikacja jest dostępna bezpłatnie w formie elektronicznej także na stronie www.maszglos.pl
