Publikacje

Analiza przygotowana w ramach cyklu „Jak zmieniają się elektoraty? Europejskie doświadczenia przed wyborami w Polsce w 2027 roku”. Publikacje te poświęcamy przemianom elektoratów i dynamice politycznej w wybranych państwach Unii Europejskiej. Przyglądamy się temu, jak zmieniają się partie polityczne i ich wyborcy. Badamy tematy decydujące o wynikach wyborów oraz źródła sukcesów nowych ruchów społecznych. Analizując doświadczenia innych państw, szukamy procesów i mechanizmów, które mogą mieć znaczenie dla polskich wyborów parlamentarnych w 2027 roku.

Analiza autorstwa dr. hab. Kamila Marcinkiewicza stanowi wnikliwe studium głębokiej transformacji niemieckiej sceny politycznej. Punktem wyjścia opracowania jest historyczne zwycięstwo Alternatywy dla Niemiec (AfD) w wyborach do parlamentu Saksonii-Anhalt we wrześniu 2026 roku oraz bezprecedensowa marginalizacja tradycyjnych partii umiarkowanego centrum – CDU/CSU i SPD. Autor szczegółowo odtwarza ewolucję niemieckiego systemu partyjnego od czasów powojennych po „długą erę Angeli Merkel”, ukazując strukturalne, gospodarcze oraz społeczne przyczyny wyczerpywania się dotychczasowego modelu politycznego Republiki Federalnej.

W dalszej części publikacji analizie poddane zostają wyzwania stojące przed niemieckimi ugrupowaniami mainstreamowymi, wskazując na dylemat między wpadnięciem w „pułapkę ekstremizmu” a funkcjonowaniem w ramach nieefektywnych, szerokich koalicji anty-AfD („pułapka Weimaru”). Opracowanie dowodzi, że samo zaostrzanie polityki migracyjnej czy tworzenie kordonów sanitarnych bez rozwiązania kluczowych problemów gospodarczych nie powstrzymuje wzrostu poparcia dla sił populistycznych. Analiza stanowi jednocześnie ważne źródło wniosków dla całego regionu, oferując uniwersalne perspektywy dotyczące mechanizmów polaryzacji i ochrony instytucji demokratycznych przed zbliżającymi wyborami parlamentarnymi w Europie oraz w Polsce.