cover
09.05.2024
forumIdei

Jak zwiększyć samodzielność finansową samorządu?

    Array ( [0] => Array ( [term_id] => 8400 [name] => Agnieszka Bem [first_name] => Agnieszka [last_name] => Bem ) [1] => Array ( [term_id] => 8402 [name] => Michał Bernardelli [first_name] => Michał [last_name] => Bernardelli ) [2] => Array ( [term_id] => 8404 [name] => Leonard Etel [first_name] => Leonard [last_name] => Etel ) [3] => Array ( [term_id] => 8406 [name] => Paweł Felis [first_name] => Paweł [last_name] => Felis ) [4] => Array ( [term_id] => 8408 [name] => Milena Kowalska [first_name] => Milena [last_name] => Kowalska ) [5] => Array ( [term_id] => 8410 [name] => Anita Makowska [first_name] => Anita [last_name] => Makowska ) [6] => Array ( [term_id] => 8412 [name] => Elżbieta Malinowska-Misiąg [first_name] => Elżbieta [last_name] => Malinowska-Misiąg ) [7] => Array ( [term_id] => 8414 [name] => Jarosław Olejniczak [first_name] => Jarosław [last_name] => Olejniczak ) [8] => Array ( [term_id] => 8416 [name] => Grzegorz Otczyk [first_name] => Grzegorz [last_name] => Otczyk ) [9] => Array ( [term_id] => 8418 [name] => Leszek Patrzałek [first_name] => Leszek [last_name] => Patrzałek ) )
  • Agnieszka Bem
  • Michał Bernardelli
  • Leonard Etel
  • Paweł Felis
  • Milena Kowalska
  • Anita Makowska
  • Elżbieta Malinowska-Misiąg
  • Jarosław Olejniczak
  • Grzegorz Otczyk
  • Leszek Patrzałek

Ekspertyza przedstawiająca propozycje zmian w podatku od nieruchomości wraz z komentarzami.

Zwiększenie samodzielności finansowej lokal­nych wspólnot to jedna z kluczowych zmian, któ­re mogą wzmocnić samorządy i samorządność. Uzależnienie samorządów od władz centralnych ogranicza bowiem niezależność samorządów, co do­brze pokazuje Indeks samorządności przygoto­wywany przez Fundację Batorego. Według niego wskaźnik samodzielności finansowej w 2022 roku wyniósł 51,9 – w skali stupunktowej.

Rząd uformowany po wyborach parlamentarnych w 2023 roku zapowiada działania przywracające niezależność samorządów i uzdrowienie systemu ich finansów. Warto jednak zastanowić się głębiej nad sposobami zwiększenia tej samodzielności. Czy jest sposób, aby „poluzować” uzależnienie gmin od transferów z budżetu centralnego? Zespół prof. Pawła Felisa proponuje samorządom prowadzenie lokalnej polityki podatkowej, z której dochody prawdziwie własne pozwolą na finansowanie różnych lokalnych potrzeb, np. dodatkowych zajęć w szkole czy zakupu radiowozu. Pozostaje tylko pytanie, czy zaproponowane przez nich rozwiązania to dobry sposób na wzmocnienie samodzielności gmin? Jaki byłby rachunek zysków i strat takich zmian? Jakie bariery widzą lokalne władze?

Publikujemy propozycję tego zespołu wraz z komentarzami zaproszonych przez nas ekspertów: Jana Macieja Czajkowskiego (Uniwersytet Łódzki, b. prezydent Zgierza), dr hab. Adama Gendźwiłła (Wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego) i dr hab. Agnieszki Kopańskiej (Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego). Mamy nadzieję, że nasza publikacja rozpocznie poważną dyskusję o finansowaniu samorządu.