Wielu komentatorów_ek i uczestników_czek polskiej sceny intelektualnej zwraca uwagę na stan debaty publicznej narzekając, że brakuje w niej nowych idei, które byłyby podstawą dla interpretacji rzeczywistości, wizji ładu politycznego i społecznego, krytyki kultury, scenariuszy przyszłości, odpowiedzi na zjawiska kryzysowe, jak katastrofa klimatyczna, przełom demograficzny czy wyzwania nowych technologii.
Czy rzeczywiście brakuje nowych, atrakcyjnych propozycji intelektualnych? A jeśli tak, to co jest źródłem kryzysu? Brak podaży? Czy coraz większa trudność z „przebiciem” się do debaty? Ograniczenie debaty do mniejszych „baniek”? Polaryzacja polityczna i rosnąca temperatura konfliktu? A może brak odpowiednich platform poważnej dyskusji i wymiany poglądów?
Niezależnie od odpowiedzi, wierzymy, że najważniejszym medium do wprowadzania w obieg nowych idei pozostaje książka. Dlatego zaprosiliśmy pisma i portale kształtujące polską debatę publiczną do tego, by wspólnie dokonać bilansu idei za 2022 rok. Porozmawiajmy o tym, jakie książki były w minionym roku dla różnych środowisk intelektualnym wydarzeniem, skłaniały do namysłu, refleksji, a może nawet do rewizji poglądów. Dlaczego miały takie znaczenie? Czy któreś spośród książek ważnych zostały przeoczone? Chcemy rozmawiać przede wszystkim o polskich autorach, ale też zapytać o ważne przekłady. Każdą z zaproszonych redakcji poprosiliśmy o przedstawienie własnej listy trzech książek polskich autorów oraz trzech przekładów wydanych w minionym roku.
„Bilans idei 2022” to również nieformalny początek poszukiwań książki-laureatki tegorocznej edycji Nagrody im. Marcina Króla. Nagrodę Fundacja Batorego ustanowiła w zeszłym roku, by wspierać rozwój debaty publicznej poprzez zachętę do pogłębionej refleksji nad zjawiskami i trendami współczesności oraz wyzwaniami przyszłości i do tworzenia nowych idei i prób opisu rzeczywistości.
W tym roku zaprosiliśmy również publiczność do zgłaszania ważnych polskich książek opublikowanych w 2022 roku. Listę publikujemy poniżej. Tytuły spełniające kryteria przekazaliśmy osobom nominującym do Nagrody jako inspirację.
Udział w debacie „Książki znaczące. Bilans idei 2022” wzięli: Magdalena M. Baran (Liberté!), Joanna B. Bednarek (Czas Kultury), Sebastian Duda (Więź), Ignacy Dudkiewicz (Magazyn Kontakt), Michał Jędrzejek (miesięcznik Znak), Tomasz Kasprowicz (Res Publica Nowa), Zofia Król (Dwutygodnik), Roman Kurkiewicz (Le Monde diplomatique – edycja polska), Konstanty Pilawa (Pressje), Katarzyna Przyborska (Krytyka Polityczna), Katarzyna Skrzydłowska-Kalukin (Kultura Liberalna), Bogna Świątkowska (Notes Na 6 Tygodni/Bęc Zmiana), Jan Tokarski (Przegląd Polityczny).
Prowadzenie: Edwin Bendyk (prezes Fundacji im. Stefana Batorego)
Każdą z zaproszonych redakcji poprosiliśmy o przedstawienie własnej listy trzech książek polskich autorów oraz trzech przekładów wydanych w minionym roku, które miały dla nich szczególne znaczenie.
Dwutygodnik (Warszawa)
Urszula Honek, Białe noce, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2022
Patryk Pufelski, Pawilon małych ssaków, Karakter, Kraków 2022
Piotr Siemion, Bella, ciao!, Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2022
Torrey Peters, Trans i pół, bejbi, przeł. Aga Zano, W.A.B., Warszawa 2022
David Foster Wallace, Niewyczerpany żart, przeł. Jolanta Kozak, W.A.B., Warszawa 2022
Oksana Zabużko, Planeta Piołun, przeł. Katarzyna Kotyńska, Anna Łazar, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022
Czas Kultury (Poznań)
Cała siła jaką czerpie na życie. Świadectwa, relacje, pamiętniki osób LGBTQ+, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2022
Konstanty Gebert, Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022
Maja Głowacka, Monika Helak, Małgorzata Łukianow, Justyna Orchowska, Mateusz Mazzini, Pamiętniki pandemii, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022
Katarzyna Kończal, Sygnatury Sebalda. Zwierzęta–Widma–Ruiny, Ossolineum, Wrocław 2022
Agnieszka Kościańska, Michał Petryk, Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022
Justyna Tabaszewska, Humanistyka służebna. Negocjowanie pola i budowanie autonomii w dobie kryzysu, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich, Warszawa 2022
Anne Dufourmantelle, Pochwała ryzyka, przeł. Barbara Brzezicka, Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2022
Byung-Chul Han, Społeczeństwo zmęczenia i inne eseje, przeł. Marcin Hernas, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022
Brian Porter-Szűcs, Wiara i ojczyzna. Katolicyzm, nowoczesność i Polska, przeł. Jan Dzierzgowski, Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2022
Paul B. Preciado, Mieszkanie na Uranie. Kroniki przeprawy, przeł. Agata Araszkiewicz, Karakter, Kraków 2022
Kontakt (Warszawa)
Joanna Erbel, Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze, Wysoki Zamek, Poznań 2022
Marcin Gutowski, Bielmo. Co wiedział Jan Paweł II?, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022
Mike Davis, Późnowiktoriańskie holokausty. Głód, el nino i tworzenie Trzeciego Świata, tłum. Paweł Szadkowski, Wydawnictwo Glowbook, Sieradz 2022
David Graeber, Dawid Wengrow, Narodziny wszystkiego. Nowa historia ludzkości, przeł. Robert Filipowski, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2022
Tomáš Halík, Popołudnie chrześcijaństwa. Odwaga do zmiany, przeł. Tomasz Maćkowiak, Kraków 2022
Elizabeth Kolbert, Szóste wymieranie Historia nienaturalna, przeł. Piotr Grzegorzewski, Tatiana Grzegorzewska, Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2022
Krytyka Polityczna (Warszawa)
Agnieszka Kościańska, Michał Petryk, Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie, Wydawnictwo Krytyka Polityczna, Warszawa 2022
Grzegorz Piątek, Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920–1939, W.A.B., Warszawa 2022
To wróci. Przeszłość i przyszłość pandemii, red. Przemysław Czapliński, Joanna B. Bednarek, Wydawnictwo Książka i Prasa, Warszawa 2022
David Graeber, Dawid Wengrow, Narodziny wszystkiego. Nowa historia ludzkości, przeł. Robert Filipowski, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2022
Byung-Chul Han, Społeczeństwo zmęczenia i inne eseje, przeł. Marcin Hernas, Wydawnictwo Krytyka Polityczna, Warszawa 2022
Jason Stanley, Jak działa faszyzm, przeł. Antoni Gustowski, Aleksandra Stelmach Wydawnictwo Krytyka Polityczna, Warszawa 2022
Kultura Liberalna (Warszawa)
Hubert Czyżewski, Kołakowski i poszukiwanie pewności, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022
Jarosław Kurski, Dziady i dybuki, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022
Tomasz Sawczuk, Pragmatyczny liberalizm. Richard Rorty i filozofia demokracji, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Fundacja Kultura Liberalna Warszawa 2022
Tomasz Stawiszyński, Reguły na czas chaosu, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022
Jan-Werner Müller, Demokracja rządzi, przeł. Tomasz Sawczuk, Fundacja Kultura Liberalna, Warszawa 2022
Elie Wiesel, Noc, przeł. Hanny Abramowicz, Wydawnictwo Kompania Mediowa, Warszawa 2022
Le monde diplomatique (Warszawa)
Cała siła jaką czerpie na życie. Świadectwa, relacje, pamiętniki osób LGBTQ+, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2022
Agnieszka Kościańska, Michał Petryk, Odejdź, Rzecz o polskim rasizmie, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022
Iwona Krupecka, Kartezjusz i kanibale, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2022
Mike Davis, Późnowiktoriańskie holokausty. Głód, el nino i tworzenie Trzeciego Świata, tłum. Paweł Szadkowski, Wydawnictwo Glowbook, Sieradz 2022
Silvia Federici, Poza granicą skóry, tłum. Joanna Bednarek, Wydawnictwo Książka i Prasa, Warszawa 2022
David Graeber, Dawid Wengrow, Narodziny wszystkiego. Nowa historia ludzkości, przeł. Robert Filipowski, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2022
Liberté (Łódź)
Leszek Koczanowicz, Niedokończone polityki. Demokracja, populizm, autokracja, Wydawnictwo Pasaże, Kraków 2022
Agnieszka Kościańska, Michał Petryk, Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022
To wróci. Przeszłość i przyszłość pandemii, red. Przemysław Czapliński, Joanna B. Bednarek, Wydawnictwo Książka i Prasa, Warszawa 2022
Luc Boltanski, Ève Chiapello, Nowy duch kapitalizmu, przeł. Filip Rogalski, Oficyna Naukowa, Warszawa 2022
Timothy Garton Ash, Obrona liberalizmu, przekł. Anna Halberstat i inni, Fundacja Kultura Liberalna, Warszawa 2022
Adam Gopnik, Manifest nosorożca. Rozprawa z liberalizmem, przeł. Piotr Beniuszys, Fundacja Liberté, Łódź 2022
NN6T (Warszawa)
Atlas wszystkich mieszkańców, red. Aleksandra Litorowicz, Fundacja Puszka, Warszawa 2022
Joanna Erbel, Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze, Wysoki Zamek, Poznań 2022
Jak rozmawiać o antyfaszyzmie przy wspólnym stole?, red. Sebastian Cichocki, Jakub Depczyński, Marianna Dobkowska, Bogna Stefańska, Kuba Szreder, Biuro Usług Postartystycznych/Bęc Zmiana, Warszawa 2022
Grzegorz Piątek, Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920–1939, W.A.B., Warszawa 2022
Tomasz Stawiszyński, Reguły na czas chaosu, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022
W przejściu. 43 teksty o architekturze i przestrzeni. Wybór esejów i wywiadów z kwartalnika „Autoportret. Pismo o dobrej przestrzeni” 2002-2022, red. Dorota Leśniak-Rychlak, Marcin Wicha, Małopolski Instytut Kultury, Kraków 2022
David Graeber, Dawid Wengrow, Narodziny wszystkiego. Nowa historia ludzkości, przeł. Robert Filipowski, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2022
Sharon Rotbard, Białe miasto, czarne miasto. Architektura i wojna w Tel Awiwie i Jafie, przeł. Katarzyna Makaruk, Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2022 , Białe miasto, czarne miasto. Architektura i wojna w Tel Awiwie i Jafie, przeł. Katarzyna Makaruk, Filtry, 2022
Pressje (Kraków)
Jan Maciejewski, Milczenie katedry. Felietony i portrety, Teologia Polityczna, Warszawa 2022
Tomasz Stawiszyński, Reguły na czas chaosu, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022
Rafał Ziemkiewicz, Wielka Polska, Fabryka Słów, Warszawa 2022
Hannah Arendt, Kryzys republiki, przeł. Piotr Nowak, Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego, Warszawa 2022 (Biblioteka Kwartalnika Kronos)
Tomáš Halík, Popołudnie chrześcijaństwa. Odwaga do zmiany, przeł. Tomasz Maćkowiak, Kraków 2022
Michel Houellebecq, Unicestwienie, przeł. Beata Geppert, W.A.B., Warszawa 2022
Przegląd Polityczny (Gdańsk)
Hubert Czyżewski, Kołakowski i poszukiwanie pewności, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022
Tadeusz Klimowicz, Pożegnanie z Rosją, Wydawnictwo Paśny Buriat, Kielce 2022
Marcin Napiórkowski, Naprawić przyszłość, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2022
Timothy Garton Ash, Obrona liberalizmu, przekł. Anna Halberstat i inni, Fundacja Kultura Liberalna, Warszawa 2022
Ralf Dahrendorf, Pokusy wyzbycia się wolności. Intelektualiści w czasach próby, przeł. Adam Romaniuk, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022
Adam Gopnik, Manifest nosorożca. Rozprawa z liberalizmem, przeł. Piotr Beniuszys, Fundacja Liberté, Łódź 2022
Res Publica Nowa (Warszawa)
Sylwia Czubkowska, Chińczycy trzymają nas mocno. Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022
Witold Jurasz, Demony Rosji, Wydawnictwo Czerwone i Czarne, Warszawa 2022
Grzegorz Piątek, Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920–1939, W.A.B., Warszawa 2022
George Friedman, Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek, przeł. Maciej Antosiewicz, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2022
John Green, Antropocen Twój i mój świat, przeł. Zbigniew Zawadzki, Wydawnictwo Bukowy Las, Wrocław 2022
Diamond Jared, Trzeci szympans. Ewolucja i przyszłość zwierzęcia zwanego człowiekiem, przeł. January Weiner, Copernicus Center Press, Kraków 2022
Więź (Warszawa)
Konstanty Gebert, Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022
Andrzej Friszke, Zawód: historyk, rozmawiają Jan Olaszek i Tomasz Siewierski, Wydawnictwo Więź
Karolina Wigura, Tomasz Terlikowski, Polka ateistka kontra Polak katolik, Fundacja Kultura Liberalna, Warszawa 2022
Annie Ernaux, Lata, przeł. Krzysztof Jarosz, Magdalena Budzińska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2022
Tomáš Halík, Popołudnie chrześcijaństwa. Odwaga do zmiany, przeł. Tomasz Maćkowiak, Kraków 2022
Michel Houellebecq, Unicestwienie, przeł. Beata Geppert, W.A.B., Warszawa 2022
Znak (Kraków)
Jarosław Kurski, Dziady i dybuki, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2022
Marcin Napiórkowski, Naprawić przyszłość, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2022
Alicja Urbanik-Kopeć, Matrymonium. O małżeństwie nieromantycznym, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2022
David Graeber, Dawid Wengrow, Narodziny wszystkiego. Nowa historia ludzkości, przeł. Robert Filipowski, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2022
Brian Porter-Szűcs, Wiara i ojczyzna. Katolicyzm, nowoczesność i Polska, przeł. Jan Dzierzgowski, Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2022
Mykoła Riabczuk, Czternasta od końca. Opowieści o współczesnej Ukrainie, przeł. Kotyńska Katarzyna i inni, Wydawnictwo Znak, Kraków 2022
Zgłoszenia publiczności
KSIĄŻKI POLSKIE
Andrzej Andrysiak, Lokalsi. Nieoficjalna historia pewnego samorządu, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2022
Szymon Bujalski, Recepta na lepszy klimat. Zdrowsze miasta dla chorującego świata, Wysoki Zamek, 2022
Sylwia Chutnik, Tyłem do kierunku jazdy, Wydawnictwo Znak, 2022
Ivan Davydenko, Halal, Wydawnictwo papierwdole, 2022
Joanna Erbel, Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze, Wysoki Zamek 2022
Jakub Gałęziowski, Niedopowiedziane biografie. Polskie dzieci urodzone z powodu wojny, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2022
Olga Gitkiewicz, Nie zdążę, Dowody na Istnienie 2017
Anna Goc, Głusza, Dowody na Istnienie 2022
Małgorzata Goca, Żyletkę zawsze noszę przy sobie, Filia 2022
Jerzy Haszczyński, Rzeźnia numer jeden i inne reportaże z Niemiec, Wydawnictwo Czarne 2022
Bartosz Jakubowski, Zderzenie czołowe. Historia katastrofy pod Szczekocinami, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2022
Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk, red. Kasia Jasikowska, Michał Pałasz, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2022
Katarzyna Jasiołek,Hanna Lachert. Wygoda ważniejsza niż piękno, Marginesy 2022
Łukasz Kamieński, Mimowolne cyborgi. Mózg i wojna przyszłości, Wydawnictwo Czarne 2022
Remigiusz Kijak, CripSex. Ekspresje seksualne osób z niepełnosprawnością intelektualną, Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2022
Tadeusz Klimowicz, Pożegnanie z Rosją, Wydawnictwo Paśny Buriat 2022
Grzegorz W. Kołodko, Wojna i pokój, Wydawnictwo Naukowe PWN
Agnieszka Kościańska, Michał Petryk, Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie, Wydawnictwo Krytyki Polityczne 2022
Janina Koźbiel, Słowo i płeć. Rozmowy Janiny Koźbiel, Wydawnictwo JanKa 2022
Ewa Koźmińska-Frejalk, Po Zagładzie. Praktyki asymilacyjne ocalałych jako strategie zadomawiania się w Polsce (1944/45–1950), Żydowski Instytut Historyczny 2022
Jan Król, Życie polityką naznaczone, Wydawnictwo Nieoczywiste 2022
Michał Lubina, Niedźwiedź w objęciach smoka. Jak Rosja została młodszym bratem Chin, Wydawnictwo Otwarte 2022
Andrzej Marzec, Antropocień. Filozofia i estetyka po końcu świata, PWN 2021
Jan Mencwel, Betonoza. Jak się niszczy polskie miasta, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2020
Julia Mendel, Walka naszego życia. Moja praca z Zełenskim, ukraińskie zmagania o demokrację i co to wszystko znaczy dla świata, Wydawnictwo Agora 2022
Anna Mierzyńska, Efekt niszczący. Jak dezinformacja wpływa na nasze życie, Wydawnictwo Agora 2022
Andrzej Muszyński, Dom ojców, Wydawnictwo Agora 2022
Marcin Napiórkowski, Naprawić przyszłość. Dlaczego potrzebujemy lepszych opowieści, żeby uratować świat, Wydawnictwo Literackie 2022
Nekroprzemoc. Polityka, kultura i umarli, red. Jakub Orzeszek, Stanisław Rosiek, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria 2022
Szymon Pękała, Wojna idei. Myśl po swojemu, Wydawnictwo Znak 2022
Patryk Pufelski, Pawilon małych ssaków, Karakter 2022
Adam Robiński, Pałace na wodzie. Tropem polskich bobrów, Wydawnictwo Czarne 2022
Karolina Rogalska, Bez wstydu. Sekspraca w Polsce, Wydawnictwo Poznańskie 2022
Cezary Rudnicki, Etyka przeciwko moralności. Foucaultowskie studia nad starożytnością i wczesnym średniowieczem, Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec 2022
Zyta Rudzka, Ten się śmieje, kto ma zęby, Wydawnictwo W.A.B 2022
Piotr Sadzik, Regiony pojedynczych herezji. Marańskie wyjścia w prozie polskiej XX wiek, Austeria 2022
Jakub Sieczko, Pogo, Dowody na Istnienie 2022
Tomasz Stawiszyński, Reguły na czas chaosu, Wydawnictwo Znak 2022 – 3 zgłoszenia
Karolina Sulej, Ciałaczki. Kobiety, które wcielają feminizm, Wydawnictwo Znak 2022
Patryk Szaj, Pamiętnik z końca świata (jaki znamy), Wydawnictwo Wolno 2022
Ishabel Szatrawska, Żywot i śmierć pana Hersza Libkina z Sacramento w stanie Kalifornia, Wydawnictwo Cyranka 2022
Katarzyna Szaulińska, Czarna ręka, zsiadłe mleko, Filtry 2022
Ziemowit Szczerek, Wymyślone miasto Lwów, Wydawnictwo Czarne 2022
Wit Szostak, Szczelinami, Wydawnictwo Powergraph 2022
Rusłan Szoszyn, Lodołamaczka. Swiatłana Cichanouska, Wydawnictwo Literackie 2022
Agnieszka Szpila, Heksy, Wydawnictwo W.A.B 2021
Marek Szymaniak, Zapaść. Reportaże z mniejszych miast , Wydawnictwo Czarne 2021
Tomasz Terlikowski, Karolina Wigura, Polka ateistka kontra Polak katolik, Fundacja Kultura Liberalna 2022
Szczepan Twardoch, Chołod, Wydawnictwo Literackie, 2022
Alicja Urbanik-Kopeć, Matrymonium. O małżeństwie nieromantycznym, Wydawnictwo Czarne 2022
Ewa Wanat, Pieprzyć wstyd. Historia rewolucji seksualnej, Filtry 2022
Katarzyna Waniek, Ucieczka jako przyczyna mobilności Europejczyków. Socjolingwistycznie ugruntowana analiza procesów społecznych w relacjach autobiograficznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2020
Jan Wasiewicz, Pamięć. Chłopi. Bunt, Książka i Prasa, 2021
Cezary Wąs, Cień Boga w ogrodzie filozofa. Parc de La Villette w Paryżu w kontekście filozofii chory, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2021
Ilona Wiśniewska, Migot, Wydawnictwo Czarne 2022
Bartosz Wójcik, Wojna i motłoch. Sprzeczności nowoczesne w filozofii Hegla, Universitas 2022
Andrzej Wronka, Iluzja, Novae Res 2022
Anna Wylęgała, Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce, Wydawnictwo Czarne 2021
Filip Zawada, Weź z nią zatańcz, Wydawnictwo Znak 2022
Mark Fisher, Realizm kapitalistyczny. Czy nie ma alternatywy?, przeł. Andrzej Karalus, Książka i Prasa 2022
David Graeber, Dawid Wengrow, Narodziny wszystkiego. Nowa historia ludzkości, przeł. Robert Filipowski, Wydawnictwo Zysk i s-ka 2022
Agnieszka Graff, Elżbieta Korolczuk, Kto się boi gender? Prawica, populizm i feministyczne strategie oporu, przeł. Michał Sutowski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2022
Brian Porter-Szűcs, Wiara i ojczyzna. Katolicyzm, nowoczesność i Polska, przeł. Jan Dzierzgowski, Filtry 2022
Kate Rawoth, Ekonomia obwarzanka. Siedem sposobów myślenia o ekonomii XXI wieku, przeł. Aleksandra Paszkowska, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2021
Shoshana Zuboff, Wiek kapitalizmu inwigilacji, przeł. Alicja Unterschuetz, Zysk i S-ka 2020
Seminarium poświęcone społecznym projektom ustaw o Trybunale Konstytucyjnym przygotowanym przez Zespół Ekspertów Prawnych.
Jednym z najważniejszych celów Fundacji Batorego jest wspieranie rozwoju demokracji i dbałość o rządy prawa. Obserwując przez ostatnie 7 lat drastyczny spadek jakości funkcjonowania instytucji publicznych i zagrożenia, które niesie to dla ochrony praw obywatelskich, Fundacja Batorego wraz z Zespołem Ekspertów Prawnych postanowiła przedstawić konkretny pomysł na model przywracania praworządności. Opracowane przez Zespół Ekspertów Prawnych Fundacji Batorego społeczne projekty ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz ustawy określającej przepisy wprowadzające są kompleksową odpowiedzią na wyzwania związane z przywracaniem państwa obywatelom i właściwym wyważeniem relacji między różnymi władzami.
Zależy nam na tym, by były to projekty prawdziwie społeczne, a więc podlegające ciągłej debacie publicznej i zyskujące rosnące poparcie. Chcielibyśmy też, by prace Zespołu były inspiracją dla innych obszarów, w których przywrócenie zasad państwa prawa jest szczególnie koniecznie.
Wystąpienia wprowadzające przedstawili prof. Sławomir Patyra oraz dr Tomasz Zalasiński, którzy przewodniczyli pracom nad projektami ustaw. Dyskusję z zaproszonymi ekspertami i ekspertkami poprowadziła prof. Monika Florczak-Wątor z Zespołu Ekspertów Prawnych.
Udział wzięli:
Łukasz Bojarski (INPRIS, Zespół Ekspertów Prawnych Fundacji Batorego)
adw. dr Marta Derlatka (Kancelaria Adwokacka Adwokat dr Marta Derlatka)
prof. dr hab. Hubert Izdebski (Uniwersytet SWPS, Zespół Ekspertów Samorządowych Fundacji Batorego)
Krzysztof Izdebski (forumIdei Fundacji Batorego, Open Spending EU Coalition)
dr hab. Tomasz Koncewicz (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Ewa Łętowska (sędzia TK w stanie spoczynku)
prof. dr hab. Krystian Markiewicz (Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”)
prof. UW dr hab. Ryszard Piotrowski (Uniwersytet Warszawski)
sędzia Jerzy Stępień (sędzia TK w stanie spoczynku)
prof. dr hab. Wojciech Sadurski (Wydział Prawa University of Sydney)
prof. UAM dr hab. Krzysztof Urbaniak (UAM w Poznaniu)
prof. dr hab. Mirosław Wyrzykowski (sędzia TK w stanie spoczynku)
SSN Stanisław Zabłocki (sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku)
Zbiór materiałów konferencyjnych przygotowanych przez zespół POPREBEL na konferencję „Populizm i demokracja: romans czy dysonans”.
***
Fundacja Batorego, Collegium Civitas, Concilium Civitas i Uniwersytet Jagielloński zapraszają do udziału w publicznej konferencji, której celem jest przedyskutowanie wyników badań nad populizmem przeprowadzonych przez badaczy z siedmiu europejskich uniwersytetów pod kierunkiem prof. Jana Kubika w ramach projektu POPREBEL.
W każdym z czterech paneli dyskusyjnych w trakcie dwudniowej konferencji uczestniczyć będą badacze i badaczki realizujące projekt POPREBEL oraz około 25 działaczek i działaczy z różnych regionów Polski. Szczególnie zachęcamy do udziału w warsztatach o przyszłości populizmu moderowanych przez zespół profesora Vello Pettai z Uniwersytetu w Tartu.
9.00-9.20 – POWITANIE: prof. Jan Kubik (lider projektu POPREBEL, University College London i Rutgers University) oraz przedstawiciel Komisji Europejskiej
Sesja 1. Genealogia – interpretacje źródeł prawicowego populizmu
9.20-11.20
prof. István Benczes (Uniwersytet Korwina w Budapeszcie)
Michał Sutowski (Krytyka Polityczna)
dr Katarzyna Sztop-Rutkowska (Fundacja Laboratorium Badań i Działań Społecznych „SocLab”, Instytut Socjologii UwB)
dr András Tétényi (Uniwersytet Korwina w Budapeszcie)
Paweł Wodziński (dawniej Biennale Warszawa)
dr Maja Vasiljević (Uniwersytet w Belgradzie)
Komentarze: dr Paweł Marczewski (forumIdei Fundacji Batorego), dr Justyna Orchowska (EUROREG Uniwersytet Warszawski, Miasto Jest Nasze), Michał Syska (Ośrodek Myśli Społecznej im. F. Lassalle’a), Piotr Trudnowski (Klub Jagielloński)
Prowadzenie: dr Agnieszka Sadecka (Uniwersytet Jagielloński)
Sesja 2. Konsekwencje – prawicowy populizm u władzy
11.35-13.35
prof. István Benczes (Uniwersytet Korwina w Budapeszcie)
Krzysztof Izdebski (forumIdei Fundacji Batorego, Open Spending EU Coalition)
prof. Isidora Jarić (Uniwersytet w Belgradzie)
dr István Kollai (Uniwersytet Korwina w Budapeszcie)
dr hab. Elżbieta Korolczuk (Uniwersytet Södertörn w Sztokholmie)
Dariusz Standerski (Fundacja Kaleckiego, Wydział Nauk Ekonomicznych UW)
Prowadzenie: dr Joanna Orzechowska-Wacławska (Uniwersytet Jagielloński)
Sesja 3. Jak przeciwdziałać populizmowi?
14.30-16.30
prof. Haris Dajč (Uniwersytet w Belgradzie)
Robert Hojda (Kongres Obywatelskich Ruchów Demokratycznych)
dr Jiří Kocián (Uniwersytet Karola w Pradze)
Mirosława Makuchowska (Kampania Przeciw Homofobii)
prof. Richard Mole (University College London)
dr hab. Joanna Wowrzeczka (Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie, Instytut Sztuk Plastycznych UŚ)
Komentarze: Liliana Kalinowska (Dom Ukraiński w Przemyślu), Zuzanna Karcz (aktywistka edukacyjna), Jakub Karyś (KOD), Bart Staszewski (Fundacja Basta)
Prowadzenie: dr Natasza Styczyńska (Uniwersytet Jagielloński)
16.30: poczęstunek
piątek, 9 grudnia 2022
Sesja 4: Warsztaty – scenariusze przyszłości
9.45-12.00
Moderacja: prof. Vello Pettai (Uniwersytet w Tartu) wraz z zespołem
Uczestnicy podzielą się na trzy grupy w celu przedyskutowania jednego z trzech scenariuszy. W ramach każdego scenariusza uczestnicy będą zachęcani do przemyślenia określonych ról politycznych lub perspektyw.
Sesja 5: Czego się nauczyliśmy? Co robić? Wnioski z konferencji
Jan Kubik (University College London, Rutgers University)
Jacek Żakowski (Collegium Civitas)
Prowadzenie: dr Krzysztof Kowalski (Uniwersytet Jagielloński)
KOMENTATORZY:
Helena Chmielewska-Szlajfer (Akademia Leona Koźmińskiego, London School of Economics and Political Science), Piotr Cykowski (Akcja Demokracja), Magdalena Jakubowska (Visegrad Insight, Res Publica), Jadwiga Klata (Ruch Solidarności Klimatycznej), Dominik Kuc (Wolna Szkoła, GrowSpace Poland), Maia Mazurkiewicz (Alliance for Europe, Front Europejski), Agata Szczęśniak (OKO.press), Jana Szostak (polsko-białoruska aktywistka)
Projekt POPREBEL ma pomóc zrozumieć mechanizmom stojący za zwycięskim pochodem populizmu w krajach liberalnej demokracji. Zespół projektu, podzielony na kilka grup, w składzie których są ekonomiści_tki, socjologowie_żki i badacze_ki kultury, przygląda się przyczynom populistycznego wybuchu i jego skutkom. Lepsze rozumienie sytuacji nie powadzi automatycznie do wymyślenia lepszych środków zaradczych, proponujemy zatem, by połączyć siły z praktykami_czkami i wspólnie przemyśleć, co należy zrobić. Zapraszamy do rozmowy grupę aktywistów_ek zakładając, że z połączenia mądrości praktyków_czek i refleksji badaczy_ek wyłonią się nowe, oryginalne pomysły na takie rozwiązania palących problemów społecznych, które pomogą odwrócić rozkład demokracji.
Rok temu Polacy wydawali się społeczeństwem podzielonym, zmęczonym i pogrążonym przez doświadczenie pandemii w niepewności oraz wzajemnych podejrzeniach. Według badań przeprowadzonych w grudniu 2021 roku przez inicjatywę More in Common w okresie walki z wirusem COVID-19 odsetek Polaków uważających, że większości osób można zaufać spadł z 45% do 23%, a ponad ¾ z nas uważało, że w kontaktach z większością ludzi należy zachować daleko idącą ostrożność. Z 70 do 86 wzrósł wówczas procent osób przekonanych, że w polskim społeczeństwie każdy dba tylko o siebie. Tymczasem trzy miesiące później byliśmy świadkami imponującej, oddolnej mobilizacji tego – jak się wydawało – zmęczonego społeczeństwa, które na wiele sposobów zorganizowało się by nieść pomoc uchodźcom z Ukrainy. Mając w pamięci nie tylko ten wysiłek, ale także największą od trzech dekad falę protestów, która ledwo dwa lata temu – po ogłoszeniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku zaostrzającego prawo antyaborcyjne – rozlała się po kraju, chcemy zapytać o emocje Polek i Polaków oraz ich skłonność do zaangażowania się w sprawy publiczne w przededniu trudnej zimy i na rok przed wyborami.
Co zostało po protestach kobiet z jesieni i zimy 2020 roku? Czy prócz zmian w języku debaty publicznej pozostawiły po sobie jakieś nowe struktury organizacyjne i wzorce mobilizacji? Czy i jaki udział miały one w samoorganizacji społeczeństwa dla pomocy uchodźcom z Ukrainy? Być może trwalsze skutki tamtych protestów dotyczą tylko niektórych grup społecznych na czele z ludźmi młodymi? Co w związku z ujawnionymi przez ostatnie dwa kryzysowe lata emocjami i postawami społecznymi Polaków może okazać się kolejnym punktem zapalnym? Czy mogą się nim okazać problemy z zaopatrzeniem w węgiel oraz wysokie ceny elektryczności i gazu? Albo kolejna fala uchodźców z Ukrainy? A może społeczeństwo – na ile tylko pozwolą na to okoliczności – ograniczy w najbliższym czasie swoją aktywność, lokując większość emocji, obaw i nadziei w oczekiwanym za rok rozstrzygnięciu wyborczym?
Do dyskusji zaprosiliśmy kilkanaścioro ekspertek i ekspertów, a także obserwatorek i obserwatorów zaangażowania społecznego w Polsce. Udział wzięli: Katarzyna Chimiak (Instytut Spraw Publicznych), Krzysztof Katkowski (Krytyka Polityczna), Piotr Kocyba (Instytut Studiów Europejskich i Historii, Politechnika w Chemnitz), Michał Kotnarowski (Instytut Filozofii i Socjologii PAN), Paweł Kubicki (Instytut Studiów Europejskich UJ), Andrzej Leder (Instytut Filozofii i Socjologii PAN), Paweł Marczewski (formuIdei Fundacji Batorego), Krzysztof Podemski (Wydział Socjologii UAM), Paula Pustułka (Uniwersytet SWPS), Marta Rawłuszko (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW), Mikołaj Rakusa-Suszczewski (Centrum Europejskie, Uniwersytet Warszawski), Krystyna Skarżyńska (Uniwersytet SWPS), Justyna Struzik (Instytut Socjologii UJ), Sylwia Urbańska (Wydział Socjologii UW), Michał Wenzel (Uniwersytet SWPS), Joanna Wowrzeczka (Instytut Sztuk Plastycznych UŚ).
Prowadzenie: Edwin Bendyk (prezes Fundacji im. Stefana Batorego)
Local Trends to projekt zainicjowany przez Jacka Jaśkowiaka, Prezydenta Miasta Poznania oraz Jacka Karnowskiego, Prezydenta Miasta Sopotu, którego nadrzędnym celem jest skuteczne i merytoryczne inicjowanie konstruktywnej dyskusji ponad podziałami o otoczeniu społeczno-gospodarczym rozwoju polskiego samorządu i kraju.
Jesteśmy gospodarzami dwóch spotkań w czasie tego wydarzenia:
17 października, scena dobrych praktyk Sesja „Zaprojektuj rozwiązanie. Inspiracje dla władz lokalnych”
Sesja organizowana przez Pracownię Samorządową Fundacji Batorego.
Udział wzięły:
Joanna Wons-Kleta, wójtka gminy Pawonków na Śląsku
Tegoroczne Igrzyskach Wolności odbyły się w Hali Maszyn EC1 w Łodzi pod hasłem „Zielona niepodległość”. Szczególnej uwadze polecamy dwa wydarzenia organizowane przez forumIdei Fundacji Batorego:
Panel dyskusyjny „Ukraina po wojnie. Państwo, społeczeństwo, kultura”
Bardzo szybko w Ukrainie zauważono, że rozmowy o przyszłym kształcie kraju muszą rozpocząć się już teraz, zanim zdoła się pokonać rosyjskiego agresora. To bowiem pomoże uczynić kraj silniejszym i bardziej odpornym na kolejne zagrożenia. W ostatnich miesiącach przedstawiono wiele ciekawych, często innowacyjnych koncepcji przyszłej obudowy kraju, wykraczających poza ogólne hasła nowego „planu Marshalla” i starań o integrację z Unią Europejską. Jednak pytanie o Ukrainę po wojnie jest znacznie szersze niż kwestie gospodarcze, ekonomiczne czy infrastrukturalne. Dotyczy przyszłego ustroju państwa, sposobu jego organizacji, w tym roli samorządu i wspólnot lokalnych, modelu relacji społecznych i roli społeczeństwa obywatelskiego, kultury i jej znaczenia, wreszcie definicji ukraińskości, bycia obywatelem Ukrainy. Jakim model państwa winna obrać Ukraina po wojnie? Jakie wartości kształtuje w społeczeństwie ukraińskim opór przed najeźdźcą – nacjonalistyczne czy także demokratyczne? Czy walka ze śmiertelnym wrogiem sprzyja rozwojowi kultury pluralistycznej czy raczej homogenicznej? Czy po wojnie możemy liczyć na rozkwit ukraińskiego społeczeństwa obywatelskiego czy też należy obawiać się zagrożenia autorytaryzmem?
W dyskusji udział wzięli:
Tania Malarczuk – pisarka, eseistka, dziennikarka
Myrosław Marynowycz – filozof, działacz społeczny, prorektor Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie
Maria Zolkina – szefowa działu bezpieczeństwa regionalnego i studiów nad konfliktami w Democratic Initiatives Foundation
Moderacja: Edwin Bendyk – dziennikarz, publicysta, prezes zarządu Fundacji im. Stefana Batorego.
15 października godz. 12:45-14:45
Dyskusję w formacie okrągłego stołu „W stronę zielonej Europy – społeczne i polityczne wyzwania zielonej transformacji” oglądać można było tylko na żywo w sali Centrum Komiksów w EC1 w Łodzi.
Pandemia, wojna w Ukrainie i rosnące koszty życia zepchnęły europejską Zieloną Transformację na dalszy plan debaty publicznej. Jednocześnie nadały jej nowe znaczenie i uczyniły być może ważniejszą niż kiedykolwiek wcześniej. Z tym paradoksem mierzymy się dziś wszyscy – potrzebujemy więc na nowo zdefiniować kierunki Zielonej Transformacji (poza tymi najbardziej ogólnymi i oczywistymi, jak redukcja emisji i adaptacja do zmieniającego się klimatu), a być może wręcz nadać jej nowe znaczenie, obudowując ją nowymi ramami i wypełniając nowymi znaczeniami. W jaki sposób uwarunkowania społeczno-ekonomiczne wpływają na Zieloną Transformację, na jej wdrażanie, ale też postrzeganie i postawy społeczne? Jakie są możliwe scenariusze w Europie, której ambicje klimatyczne cały czas przeciwstawiane są politycznemu i gospodarczemu „realizmowi”?
W dyskusji udział wzięli:
Magdalena M. Baran – Liberté!
Zofia Krajewska – Ruch Solidarność Klimatycznej, CoopTech Hub
Mateusz Piotrowski – Pacjent Europa
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz – ClientEarth Polska
Tomasz Sawczuk – Kultura Liberalna
Michał Sutowski – Krytyka Polityczna
Michał Syska – Ośrodek Myśli Społecznej im. F. Lassalle’a
Michał Wojtyło – Klub Jagielloński
Moderacja: Edwin Bendyk – prezes Fundacji im. Stefana Batorego.
Sądy są gwarantem, że kampania wyborcza i sam akt wyborczy przebiegają zgodnie z prawem. Na bieżąco dbają o właściwy przebieg kampanii, starając się wpływać na ograniczenie nieprawdziwych narracji budowanych przez kandydatów na temat swoich konkurentów, czy wreszcie, rozpatrując protesty wyborcze, oceniają uczciwość całego procesu. W konsekwencji wyzwania dla praworządności są wyzwaniami dla efektywnej kontroli nad procesem wyborczym. W trakcie debaty zastanawialiśmy się jakie konkretnie zagrożenia występują w tym obszarze, czy istniejące mechanizmy dobrze zabezpieczają możliwość niezależnej kontroli oraz jaką rolę mogę mieć organizacje społeczne i obywatele by budować zaufanie do roli sądów w procesie wyborczym.
Wprowadzenie do dyskusji: Ewa Łętowska (sędzia NSA i Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku) oraz Agata Pyrzyńska (Uniwersytet Szczeciński).
Małgorzata Szuleka (Helsińska Fundacja Praw Człowieka),
Krzysztof Urbaniak (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu),
Marcin Walecki (Instytut Spraw Publicznych, St Antony’s College, Oxford University),
Ewa Wrzosek (Lex Super Omnia).
Prowadzenie: Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego).
Eksperci, samorządowcy i eksperci od bezpieczeństwa wyrażają zasadnicze zastrzeżenia dotyczące zaproponowanych rozwiązań, w tym ich zgodności z Konstytucją RP. Uważamy, że bardzo ważna jest rzeczowa dyskusja na temat ustawy.
Stawiane są pytania o to, czy centralizacja działań w obszarze ochrony ludności jest lepszym kierunkiem od zdecentralizowanej odpowiedzi na wyzwania bezpieczeństwa? Czy rewolucja w zarządzaniu kryzysowym może oznaczać ograniczenie autonomii samorządu? Jak proponowane przepisy mają się do konstytucyjnej zasady pomocniczości? Czy wprowadzanie nowych, quasi-nadzwyczajnych stanów: zagrożenia i pogotowia, jest zgodne z ustawą zasadniczą?
Do udziału w debacie zaprosiliśmy ekspertki i ekspertów: prawnego, od spraw bezpieczeństwa, samorządowców oraz odpowiedzialnego za projekt ustawy – Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji – Macieja Wąsika.
Udział wzięli:
Michał Domaradzki (dyrektor Biura Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego, Urząd m.st. Warszawy),
Hubert Izdebski (SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, Zespół Ekspertów Samorządowych Fundacji Batorego),
Arkadiusz Adam Nowalski (burmistrz Miasta Sejny),
Antoni Podolski (b. wiceminister MSWiA oraz szef RCB),
Maria Wągrowska (analityk polityki bezpieczeństwa).
Prowadzenie: Edwin Bendyk (prezes Fundacji im. Stefana Batorego).
Edwin Bendyk – prezes Fundacji im. Stefana Batorego. Dziennikarz, publicysta i pisarz, do niedawna kierował działem naukowym tygodnika „Polityka”. Wykłada w Graduate School for Social Research PAN i Collegium Civitas, gdzie współtworzył Ośrodek Badań nad Przyszłością.
Michał Domaradzki – dyrektor Biura Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu m.st. Warszawy, do zadań którego należą w szczególności sprawy związane z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym, zarządzaniem kryzysowym, sprawy obronne i ochrony ludności. Przez prawie 25 lat funkcjonariusz Policji. Pełnił m.in. funkcję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie oraz Komendanta Stołecznego Policji. W 2015 r. mianowany na stopień nadinspektora Policji, będąc (na tamtą chwilę) najmłodszym w polskiej Policji generałem.
Hubert Izdebski – profesor w SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym (Wydział Prawa), wieloletni dyrektor Instytutu Nauk o Państwie i Prawie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk. Adwokat, radca prawny (w Spółce
Prawniczej I&Z SC w Warszawie). Redaktor naczelny miesięcznika „Samorząd Terytorialny”. Członek
Zespołu Ekspertów Samorządowych Fundacji im. Stefana Batorego.
Antoni Podolski – niezależny ekspert w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego. Twórca i pierwszy Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, b. wiceminister spraw wewnętrznych i administracji w rządach Jerzego Buzka i Donalda Tuska, b. Dyrektor Programowy Centrum Stosunków Międzynarodowych, b. Sekretarz Programu dla Zagranicy Polskiego Radia SA, b. wiceprezes Polskiego LNG SA. Członek Rady Programowej Instytutu Bronisława Komorowskiego. Współautor wielu ustaw i autor licznych publikacji z zakresu bezpieczeństwa narodowego.
Maria Wągrowska – dziennikarka, specjalistka od bezpieczeństwa międzynarodowego i urzędniczka państwowa. W 2007 roku zajmowała stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej. Do kwietnia 2022 roku pracowała w Rządowym Centrum Bezpieczeństwa jako doradca dyrektora i szef Wydziału Współpracy Międzynarodowej.
Do dnia głosowania, czyli 9 czerwca 2024 roku, będziemy publikować raporty cząstkowe zawierające najciekawsze informacje i analizy, a po wyborach zostanie wydana publikacja podsumowująca pełen przebieg agitacji wyborczej w mediach społecznościowych. Tak jak poprzednio skupiliśmy się na serwisach Alphabet i Meta, a zbieranie danych rozpoczęliśmy 1 kwietnia.
Kampania wyborcza rozpoczęła się 11 marca 2024 roku wraz z wydaniem przez Prezydenta RP postanowienia w sprawie zarządzenia wyborów. Komitety wyborcze mogą jednak prowadzić agitację wyborczą dopiero od dnia przyjęcia przez Państwową Komisję Wyborczą zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. Niektóre z komitetów (np. Konfederacja) uczyniły to już w marcu, inne, jak Trzecia Droga, dopiero w drugiej połowie kwietnia. Wyzwaniem dla przejrzystości kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego był fakt, że w pewnym momencie równolegle była prowadzona kampania wyborcza do jednostek samorządu terytorialnego. Podobnie jak w przypadku równoległych kampanii do Sejmu i Senatu oraz referendum w 2023 roku taki rozkład wyborów znacznie utrudnia śledzenie przebiegu i wydatków na konkretną kampanię.
Co jest największym zagrożeniem dla prawidłowego przebiegu procesu wyborczego? Możliwość sfałszowania wyników? Nierówne szanse komitetów? Chaos organizacyjny i prawny? Co i jak monitorować, czemu się przyglądać, aby rzetelnie ocenić sytuację? Jakie działania warto podjąć, aby zadbać o sprawność i uczciwość procesu wyborczego? Co można zrobić, aby ułatwić obywatelom udział w maratonie wyborczym? To niektóre z pytań, o których chcemy dyskutować.
W dyskusji udział wzięli:
Jarosław Flis (Uniwersytet Jagielloński)
Róża Rzeplińska (Stowarzyszenie 61)
Jerzy Stępień (Uczelnia Łazarskiego)
Prowadzenie: Mikołaj Cześnik, Anna Materska-Sosnowska (członkowie zarządu Fundacji im. Stefana Batorego).
Mikołaj Cześnik – dr. hab., socjolog, politolog. Profesor Uniwersytetu SWPS, dyrektor Instytutu Nauk Społecznych SWPS. Członek zespołu badawczego Polskiego Generalnego Studium Wyborczego.
Jarosław Flis – dr hab., profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej.
Anna Materska – Sosnowska – dr, politolożka. Wykładowczyni i adiunkt w Katedrze Systemów Politycznych, Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Absolwentka Podyplomowego Studium Zagadnień Legislacyjnych Wydziału Prawa i Administracji UW.
Róża Rzeplińska – założycielka MamPrawoWiedziec.pl oraz prezeska Stowarzyszenia 61.
Jerzy Stępień – prawnik, senator I i II kadencji, współtwórca reform administracyjnych w latach 1989 – 1999, Generalny Komisarz Wyborczy w latach 1990-93 (dla wyborów samorządowych), sędzia Trybunału Konstytucyjnego w latach 1999-2008 (prezes TK w latach 2006-2008), współzałożyciel Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej, przewodniczący jej Rady Fundatorów, wykładowca Uczelni Łazarskiego, od 2008 r., w latach 2012-16 prorektor, dyrektor Instytutu Przestrzeni Obywatelskiej i Polityki Społecznej w tej uczelni.