Z ogromną radością ogłaszamy, że tegoroczną Nagrodę im. Marcina Króla otrzymała Sylwia Czubkowska za książkę „Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem”, Wydawnictwo Znak Literanova, Kraków 2025. Prezentujemy galerię zdjęć z wydarzenia.
„To książka myląca i zastawiająca na Czytelnika pułapkę. Dobrą pułapkę. Wydaje się dziennikarsko-reportażowa, a w istocie skrywa pod tą formą głęboką analizę opartą na licznych danych i informacjach, analizę znakomicie osadzoną w przywoływanych pracach naukowych” – mówił prof. Andrzej Rychard w laudacji wygłoszonej na uroczystości wręczenia Nagrody.
Autorka skrupulatnie rekonstruuje proces nowej, niewidzialnej kolonizacji, w ramach której daliśmy się podbić bez jednego wystrzału. Analogia z wczesnonowożytnym zdobywaniem nieznanych lądów jest przy tym tylko pozornie ryzykowna. Czubkowska przekonująco pokazuje, jak internet stał się współczesnym „nowym światem”, do którego nie zdążono jeszcze zaadaptować starych zasad. Miejscem, gdzie można się bezkarnie obłowić kosztem „cyfrowej biomasy”.
„Wyjściowa teza jest mocna: wielkie firmy technologii cyfrowych kolonizują świat. I nas w nim. To na przykład grupa GAFAM (Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft). Ich i pozostałych kapitalizacja to około 15 bilionów dolarów. Dla przypomnienia: polski PKB (niemały i rosnący) to około 1,13 biliona. To siła wielkiego państwa. Ale co to znaczy, że te mocarstwa technologiczne kolonizują świat? Autorka przywołuje tu definicję kolonializmu: eksploruj, ekspanduj, eksploatuj, eksterminuj. To brzmi strasznie, ale przynajmniej pierwsze trzy fazy są w książce dokumentowane” – mówił prof. Andrzej Rychard.
Sylwia Czubkowska nie ogranicza się do rejestrowania faktów, ale też sprawnie demaskuje technologiczną pseudoreligię. Big techy – powiada – „to nie są jakieś boskie twory, które z wysokości cyfrowego Olimpu zajmują się tylko sobą, a których planów nie zdołamy pojąć (…) cała ich potęga jest tak naprawdę odbiciem naszej wiary, naszej uwagi, naszych pieniędzy, naszych danych, naszej pracy”. Skoro tak – to może jest jeszcze dla nas nadzieja?
Książkę-laureatkę wybrała Kapituła w składzie: Agata Bielik-Robson (University of Nottingham), Przemysław Czapliński (Uniwersytet Adama Mickiewicza), Mikołaj Cześnik, przewodniczący Kapituły (Przewodniczący Rady Fundacji im. Stefana Batorego, Uniwersytet SWPS), Dariusz Gawin (Instytut Filozofii i Socjologii PAN), Iwona Jakubowska-Branicka (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego), Zofia Król („Dwutygodnik”), Elżbieta Matynia (New School for Social Research w Nowym Jorku), Zbigniew Nosowski („Więź), Andrzej Rychard (Instytut Filozofii i Socjologii PAN), Henryk Woźniakowski (Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak).
Gratulujemy!
 fot. Krzysztof Pacholak |
 Sylwia Czubkowska, fot. Krzysztof Pacholak |
 Mikołaj Cześnik i Sylwia Czubkowska, fot. Krzysztof Pacholak |
 Sylwia Czubkowska, fot. Krzysztof Pacholak |
 Jan Swianiewicz, fot. Krzysztof Pacholak |
 Mikołaj Cześnik, fot. Krzysztof Pacholak |
 Tomasz Makowski, fot. Krzysztof Pacholak |
 Andrzej Rychard, fot. Krzysztof Pacholak |
 Edwin Bendyk, fot. Krzysztof Pacholak |
 Agata Bielik-Robson, fot. Krzysztof Pacholak |
 fot. Krzysztof Pacholak |
 fot. Krzysztof Pacholak |
 Sylwia Czubkowska i Krzysztof Izdebski, fot. Krzysztof Pacholak |
 Jan Oleszczuk-Zygmuntowski i Sylwia Czubkowska, fot. Krzysztof Pacholak |
