Analiza relacji między feminizmem intersekcjonalnym a sprawą męskości w kontekście nierówności społecznych w Polsce
Analiza przygotowana w ramach cyklu „Polskie podziały” – publikacji opisujących to, co łączy i co różnicuje polskie społeczeństwo. Na podstawie najnowszych badań społecznych analizujemy wymiary i uwarunkowania polaryzacji, stratyfikacji oraz konfliktów społecznych, ale też czynniki sprzyjające solidarności, współpracy, wyrównywaniu szans i przełamywaniu wzajemnej nieufności.
Tekst Aleksandry Derry stanowi odpowiedź na rosnącą falę dyskusji o kryzysie męskości oraz sytuacji chłopców i mężczyzn w Polsce. Pokazuje najpierw, że teorie feministyczne, które pierwotnie skupiały się na doświadczeniu kobiet i mechanizmach ich dyskryminacji, z czasem ewoluowały w stronę szerszych polityk nastawionych na wyrównywanie szans, różnorodność i inkluzywność. W ramach tych polityk coraz częściej dostrzega się potrzebę włączenia problemów mężczyzn do analizy nierówności płciowych. Dlatego nabierająca w Polsce intensywności debata o męskości nie musi wcale przybierać formy polaryzującej „wojny płci” ani licytowania się na krzywdy.
Korzystając z dorobku współczesnej teorii społecznej i filozofii Aleksandra Derra, proponuje perspektywę, w której diagnoza problemów chłopców i mężczyzn staje się integralną częścią szerszego projektu równościowego. Przekonanie, że feminizm jest wrogiem mężczyzn, wynika ze strategii retorycznych przedstawiających równość jako sytuację, w której zysk kobiet oznacza stratę mężczyzn. Feminizm tymczasem nie dąży do zastąpienia jednej dominacji inną, lecz do usunięcia płci jako bariery ograniczającej wolność obywateli.
Analiza Aleksandry Derry wychodzi od faktu, że kategoria męskości nie jest jednorodna, a przywileje i obciążenia układają się odmiennie w zależności od klasy społecznej, miejsca zamieszkania czy wieku. Dlatego utrwalany czasem w przekazie medialnym antagonizm między kobietami a mężczyznami odwraca uwagę od systemowych przyczyn wykluczenia – takich jak kryzys usług publicznych czy nierówności ekonomiczne. Odrzucając poszukiwanie winnych, Aleksandra Derra wzywa do budowania szerokich sojuszy społecznych na rzecz sprawiedliwej organizacji życia społecznego.
pobierz pdf