Fundacja im. Stefana Batorego

Przy współpracy ponad 50 wolontariuszy z całego kraju (przedstawicieli organizacji pozarządowych, studenckich kół naukowych, lokalnych dziennikarzy i osób niezrzeszonych) prowadziliśmy w 2009 r. monitoring finansowania kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego. Celem projektu było przeprowadzenie społecznej kontroli źródeł finansowania oraz sposobu wydatkowania środków przez komitety wyborcze uczestniczące w wyborach. Badaliśmy – na poziomie ogólnopolskim i lokalnym - źródła pochodzenia środków przeznaczanych na kampanie poszczególnych kandydatów, szczególnie pod kątem ewentualnego wykorzystywania na ten cel środków publicznych. Analizowaliśmy wydatki na kampanię medialną, materiały propagandowe, działania promocyjne w internecie i festyny wyborcze. Dane dotyczące wydatków komitetów wyborczych na reklamę na billboardach i w mediach elektronicznych otrzymaliśmy bezpłatnie z OMD Media Direction. Na poziomie lokalnym uczestnicy projektu prowadzili obserwacje kampanii medialnej (sprawdzali m.in. liczbę i rodzaj reklam zamieszczanych w lokalnych portalach internetowych) oraz spotkań wyborczych z mieszkańcami (analizowali nakłady poniesione przez komitety na ich organizację, prowadzili wywiady z przedstawicielami komitetów wyborczych, zbierali materiały i gadżety wyborcze).

Wstępne wyniki obserwacji, zebrane w raporcie [PDF 1,3 MB] przedstawione zostały w czerwcu 2009, tuż przed wyborami, na zorganizowanej przez nas konferencji prasowej.

Raport końcowy [PDF 6,5 MB], zawierający analizę materiałów zebranych w trakcie trwania kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego oraz sprawozdań finansowych złożonych przez komitety wyborcze, przedstawiony został na konferencji podsumowującej w marcu 2010 roku. Prezentacji raportu towarzyszyła dyskusja na temat kształtu przepisów regulujących finansowanie kampanii do Parlamentu Europejskiego z udziałem europosła Rafał Trzaskowskiego i posła Witolda Gintowt-Dziewiałtowskiego, zastępcy przewodniczącego sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia niektórych projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego. Monitoring wykazał mniejszą skalę naruszeń ordynacji wyborczej niż miało to miejsce w poprzednio monitorowanych przez nas kampanii prezydenckiej 2005 i kampanii samorządowej 2006. Zauważone nieprawidłowości dotyczyły głównie wykorzystywania przez komitety i kandydatów środków publicznych (m.in. Kancelarii Sejmu, ministerstw) do finansowania kampanii wyborczej oraz przypadków niezgodnego z prawem finansowania kampanii ze środków prywatnych kandydatów.

Zapis dźwiękowy konferencji prezentującej raport:

• Prezentacja raportu, czas trwania: 1 godz. 5 min. [MP3 19,3 MB]
• Wystąpienie Rafała Trzaskowskiego, posła do Parlamentu Europejskiego, czas trwania: 27 min. [MP3 7,9 MB]
• Wystąpienie Witolda Gintowta-Dziewiałtowskiego, zastępcy przewodniczącego sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia niektórych projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego, czas trwania: 16 min. [MP3 4,8 MB]
• Dyskusja, pytania z sali, czas trwania: 57 min. [MP3 16,9 MB]