Te i pozostałe inicjatywy nie wydarzyłyby się bez kilku elementów: współpracy aktywistów z organizacji społecznych lub grup nieformalnych z władzą samorządową, współpracy ze społecznością lokalną, działań komunikacyjnych w mediach oraz mediach społecznościowych i wsparcia ekspertów akcji Masz Głos Fundacji Batorego. I właśnie o tym jest Atlas dobrych praktyk – jak używać powszechnie znanych narzędzi partycypacyjnych, ale też jakie są niestandardowe ścieżki działania aktywistów i pomysły na lokalną współpracę.
Wszystkie przedstawione w Atlasie dobrych praktyk historie zostały wyróżnione w 2021 roku nagrodami: Super Samorząd i Super Głos akcji Masz Głos Fundacji Batorego. Laureaci i finaliści pokazali, ile znaczy samorząd lokalny jako wspólnota. Upowszechnianie tej myśli jest najważniejszym celem akcji Masz Głos.
Udział w akcji Masz Głos jest bezpłatny, a tegoroczna edycja trwa od lutego do listopada (zobacz: harmonogram). W tym czasie eksperci i ekspertki programu, m.in. prawnicy, specjaliści do spraw samorządowych, komunikacji i działań społecznych, pomogą uczestnikom zrealizować działanie we współpracy z władzami samorządowymi i mieszkańcami.
W akcji Masz Głos chodzi o to, aby sprawy lokalne były sprawami wspólnymi, żeby nie działać na zasadzie „wyście sobie, a my sobie”. Wystarczy mieć pomysł lub dostrzec problem, którego rozwiązanie poprawi życie mieszkańców, i zgłosić się przez formularz zgłoszeniowy.
Joanna Załuska, dyrektorka akcji Masz Głos Fundacji Batorego, zachęca: – W akcji stawiamy na współpracę władz i mieszkańców, bo jesteśmy przekonani, że to najlepsza droga, aby mieszkańcy mieli coraz większy wpływ na decyzje dotyczące swoich miejscowości. Tegoroczne wybory samorządowe to dodatkowa szansa na wybór do lokalnych władz ludzi, którzy nie tylko rozumieją potrzeby mieszkańców, ale są otwarci na dialog z nimi. Zgodnie z przysłowiem „jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz”, warto zagłosować świadomie, w oparciu o program, żeby potem nie zderzać się z murem obojętności czy niechęci.
Dla kogo
Uczestnikami akcji Masz Głos są sołectwa, koła gospodyń wiejskich, stowarzyszenia i fundacje, Młodzieżowe Rady Miasta, Rady Kobiet, Rady Seniorów, samorządy uczniowskie. W zakończonej właśnie edycji udział wzięła grupa trenerów boksu pracujących z dziećmi ze spektrum autyzmu, dziennikarki lokalnego portalu, pasjonaci zabytków, mieszkańcy sprzeciwiający się budowie hal magazynowych i odlesieniu miejskiego lasu. – W większości zgłaszają się do nas grupy z małych miejscowości, w których wsparcie dla ludzi zainteresowanych np. udziałem w sesjach rady miasta czy gotowych wystąpić do władz z inicjatywą mieszkańców, jest trudniej dostępne – wyjaśnia Joanna Załuska.
– Akcja podpowiada, jak zacząć skuteczniej działać – potwierdza Karolina Sójka, ubiegłoroczna uczestniczka z Fundacji Tilia z Pabianic. Urszula Pawlik z Fundacji Lelka z Bartoszyc dodaje: – To fajna opcja na współpracę z samorządem.
Wsparcie dla uczestników
Grupy zainteresowane działaniem lokalnym, które zgłoszą się do akcji Masz Głos i zostaną przyjęte, mogą liczyć na wsparcie przez cały okres trwania edycji, niezależnie od tego, w którym województwie mają siedzibę. Wsparcie obejmuje:
Jak zostać uczestnikiem
Aby dołączyć do grona uczestników tegorocznej edycji akcji Masz Głos należy do 16 lutego wypełnić formularz zgłoszeniowy. W drugim etapie odbywa się rozmowa telefoniczna z koordynatorem. Liczba miejsc jest ograniczona. O wynikach rekrutacji zgłaszający się zostaną poinformowani do 26 lutego przez stronę internetową akcji Masz Głos.
—
Akcja Masz Głos jest inicjatywą Fundacji Batorego realizowaną od 2006 roku. Akcja wspiera organizacje społeczne i grupy nieformalne, które działają dla swoich lokalnych środowisk. Pomaga im realizować inicjatywy oddolne we współpracy z władzą lokalną i otoczeniem. Na najlepiej współpracujące społeczności czeka prestiżowa nagroda Super Samorząd i Super Głos, przyznawana pod koniec każdej edycji akcji. Patroni medialni: Onet.pl, Ngo.pl.
Podczas webinarium akcji Masz Głos opowiedzieliśmy, jak przeprowadzać diagnozę społeczności lokalnej, w czym jest pomocna i dlaczego warto ją robić.
Aby dobrze zrealizować jakikolwiek projekt lokalny, najpierw trzeba poznać oczekiwania i problemy miejscowej społeczności. Taka wiedza pozwoli dostosować działania adekwatnie do potrzeb, pozyskać zrozumienie i poparcie dla inicjatywy, może dostarczyć też inspiracji.
Na webinarium omawialiśmy:
Webinarium poprowadził Grzegorz Wójkowski ze Stowarzyszenia Bona Fides, koordynator akcji Masz Głos.
Podczas webinarium dowiedzieć się można:
Prowadzenie: Iwona Janicka.
W 2019 roku Fundacja Batorego obchodzi 30-lecie swojej działalności. Z tej okazji zorganizowaliśmy trzy debaty.
Pierwsza z nich to Rozdarty kraj. Jak zszyć Polskę?
Konferencja przygotowana w ramach forumIdei Fundacji Batorego była podzielona na trzy dwugodzinne sesje. Wspólnie z prelegentami rozmawialiśmy o problemach dezintegracji i integracji politycznej, społecznej, kulturowej naszego społeczeństwa. Analizą objęliśmy czas po transformacji 1989 roku i przyjrzeliśmy się jej konsekwencjom, po to by odpowiedzieć na pytanie: co można uczynić, aby Polska „nie rozjeżdżała się”?
Sesja I Wielka zmiana: triumf wyzwolenia i awansu, ból wykorzenienia i degradacji
Czas transformacji, mimo licznych krytyk z prawa i lewa, uważany jest zarówno przez Polaków jak i zagranicznych obserwatorów za czas bardzo poważnych dokonań: gospodarczych, politycznych i społecznych, wzrostu poczucia wolności i otwartości kraju na świat. Oceniliśmy zyski i koszty transformacji oraz to, jak zachłyśnięta nową otwartością i swobodą Polska poradziła sobie w pełnym wyzwań czasie zmian.
Prelegenci: Henryk Domański, Adam Leszczyński, Jadwiga Staniszkis
Prowadzenie: Aleksander Smolar
Sesja II Społeczne, polityczne i kulturowe rozjeżdżanie się Polski
Z upływem czasu w Polsce, podobne jak w innych częściach Europy, nasiliły się tendencje konserwatywno-narodowe. Zachód przestał być atrakcyjny, a masowa migracja, zagrożenie terroryzmem oraz strach przed kryzysem ekonomicznym sprawiły, że nastroje proeuropejskie zastąpiło dążenie do ideału silnej wspólnoty narodowej i religijnej. Zastanowiliśmy się nad konsekwencjami społecznego, politycznego i ekonomicznego rozjeżdżania się naszego kraju w dwie strony: kosmopolityczną i narodową.
Prelegenci: Ludwik Dorn, Anna Giza-Poleszczuk, Marcin Napiórkowski
Prowadzenie: Mikołaj Cześnik
Sesja III Jak zszyć kraj?
Jak głębokie jest „pęknięcie” Polski? Czy jest ono zjawiskiem przejściowym, naturalnym etapem rozwoju czy też fundamentalnym podziałem, który zagraża funkcjonowaniu państwa i integralności Wspólnoty? Zastanowiliśmy się, jakie mogą być następstwa tego rozdarcia. Być może przezwyciężenie „wojny polsko-polskiej” stanie się przyczyną wzrostu tolerancji i porozumienia, a być może spowoduje podbój jednej strony konfliktu przez drugą.
Prelegenci: Andrzej Rychard, Wawrzyniec Smoczyński, Kazimierz Michał Ujazdowski
Prowadzenie: Anna Materska-Sosnowska
Najważniejszą sprawą jest traktowanie krajobrazu jako zasobu, w dodatku – zasobu wrażliwego na zmiany. Aby można było tym zasobem właściwie zarządzać, bardzo istotne jest jego rozpoznanie, określenie celów jakości krajobrazu oraz opracowanie odpowiednich narzędzi umożliwiających ich realizację, także w aspekcie przestrzennym. Nie należy ograniczać działań jedynie do krajobrazów uznanych za cenne. Polityka dotycząca jakości krajobrazu powinna odnosić się także do krajobrazów życia codziennego (tzw. pospolitych) i krajobrazów zdegradowanych.
Po trzech latach obowiązywania ustawowej regulacji w sprawie raportów autorzy sprawdzają, jak samorządy przygotowują raporty o stanie gminy. Nie były to dla samorządów łatwe lata. Upłynęły w cieniu pandemii, ale też wyzwań związanych z centralistyczną polityką rządu. Z drugiej strony to właśnie w tak krytycznym momencie potrzeba otwartej i szczerej rozmowy z mieszkańcami na temat wspólnych wyzwań i problemów wydaje się szczególnie ważna. Autorzy sprawdzili, czy raporty o stanie gminy stały się w końcu inspiracją do takiej debaty.
Anna Dąbrowska – działaczka na rzecz praw człowieka, animatorka społeczna, prezeska lubelskiego stowarzyszenia Homo Faber. Jedna z założycielek Grupy Granica działającej na polsko-białoruskiej granicy, autorka licznych tekstów i artykułów o tematyce migracyjnej.
Izabela Jaśkowiak – prezeska Romskiego Stowarzyszenia Oświatowego Harangos, członkini zespołu ekspertów działających na rzecz społeczności romskiej z Ukrainy, tłumaczka języka romani, asystentka socjalna.
Darin Loka – tłumacz języka arabskiego, sorani, kurmanji i angielskiego, wspierający osoby z doświadczeniem migracji. Zaangażowany w pomoc podczas kryzysu humanitarnego na granicy polsko-białoruskiej. Współzałożyciel Stowarzyszenia Mova – język bez barier. Przygotowywał posiłki dla osób przekraczających granice – polsko-białoruską i polsko-ukraińską.
Tomasz Musiuk – Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Hajnówce, doktor nauk medycznych, specjalista w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii. Wraz z zespołem lekarzy i personelu medycznego udziela pomocy osobom na granicy polsko-białoruskiej.
Tahmina Rajabova – mentorka kulturowa w Fundacji Ocalenie, tutorka dzieci i młodzieży. Tłumaczka języka tadżyckiego, dari, perskiego, rosyjskiego oraz angielskiego zaangażowana w działania na rzecz wspierania osób z doświadczeniem migracji i uchodźstwa. Koordynatorka projektów wspierających edukację dzieci uchodźczych oraz ich rodziców i nauczycieli.
Nazwisko Laureata/ki Nagrody wynoszącej 30 tys. zł – ufundowanej przez rodzinę zmarłej w 2020 roku Olgi Kersten-Matwin, psycholożki i psychoterapeutki, specjalizującej się w pomocy osobom z doświadczeniem traumy i stresu pourazowego – zostanie ogłoszone 17 września 2023 podczas uroczystego wręczenia Nagrody.
Więcej o Funduszu im. Olgi Kersten-Matwin na stronie.
