Jakiej chcecie Europy?

18 maja 2009


Dyskusja z udziałem Danuty Huebner (komisarz Unii Europejskiej, Komitet Wyborczy Platformy Obywatelskiej), Michała Kamińskiego (były poseł do Parlamentu Europejskiego, były minister w Kancelarii Prezydenta RP, Komitet Wyborczy Prawa i Sprawiedliwości), Wojciecha Olejniczaka (poseł na Sejm RP, Koalicyjny Komitet Wyborczy Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Unii Pracy), Janusza Piechocińskiego (poseł na Sejm RP, Komitet Wyborczy Polskiego Stronnictwa Ludowego) i Dariusza Rosatiego (poseł do Parlamentu Europejskiego, były minister spraw zagranicznych RP, Komitet Wyborczy Porozumienie dla Przyszłości).

Spotkanie poprowadził Aleksander Smolar (prezes Fundacji im. Stefana Batorego).

Pełny zapis dźwiękowy debaty, czas trwania: 1 godz. 54 min. [MP3 106 MB]

Relacja z debaty

paneliści

Uczestnicy debaty, zorganizowanej przed wyborami do Parlamentu Europejskiego przez Fundację im. Stefana Batorego opowiedzieli się za dalszą integracją europejską i budowaniem Europy solidarnej. Jak zaznaczył prezes fundacji Aleksander Smolar, celem debaty było poinformowanie społeczeństwa o „problemach Europy, Polski w Europie i Europy w świecie”.

Michał Kamiński zadeklarował, że chce Europy solidarnej i powrotu do modelu, „w którym korzyści z integracji europejskiej czerpią różne kraje w ten sam sposób” i wszystkie są traktowane równo. Za koncepcją Unii politycznej, w której „fundamentem współpracy jest zasada solidarności” opowiedział się też Dariusz Rosati. Janusz Piechociński i Wojciech Olejniczak podkreślali, że oczekują budowania „Europy dla obywateli”.

Danuta Huebner Danuta Huebner

Danuta Huebner odrzuciła scenariusz rozwoju Europy, odpowiadający na postulaty tych, którzy widzą w Unii przede wszystkim tarczę chroniącą nas wszystkich przed światem zewnętrznym, globalizacją. „Wybranie ścieżki protekcjonizmu, to droga do nikąd” – zaznaczyła Huebner. „Nie wykorzystujmy populistycznych obaw ludzi dla własnych celów politycznych” – zaapelowała. Zaznaczyła, że opowiada się za scenariuszem Europy „otwartej na świat, na dalsze rozszerzenie, na sąsiadów, na politykę sąsiedztwa i na zmiany wewnątrz”.

Za fundamentalną kwestię uznała „potrzebę nowego traktatu dla Europy XXI wieku”. Przyjęcie traktatu miałoby – jak oceniła – wymiar symboliczny. Byłoby to „ponowne wyrażenie zaufania do siebie” oraz „wspólne przyjęcie odpowiedzialności za przyszłość Europy”. Poza tym nowy traktat jest szansą na Unię sprawniejszą, która podoła wszystkim wyzwaniom przyszłości. Huebner podkreśliła też, że należy „zainwestować więcej w budowanie tożsamości europejskiej”.

Michał Kamiński Michał Kamiński

Michał Kamiński przedstawił własną receptę na sukces Unii Europejskiej w istniejących – jak zaznaczył – ramach instytucjonalnych. „W UE będzie dobrze, jak każdy pozostanie trochę niezadowolony” – oznajmił. Jeśli bowiem któraś z grup „jest bardzo zadowolona z danej sytuacji w UE, to znaczy, że inna grupa musi być bardzo niezadowolona”. „Nie nazwałbym tej recepty receptą minimalistyczną, raczej realistyczną” – ocenił Kamiński.

Sprzeciw zgłosił Dariusz Rosati, który przekonywał, że Unia nie oznacza gry o wyniku zerowym, rywalizacji, w której dominują egoizmy narodowe. Według niego „jest to gra o sumie dodatniej, a uczestnictwo w UE przynosi korzyści wszystkim”, choć nie zawsze rozkładają się one w sposób proporcjonalny.

Michał Kamiński zapowiedział, że chce się w Parlamencie Europejskim zająć ochroną praw konsumentów, zwłaszcza w dziedzinie kontaktów zwykłego obywatela z instytucjami finansowymi. Podkreślił znaczenie aktywnej polityki wschodniej Unii na przestrzeni poradzieckiej. „Chciałbym Unii, która będzie broniła praw człowieka na całym świecie” - zadeklarował, wskazując na Białoruś i Kubę. Wyraził nadzieje, że za prezydentury Baracka Obamy „stosunki transatlantyckie naprawdę się poprawią”. Poddał w wątpliwość szanse zaspokojenia tureckich aspiracji do członkostwa w UE ze względu na rosnący radykalizm islamski. Za jedno z polskich zadań w UE uznał przypominanie o chrześcijańskich tradycjach Europy przy poszanowaniu wielowiekowej zasady tolerancji.

Wojciech Olejniczak Wojciech Olejniczak

Wojciech Olejniczak zauważył, że w kontekście Unii Europejskiej rozmawia się zawsze o współdziałaniu instytucji i rządów. „Moim marzeniem jest, byśmy w perspektywie Traktatu z Lizbony rozmawiali o współdziałaniu ludzi i współdecydowaniu” – wyznał. Ocenił, że Traktat daje więcej praw obywatelom UE, w tym możliwość rozpisania referendum. Według niego zadaniem na najbliższe lata jest takie kształtowanie budżetu Unii, by był on „korzystny dla Polaków, nie tylko dla rządów, ale także dla obywateli”. Chodzi o niwelowanie w ramach UE różnic w dostępie do edukacji, służby zdrowia, ale też obszarze związanym z pracą i płacą. Przypomniał, że socjaliści proponują Europejski Pakt Płacowy, aby za tę samą pracę w różnych miejscach Unii płacono tak samo. „To jest dalszy etap pełnej integracji już nie tylko krajów, ale społeczeństw” – ocenił. Wskazał na związaną z kryzysem konieczność szybkiego przyjęcia Europejskiej Karty Stażysty, bo bezrobocie najdotkliwiej uderza w młodych ludzi. Podkreślił, że rozwój UE musi uwzględniać kwestie związane z ekologią. „Najważniejsze dla nas jest stworzenie warunków wzrostu gospodarczego i wykorzystanie go w przyszłości do poprawy poziomu życia obywateli” – zadeklarował Olejniczak.

reporterzy

Janusz Piechociński uznał, że „Europa to przede wszystkim wspólnota wartości, wspólnota tego ducha, o którym mówił w 1979 r. tu w Warszawie Jan Paweł II”. „PSL mówi bardzo wyraźnie: sukces Europy sukcesem Polski, sukces Polski sukcesem Europy” – podkreślił. „W tych wyborach nie gramy na lękach, na scenariuszach negatywnych, ale mówimy i umacniamy europejskość, która jest w nas”– dodał. Zapewnił, że „w przestrzeni europejskiej nie tylko nie zatraca się polskość, polska aktywność, ale na nowo zwielokrotnia się jej potencjał”.

Janusz Piechociński Janusz Piechociński

Podobnie jak Wojciech Olejniczak przedstawiciel PSL zadeklarował, że UE powinna być „Europą obywateli, a nie urzędników”. Zaznaczył, że celem wspólnej Europy jest większa skuteczność w przestrzeni rywalizacji globalnej i szukanie dla całego świata odpowiedzi na takie zagrożenia, jak terroryzm, problemy energetyczne czy ekologiczne.

Janusz Piechociński wezwał do przeprowadzenia bilansu 5 lat Polski w Unii Europejskiej. Przypomniał, że Unię czeka „zamknięcie procesu instytucjonalno-politycznego”. Należy odpowiedzieć na pytanie, jak Unia ma być kierowana w czasach kryzysu i jak głęboko mają sięgać regulacje europejskie, nie tylko dotyczące przedsiębiorczości. „Na to odpowiedzi musi znaleźć polska prezydencja, która przypadnie na szczególny okres finiszowych prac nad budżetem nowej perspektywy finansowej” – przypomniał Piechociński. Według niego polskie przewodnictwo powinno być „prezydencją poszerzonej Europy Środkowo-Wschodniej”.

Dariusz Rosati Dariusz Rosati

Dariusz Rosati przeciwstawił się wizji ograniczenia integracji europejskiej do gospodarki przy zachowaniu suwerennych prerogatyw poszczególnych rządów w dziedzinach takich, jak polityka zagraniczna i bezpieczeństwo czy pewne obszary polityki społecznej. Jego zdaniem Polska powinna poprzeć wizję, reprezentowaną przez większość państw Europy kontynentalnej – dalszego pogłębiania integracji, budowy Unii politycznej, a to dlatego że jest biorcą netto w dwóch obszarach: bezpieczeństwa oraz pomocy ekonomicznej i finansowej. Jak tłumaczył, Polska leży na wschodniej rubieży UE i potrzebuje Unii, która będzie w maksymalnym stopniu współodpowiedzialna za jej bezpieczeństwo. „Taką współodpowiedzialność można budować tylko w Unii, w której fundamentem współpracy jest zasada solidarności” – zaznaczył Rosati. Za poparciem tej wizji Europy przemawia też jego zdaniem współpraca w zakresie gospodarczym i finansowym, ponieważ „Polska jest krajem na dorobku” i chce „korzystać ze wsparcia finansowego i ekonomicznego innych państw”. Musi więc budować Unię, w której solidarność będzie podstawą definiująca poszczególne polityki.

Według Dariusza Rosatiego w takiej Unii pozycja Polski byłaby mocniejsza, gdyż w zintegrowanej UE rola dużych państw rośnie, bo zmniejsza się możliwość blokowania decyzji przez poszczególne kraje. „Niestety, polska polityka zagraniczna ostatnich lat kształtuje się (..) tak, jak byśmy byli państwem, któremu zależy na tym, by nie dopuścić do większej integracji i większego ‘uwspólnotowienia’ poszczególnych polityk unijnych” – podkreślił Rosati. Przeciwko takiej ocenie zaprotestował Mariusz Kamiński, deklarując „potrzebę bardzo silnej Unii politycznej”, jednak z koniecznością „dwutorowej polityki zagranicznej”. „Ta wizja nie jest taka czarno-biała” – zastrzegł.

Zdaniem Rosatiego, aby umocnić polską pozycję w UE, należy przede wszystkim występować z inicjatywami europejskimi. Kraje duże, które aspirują do przywództwa w Unii, powinny mieć odpowiedzi na wszystkie problemy, z którymi boryka UE, a zwłaszcza mniejsze państwa. „Tylko tak można sobie zapewnić poparcie mniejszych krajów w innych sprawach, które są dla nas kluczowe” – tłumaczył Rosati. Według niego Polska powinna konsekwentnie popierać inicjatywy proeuropejskie: wspólną walutę, wspólną politykę zagraniczną, wspólną politykę społeczną. „To są dziedziny, w których powinniśmy budować wspólnotę poglądów, wartości, tożsamość europejską, bo tylko dzięki temu Polska nadrobi wielowiekowe zacofanie. To nie wyklucza i nie zapobiega jakimkolwiek działaniom mającym na celu ochronę tożsamości i suwerenności” – podkreślał Dariusz Rosati.

Janusz Piechociński

Na zakończenie uczestnicy debaty ocenili, że jest ona wielkim sukcesem społeczeństwa obywatelskiego. „Tam, gdzie partie nie mogły się dogadać, aby taką debatę zorganizować, pomogły nam instytucje społeczeństwa obywatelskiego” – podsumował Michał Kamiński.

Bożena Kuzawińska





Noty biograficzne panelistów

Danuta Hübner (ur. 1948) – polityk, ekonomistka, prof. dr hab. Kandydatka Komitetu Wyborczego Platformy Obywatelskiej do Parlamentu Europejskiego. Komisarz Unii Europejskiej ds. polityki regionalnej. Wieloletni wykładowca Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, a następnie Szkoły Głównej Handlowej. W latach 1994-1996 wiceminister przemysłu i handlu RP. Główny negocjator w sprawie członkostwa Polski w OECD. Od 1997 do 1998 roku szefowa Kancelarii Prezydenta RP. Od 1998 roku wiceprzewodnicząca Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ, od 2000 roku jej szefowa. Od 2001 od 2004 roku szefowa Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej. Od maja 2004 roku członkini Komisji Europejskiej przy Pascalu Lamy, francuskim komisarzu ds. handlu. Od listopada 2004 roku komisarz ds. polityki regionalnej.

Michał Kamiński (ur. 1972) – polityk. Kandydat Komitetu Wyborczego Prawa i Sprawiedliwości do Parlamentu Europejskiego. Były minister w Kancelarii Prezydenta RP. Działacz Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. W latach 1996-2000 rzecznik prasowy tej partii. Od latach 2001-2002 członek Przymierza Prawicy. Od 2002 roku działacz Prawa i Sprawiedliwości. W latach 1997- 2004 poseł na Sejm RP. Od 2004 do 2007 roku poseł do Parlamentu Europejskiego.

Wojciech Olejniczak (ur. 1974) – polityk, ekonomista, dr. Kandydat Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Sojuszu Lewicy Demokratycznej-Unii Pracy do Parlamentu Europejskiego. Od 1999 do 2000 roku przewodniczący Parlamentu Studentów RP. Działacz Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W latach 2005-2008 przewodniczący SLD. Od 2003 do 2005 roku minister rolnictwa RP. Od 2001 roku poseł na Sejm RP. W latach 2005-2007 wicemarszałek Sejmu. Od 2008 roku przewodniczy klubowi poselskiemu Lewicy.

Janusz Piechociński (ur. 1960) – polityk. Kandydat Komitetu Wyborczego Polskiego Stronnictwa Ludowego do Parlamentu Europejskiego. Pracownik Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, a następnie Szkoły Głównej Handlowej. Działacz Polskiego Stronnictwa Ludowego. W latach 1991-2005 i od 2007 roku poseł na Sejm RP. Od 2006 do 2007 roku radny sejmiku mazowieckiego.

Dariusz Rosati (ur. 1946) – ekonomista, prof. dr hab. Kandydat Komitetu Wyborczego Porozumienie dla Przyszłości do Parlamentu Europejskiego. Wykładowca Wyższej Szkoły Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie. W latach 1978–1979 konsultant w Citibank w Nowym Jorku. Założyciel i w latach 1985–1986 oraz 1987–1988 dyrektor Instytutu Gospodarki Światowej w SGH. Od 1988 do 1991 roku ekspert Banku Światowego, Instytutu Badań nad Rozwojem Gospodarczym ONZ (WIDER), Międzynarodowej Organizacji Pracy i Komisji Wspólnot Europejskich. W latach 1991-1995 szef Sekcji Krajów Europy Środkowo-Wschodniej w Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ w Genewie. Od 1995 do 1997 roku minister spraw zagranicznych RP. W latach 1998–2004 członek Rady Polityki Pieniężnej. Od 2004 roku poseł Parlamentu Europejskiego.


Copyright © Fundacja Batorego
Drukuj stronę
Do góry