Uruchamiamy konkurs na dotacje instytucjonalne, których celem jest wzmocnienie organizacji społeczeństwa obywatelskiego. To pierwszy konkurs w Programie Równych Praw, finansowanym z unijnego programu Obywatele, Równość, Prawa i Wartości (CERV).
„Atlas dobrych praktyk” przedstawia 25 historii o zaangażowaniu ludzi w lokalne zmiany. Wydarzyły się one w różnych miejscach w całej Polsce, przy wsparciu akcji Masz Głos Fundacji Batorego i jej lokalnych koordynatorów. Historie dotyczą tworzenia miejsc wspólnych dla mieszkańców, dialogu w społeczności lokalnej, załatwiania potrzeb różnych grup wiekowych, ochrony środowiska i zostały zrealizowane dzięki sprawnej współpracy władz z mieszkańcami.
Działania lokalnych społeczności zostały docenione nagrodami Super Samorząd i Super Głos Fundacji Batorego. Wśród nagrodzonych znalazła się m.in. grupa głuchoniewidomych osób z Fundacji Transgresja w Katowicach, które doprowadziły do pojawienia się na tablicach rozkładowych brajlowskich oznaczeń stanowisk oraz dodatkowych komunikatów głosowych. Nagrodzone zostały także działania, które doprowadziły do powstania klubu dla dzieci i młodzieży w Ciechocinku, Mapy Koron Drzew w Gorzowie Wielkopolskim, a także działania aktywistów z Pszczyny, których wycinka 250 starych drzew zmusiła do poszukania bardziej systemowego sposobu zapobiegania takim sytuacjom. W efekcie w Starostwie Powiatowym powstał zespół konsultujący inwestycje miejskie pod kątem ochrony terenów zielonych. Wyróżniono także działania Młodzieżowej Rady Gminy w Jabłonnie, która sprawnie przeprowadziła konsultacje społeczne dotyczące cennego przyrodniczo terenu doliny Czerniejówki – ma tu powstać park z miejscami do rekreacji wśród drzew.
Lokalne warunki działania
Postawa lokalnych władz ma ogromny wpływ na poziom zaangażowania mieszkańców. Nie zawsze chodzi o udzielenie wsparcia finansowego. Nawet w gminach mniej zasobnych można wiele zrobić, aby zachęcić mieszkańców do aktywności, np. udostępniając lokal na spotkania. To ważne, aby w aktywności mieszkańców widzieć potencjał dla rozwoju gminy, a nie kłopot dla władzy. Raporty Fundacji Batorego potwierdzają, że ludzie oczekują, że władza lokalna będzie bliżej nich na co dzień („Polki i Polacy o samorządności”), nie tylko przed wyborami, będzie pytała o potrzeby i interesowała się oddolnymi inicjatywami.
Czasami pod górkę
Jednak nie wszędzie współpraca idzie gładko. W Trzebnicy wciąż nie ma uchwały ws. konsultacji społecznych, choć jest ona ustawowym obowiązkiem władz samorządowych, a Stowarzyszenie Mieszkańców dla Trzebnicy było gotowe zaproponować władzom wsparcie w przeprowadzeniu pierwszego procesu konsultacyjnego. W Opolu, mieście wojewódzkim, nie powstała placówka edukacyjna dla dzieci ze spektrum autyzmu, choć list otwarty do prezydenta miasta podpisało ponad 200 rodziców. W Mogilnie organizacje trzeciego sektora nie mają miejsca na wspólne działania, choć ich ubiegłoroczna Konferencja Organizacji Pozarządowych zgromadziła aż 60 przedstawicieli i przedstawicielek środowiska społecznego z powiatu. W takich miejscach energię mieszkańców drenują zmagania z władzą, ale ludzie nie poddają się – wytrwale szukają sposobu na zmianę. Historie o nich, zawarte w „Atlasie”, mogą być motywacją do działania, mimo przeciwności.
„Atlas dobrych praktyk” można czytać na wiele sposobów: według wyzwania, które podjęli mieszkańcy, według metody zastosowanej do rozwiązania problemu albo geograficznie – za pomocą interaktywnej mapy, która przenosi do historii w danej lokalizacji. Opisane projekty dotyczą: Gorzowa Wielkopolskiego (lubuskie), Ustronia Morskiego (zachodniopomorskie), gminy Czerwonak, Obornik, Mogilna i Poznania (wielkopolskie), Ciechocinka i Bielic (kujawsko-pomorskie), Trzebnicy i Siekierowic (dolnośląskie), Opola (opolskie), Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Katowic, Pszczyny (śląskie), Krakowa (małopolskie), Krosna (podkarpackie), Międzyrzeca Podlaskiego, Włodawy, Jabłonny (lubelskie), Białegostoku, Janoch (podlaskie), Olecka i Iławy (warmińsko-mazurskie), Warszawy (mazowieckie).
Wnioski będą podlegać ocenie w dwóch poniższych konkursach dotacyjnych:
Planowana ocena wniosków: czerwiec 2025, spotkania z wnioskodawcami: lipiec 2025.
Eksperci i ekspertki powinni spełniać następujące wymagania:
Uwaga: Od osób oceniających wnioski na dotacje instytucjonalne będziemy wymagać kompetencji w zakresie tworzenia i/lub oceny (ewaluacji) wieloletnich planów / strategii działania organizacji oraz doświadczenia w zarządzaniu organizacją.
Zadania osób oceniających:
Dotacje instytucjonalne: ocena wniosków wraz z analizą kondycji wnioskodawców (na podstawie treści wniosku wraz z załącznikami: strategią / planem działania i sprawozdaniami z działalności i finansowymi), udział w spotkaniach online z wyłonionymi wnioskodawcami (zgodnie z założeniami konkursu będzie to ok. 40 spotkań), udział w szkoleniu online oraz w stacjonarnym spotkaniu ekspertek/ów po ocenie wniosków (w Warszawie).
Dotacje tematyczne: ocena wniosków pełnych, udział w szkoleniu online oraz w stacjonarnym spotkaniu ekspertek/ów po ocenie wniosków (w Warszawie)
Link do formularza: https://forms.office.com/e/gHnqe9krZA
Wszystkie osoby biorące w udział w rekrutacji poinformujemy o jej wynikach do 13.03.2025 r. Zastrzegamy sobie prawo do spotkania/rozmowy online z kandydatami i kandydatkami. Z wybranymi osobami zostanie podpisana umowa cywilnoprawna określająca zasady pracy i wynagrodzenie, zgodnie z poniższymi stawkami:
Powyższe stawki obejmują wszystkie koszty związane z oceną, w tym także udział w szkoleniu oraz spotkaniach po ocenie wniosków. Fundacja zobowiązuje się do zwrotu kosztów podróży na spotkania stacjonarne w Warszawie.
Wybrani przez nas eksperci i ekspertki zobowiązani będą do podpisania Deklaracji bezstronności eksperta/ki, stanowiącej załącznik do umowy.
W przypadku pytań dotyczących naboru prosimy o kontakt: [email protected]
Informujemy, że dla zapewnienia transparentności i jawności procesu oceny wniosków złożonych w ramach Programu po zakończeniu konkursów dotacyjnych, dane osobowe ekspertów/ek oceniających wnioski w Programie w postaci imię, nazwisko, krótka charakterystyka zawodowa, zostaną opublikowane na stronie internetowej Programu na podstawie prawnie uzasadnionego interesu Operatora Programu (tj. na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO).
Celem Programu Równych Praw jest podnoszenie świadomości na temat równości praw wszystkich obywatelek i obywateli oraz budowanie i wzmacnianie zdolności instytucjonalnych organizacji społecznych działających na rzecz upowszechniania i ochrony praw i wartości zapisanych w traktatach UE i w Karcie Praw Podstawowych. Oprócz dotacji (instytucjonalnych, projektowych, na wymianę doświadczeń, na pomoc doraźną) program oferować będzie szkolenia, webinaria, wizyty studyjne i spotkania sieciujące nakierowane na rozwój organizacji, podnoszenie wiedzy, wymianę doświadczeń i uczenie się od siebie.
Budżet programu na lata 2025-2027 wynosi 6,7 mln EUR.
Program Stronger Roots V4 prowadzony jest w konsorcjum 5 organizacji z czterech krajów wyszehradzkich: Fundacji Otwartego Społeczeństwa (lider konsorcjum) oraz Fundacji Glopolis z Czech, Fundacji NIOK z Węgier, Fundacji Społeczeństwa Obywatelskiego ze Słowacji i Fundacji im. Stefana Batorego. Program realizowany jest w oparciu o metodologię budowania bazy społecznej organizacji, łączącą elementy wsparcia finansowego, doradztwa i coachingu, sieciowania i wymiany doświadczeń.
W ramach programu wspierać będziemy organizacje społeczne działające na poziomie lokalnym, regionalnym i/lub krajowym w jednym z czterech obszarów istotnych dla podstawowych wartości UE ( wspieranie demokracji i praworządności, edukacja obywatelska, antydyskryminacyjna i medialna, prawa człowieka i włączenie społeczne, ochrona środowiska). W Polsce dotacje przyznawane będą organizacjom zajmujących się szeroko pojętą ochroną środowiska (ochrona przyrody, sprawiedliwość klimatyczna, działania edukacyjne dotyczące zmian klimatu i środowiska, adaptacja do zmian klimatycznych i łagodzenie ich skutków, itp.) oraz koalicjom i sieciom (platformy, organizacje parasolowe, federacje, koalicje formalne i nieformalne) działającym na poziomie lokalnym, regionalnym lub krajowym na rzecz lepszej współpracy wewnątrzsektorowej i międzysektorowej, podnoszenia umiejętności komunikacyjnych i rzeczniczych, zwiększania zdolności sieciujących i poszerzania zasięgu swojego oddziaływania.
Budżet całego programu na lata 2025-2027 wynosi 5,66 mln EUR, z czego na działania w Polsce przeznaczonych jest 1,4 mln EUR.
Ogłoszenie konkursów dotacyjnych w obu programach planowane jest na wiosnę 2025.
Obecnie otwieramy nabór ekspertów i ekspertek do oceny wniosków w konkursach prowadzonych w programie Równych Praw.
Żadne z polskich pokoleń po 1989 roku nie osiągnęło poziomu tak wysokiej samodzielności generacyjnej, aby móc realnie wpływać na rzeczywistość oraz nadawać jej własne i rozpoznawalne cechy. Wiele wskazuje na to, że duże szanse, aby tego dokonać, ma właśnie dojrzewająca polska wersja pokolenia Z.
Jeśli chodzi o poczucie wspólnej tożsamości i interesów generacyjnych oraz powszechność przekonania o konieczności przeprowadzenia zmian, którym nie podołają już starsi, dzisiejsi młodzi po raz pierwszy od lat niosą potencjał w jakiejś części podobny do tego, jaki miało pokolenie „Solidarności”.
Jednakże sytuacja demograficzna polskiego społeczeństwa jest dramatycznie różna od ówczesnej i prawdopodobnie uniemożliwi wykorzystanie tej szansy. Młodych jest zwyczajnie zbyt mało, bo ich głos przeważał w wyborczej arytmetyce – obecnie ludzi w wieku 18-29 jest 5,3 mln, a tych w wieku 65+ jest 6,9 mln, w 2030 będzie to blisko 5 milionów 18-29-latków oraz 8 milionów osób w wieku 65 lat i starszych. W kolejnych dekadach ta dysproporcja będzie rosła jeszcze bardziej.
Wprowadzenie do dyskusji wygłosi autor raportu Młodzi 2020 – w poszukiwaniu tożsamości, Michał Boni (Uniwersytet SWPS), a skomentuje je Paweł Marczewski (forumIdei Fundacji Batorego) oraz Justyna Sarnowska (Uniwersytet SWPS).
Do dyskusji zaprosiliśmy blisko 20 ekspertek i ekspertek oraz młodych działaczek i działaczy.
Udział wzięli: Mikołaj Cześnik (Uniwersytet SWPS, członek zarządu Fundacji Batorego), Wiktoria Jędroszkowiak (Młodzieżowy Strajk Klimatyczny), Zuzanna Karcz (Nowa Fala Aktywizmu), Krzysztof Katkowski (Krytyka Polityczna), Piotr Kaszczyszyn (Klub Jagielloński), Miłosz Lupiński (Extinction Rebellion), Karolina Messyasz (Uniwersytet Łódzki), Anna Maziarska (Zespół ds. Edukacji Rady Konsultacyjnej OSK), Mikołaj Rakusa-Suszczewski (Uniwersytet Warszawski), Przemysław Sadura (Uniwersytet Warszawski i Instytut Krytyki Politycznej), Julia Waligóra (Europejski Parlament Młodzieży).
Prowadzenie: Edwin Bendyk (prezes Fundacji im. Stefana Batorego)
Coraz więcej mieszkańców chce mieć wpływ na to, jak wygląda ich okolica. Niestety, ciągle zmieniają się uwarunkowania prawne, które stawiają nie lada wyzwania zarówno przed władzami samorządowymi, jak i mieszkańcami. Co warto wiedzieć, aby rozumieć plany zagospodarowania przestrzennego i decydować o swoim otoczeniu?
Podczas webinarium pokażemy, jak odnajdywać istotne informacje w planach miejscowych, i jak różnie można interpretować tego typu dokumenty. Wyjaśnimy też:
Na webinarium obowiązują zapisy. Udział jest bezpłatny.
Webinarium prowadzą:
Sylwia Widzisz-Pronobis, architektka i urbanistka, animatorka kultury, aktywistka miejska. Stworzyła firmę szkoleniowo-doradczą Prooper, współprowadzi Pronobis Studio. Przygotowuje doktorat na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej, prowadzi badania nad metodami partycypacyjnymi i społecznym modelem inwestycyjnym. Ma doświadczenie w realizacji projektów społecznych. Poszukuje rozwiązań projektowych, w których podmiotem jest człowiek i jego potrzeby z poszanowaniem środowiska zastanego i naturalnego.
Grzegorz Pronobis, architekt i urbanista, animator kultury, aktywistka miejski, współprowadzi firmę projektową Pronobis Studio. Projektuje przestrzeń publiczną i obiekty użyteczności publicznej, prowadzi warsztaty i konsultacje społeczne na temat rozwiązań przestrzennych oraz działań rewitalizacyjnych. Wykonuje analizy urbanistyczne dla inwestorów społecznych i komercyjnych. Współpracuje z organizacjami pozarządowymi.
Grafika: https://architektura.um.warszawa.pl/plan_srodmiescia_1993
Zdobywanie pieniędzy to wyzwanie dla każdej organizacji, zwłaszcza jeśli działa w mniejszej społeczności, w lokalnej skali lub zajmuje się tematem będącym poza zainteresowaniem najbardziej popularnych programów grantowych. Gdzie wtedy szukać funduszy?
Rozmawialiśmy o wybranych pozagrantowych metodach pozyskiwania środków na działalność i zastanowiliśmy się, które z nich mogą być atrakcyjne dla naszych organizacji. Omówiliśmy:
Webinarium prowadziła Katarzyna Sadło, trenerka i konsultantka z ponad 25-letnim stażem w pracy z organizacjami, specjalizująca się w prawnych aspektach ich funkcjonowania oraz w pozyskiwaniu środków na działalność.
