Fundacja im. Stefana Batorego

Sygnaliści w niektórych krajach, w szczególności anglosaskich, objęci są ustawową ochroną prawną, odrębną od ogólnych zasad prawa pracy. W publikacji Jak zdemaskować szwindel, czyli krótki przewodnik po whistleblowingu [PDF 1,16 MB], przedstawiamy zarys regulacji brytyjskiej (Public Interest Disclosure Act) oraz ustaw amerykańskich (Whistelblower Protection Act oraz Sarbanes-Oxley Act). O skuteczności tych regulacji dyskutowali eksperci zagraniczni na konferencji Whistleblowing – ochrona prawna osób informujących o nieprawidłowościach w miejscu pracy [Wydarzenia], zorganizowanej przez nasz zespół w 2009 roku:. W Polscesygnaliści albo nie korzystają z żadnej ochrony (przy umowach cywilnoprawnych, terminowych umowach o pracę), albo mogą próbować dochodzić roszczeń w oparciu o przepisy Kodeksu pracy. Kodeks jednak nie uwzględniając specyfiki działań spraw sygnalistów, nie daje im wystarczającej ochrony. Sceptyczne wnioski co do efektywności ochrony prawnej sygnalistów płynął z ekspertyzy prawnej przygotowanej na zlecenie fundacji [PDF 203 KB].
Negatywną ocenę potwierdzają również  wyniki badania socjologicznego, które przeprowadziliśmy w 2010 r. w sądach pracy. W wywiadach pogłębionych pytaliśmy sędziów, na ile rozwiązania przewidziane w prawie pracy chronią pracownika, który w dobrej wierze ujawnia nieprawidłowości w miejscu pracy. Czy pozwalają mu na skuteczne dochodzenie przed sądem pracy swoich praw? Wyniki przedstawia raport z badania Ochrona prawna sygnalistów w doświadczeniu sędziów sądów pracy [PDF 5,69 MB].
Projekt został zrealizowany przy wsparciu Ambasady Królestwa Niderlandów. 

Nasze działania w 2012

Założenia do ustawy o ochronie osób sygnalizujących nieprawidłowości. Z naszych dotychczasowych prac wynika, że wzmocnienie ochrony prawnej sygnalistów wymaga zmian ustawowych. Stąd w roku 2012 przygotujemy założenia do stosownej ustawy. Do prac zaprosimy przedstawicieli różnych środowisk, w szczególności związków zawodowych, związków pracodawców, organizacji zrzeszających przedsiębiorców oraz decydentów. To pozwoli wypracować założenia oparte na szerokim konsensusie, a także uwzględniające różne interesy: interes publiczny, pracodawcy oraz pracownika. Opracowanie zostanie zaprezentowane w listopadzie 2012 r. na konferencji w siedzibie Fundacji.

• e-mail: przeciw-korupcji@batory.org.pl, awojciechowska@batory.org.pl
• tel.: 22 536 02 57, wtorki godz. 15:00 - 19:00

Postulujemy poszerzenie katalogu osób uprawnionych do złożenia zażalenia na umorzenie postępowania przygotowawczego. Zgodnie z obowiązującą procedurą karną, składający zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w instytucji publicznej lub na szkodę interesu publicznego nie może zaskarżyć postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego. Paradoksalnie, jedynym podmiotem, któremu przysługuje takie prawo, jest najczęściej kierownictwo instytucji, które z racji swojej odpowiedzialności za dopuszczenie do nieprawidłowości, nie jest zainteresowane kontynuowaniem postępowania karnego. Wraz z Helsińską Fundacją Praw Człowieka przygotowaliśmy opracowanie przedstawiające konsekwencje obecnego stanu prawnego [więcej] oraz propozycje możliwych rozwiązań [więcej]. Dały one impuls do przygotowania przez grupę posłów nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, będącej obecnie przedmiotem obrad Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach [patrz dokumenty sejmowe]. Prace nad projektem zostały jednak przerwane wraz z zakończeniem kadencji Sejmu.

• napisz do posłów, którzy znają problem: Łukasz Zbonikowski, Lidia Staroń, Zbigniew Girzyński
• poinformuj szefów klubów parlamentarnych:

1. PO – poseł – Rafał Grupiński
2. PIS – poseł – Mariusz Błaszczak
3. Ruch Palikota – Janusz Palikot
4. PSL – Jan Bury
5. SLD – Leszek Miller
6. Solidarna Polska – Arkadiusz Mularczyk

Copyright © Fundacja Batorego