Kontakt

Joanna Załuska, dyrektor
tel. 22 536 02 76
Marzena Płudowska
tel. 22 536 02 04

Demokratyzacja samorządu lokalnego

Reforma samorządowa uznawana jest słusznie za jedną z najbardziej udanych, jednak ostatnie lata ujawniły pewne dysfunkcje czy niedostatki systemu samorządowego. Niskie poczucie wpływu mieszkańców na decyzje władz, brak instrumentów pozwalających na wyrażenie ich opinii – to sprawia, że samorząd coraz częściej utożsamiany jest wyłącznie z władzami, a nie ze wspólnotą mieszkańców. Potrzebne są działania reformatorskie służące przede wszystkim wzmocnieniu zaangażowania obywatelskiego z jednej i poprawie efektywności działań administracji z drugiej strony.


 

Deficyt demokratyzmu w polskim samorządzie?

 

W 2018 roku prowadzimy cykl seminariów eksperckich, które mają służyć pogłębionej diagnozie problemów i zebraniu pomysłów na pożądane zmiany w polskim samorządzie.  Zajmujemy się wszystkimi istotnymi aspektami funkcjonowania samorządu, w tym jego rolą w poszczególnych sferach zadań publicznych, finansami samorządowymi, relacjami rząd-samorząd, a także podziałem terytorialnym państwa i podziałem kompetencji między poziomami władzy samorządowej. Efektem spotkań będzie raport z propozycjami reform. Do tej pory odbyły się następujące seminaria:

 

1. Mechanizmy władzy w samorządzie

2. Samorząd w systemie usług publicznych – czy usamorządowienie ochrony zdrowia jest możliwe?

3. Samorząd w systemie usług publicznych  – czy nasza oświata jest wciąż samorządowa?

4. Samorząd w systemie usług publicznych – finanse samorządowe

 

 

Analiza ordynacji samorządowej

 

System stosowany w wyborach do rad powiatu, miast na prawach powiatu i do sejmików województw w niewielkim stopniu respektuje sympatie wyborców. Zwycięzcy otrzymują mały odsetek ogółu głosów. Są powiaty, gdzie liczba głosów oddanych na kandydatów bez mandatu przekracza 70%. Rywalizacja kandydatów z tej samej listy jest zwykle bardziej zacięta niż pomiędzy komitetami.

W 2017 opublikowaliśmy raport dr. hab. Jarosława Flisa i dr.Adama Gendźwiłła Przedstawiciele i rywale – samorządowe reguły wyboru.

Raport dotyczy stosowania w wyborach samorządowych ordynacji proporcjonalnej z tzw. głosem preferencyjnym – czyli systemu wyborczego, w którym wyborca jednocześnie głosuje na którąś z list wyborczych oraz na konkretnego kandydata z tej listy. Autorzy przeanalizowali dane z wyborów samorządowych od 2002 do 2014 roku. 30 marca 2017 zorganizowaliśmy również seminarium na temat wyników badań przedstawionych w raporcie Reprezentanci i (nie)reprezentowani - seminarium.

 

Jaki jest polski samorząd po 25 latach?

 

Rok 2015 był 25-leciem polskiego samorządu. Niestety hucznym obchodom nie towarzyszyła pogłębiona dyskusja. Tymczasem Polska stoi przed równie poważnymi wyzwaniami, jak te, które w innych państwach europejskich zapoczątkowały reformy samorządowe.

Z jednej strony - mocna pozycja konstytucyjna, stosunkowo wysokie zaufanie społeczne, duże możliwości rozwojowe związane ze środkami z UE. Z drugiej strony - niska reprezentatywność władz, brak zarządzania partycypacyjnego, ograniczona samodzielność finansowa i koncentracja wyłącznie na infrastrukturze. Tak w skrócie scharakteryzować można polski samorząd, wyrosły na bazie prawnych ram reformy administracyjnej oraz ogólnoeuropejskich tendencji komercjalizacji systemu usług publicznych.

W 2016 roku przygotowaliśmy analizę:  Polski samorząd na tle europejskim. Mocne i słabe strony, najważniejsze wyzwania.  


Koalicja Obywatele w Samorządzie

 

W 2015 roku wspólnie z  organizacjami skupionymi w Koalicji Obywatele w samorządzie opracowaliśmy Deklarację programową pokazującą kierunki potrzebnych zmian oraz listę postulatów mających na celu demokratyzację samorządu terytorialnego. Postulaty Koalicji, wypływające z wieloletnich doświadczeń środowisk pozarządowych, zdobytych podczas współpracy z samorządami oraz prowadzenia działań angażujących obywateli w życie publiczne na szczeblu lokalnym, skupiają się na: poprawie reprezentatywności władz, przywracaniu zachwianej równowagi pomiędzy władzą wykonawczą i uchwałodawczą w gminach, włączaniu mieszkańców do współdecydowania o rozwoju ich miejscowości, budowaniu kultury współpracy i zaufania między władzą i obywatelami. Postulaty poparło ponad 200 organizacji i środowisk obywatelskich.

Przed wyborami parlamentarnymi 2015 zwróciliśmy się do komitetów wyborczych z pytaniami o poglądy w kilku kwestiach kluczowych dla rozwoju samorządów. Wyniki ankiety zostały przedstawione 28 września 2015 podczas konferencji w siedzibie Fundacji. Wyniki ankiety.

Wybrane publikacje:



Copyright © Fundacja Batorego
Drukuj stronę
Do góry