• O Fundacji
• Nasi darczyńcy
• Debaty Fundacji Batorego
• Masz Głos, Masz Wybór
• Instytucje Obywatelskie
• Równe Szanse
• Dla Tolerancji
• Działania Strażnicze
• Program Edukacji Prawnej
• Program Przeciw Korupcji
• Partnerstwo Inicjatyw Społecznych
• Memoria
• Wschód-Wschód
• Inicjatywy Obywatelskie w Europie Wschodniej
• Współpraca Międzynarodowa
• Przeciwdziałanie Uzależnieniom
• Skrócone sprawozdanie finansowe

Strona główna

Sprawozdanie 2007

Współpraca Międzynarodowa

Celem programu jest wspieranie przemian demokratycznych w Europie Wschodniej, kształtowanie przyjaznej polityki Polski i Unii Europejskiej wobec sąsiadów na Wschodzie oraz inicjowanie dyskusji publicznej i udział w debacie na temat spraw międzynarodowych w Polsce i na forum europejskim.

Przyjazna granica

W ramach tego projektu od 2002 roku prowadzimy działania na rzecz liberalizacji polityki wizowej Polski i pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej wobec obywateli krajów Europy Wschodniej oraz na rzecz podniesienia standardów obsługi cudzoziemców na przejściach granicznych na wschodniej granicy Unii. Wspólnie z grupą organizacji pozarządowych z Polski, Rosji, Ukrainy i Białorusi prowadziliśmy monitoring polskich przejść granicznych pod kątem zachowania służb wobec przekraczających je cudzoziemców ze Wschodu (2002-2003), monitoring polskiej polityki wizowej (2003-2004) oraz monitoring procedur wydawania wiz przez kraje Unii Europejskiej obywatelom Europy Wschodniej (2005-2006). Raporty i wynikające z monitoringu rekomendacje wykorzystujemy w podejmowanej na forum unijnym kampanii na rzecz wprowadzania przyjaznych rozwiązań wizowych i granicznych wobec wschodnich sąsiadów Unii Europejskiej.
W 2007 roku kontynuowaliśmy prezentację wyników prowadzonego w 2006 roku monitoringu procedur wydawania wiz przez kraje Unii Europejskiej obywatelom państw Europy Wschodniej. Nasze rekomendacje przedstawiliśmy m.in. w Parlamencie Europejskim, podczas publicznych konsultacji dotyczących Wspólnotowego Kodeksu Wizowego, w których brali udział parlamentarzyści europejscy, przedstawiciele Komisji i Rady Europejskiej, Prezydencji niemieckiej oraz organizacji pozarządowych (8 lutego).
W lutym opublikowaliśmy krótką analizę Polska w strefie Schengen – wyzwanie dla polityki wizowej, którą przedstawiliśmy m.in. na zorganizowanym w Fundacji Batorego spotkaniu z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej, Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Kancelarii Premiera (21 lutego) oraz na zorganizowanym przez Grupę Zagranica spotkaniu z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Zagranicznych (29 października). Staraliśmy się także zainspirować publiczną dyskusję na temat skutków, jakie członkostwo Polski w Schengen może przynieść dla kontaktów z naszymi wschodnimi sąsiadami (temat ten podniosły m.in. Dziennik, Gazeta Wyborcza, Polityka).
W drugiej połowie 2007 roku przeprowadziliśmy monitoring przejść granicznych na wschodniej granicy lądowej Unii Europejskiej. Na 19 wybranych przejściach granicznych w Finlandii, Estonii, Polsce, na Słowacji, na Węgrzech, w Rumunii i Bułgarii sprawdzano warunki przekraczania granic: jakość infrastruktury przejść granicznych, procedury odpraw, czas i warunki oczekiwania na przekroczenie granicy, zachowanie funkcjonariuszy straży granicznej i celnej wobec osób przekraczających granice. Na każdym badanym przejściu granicznym zbierano anonimowe ankiety i przeprowadzano wywiady pogłębione z osobami przekraczającymi granicę; badacze wcielali się także w rolę podróżnych, by wziąć udział w obserwacji uczestniczącej. Badania w poszczególnych krajach prowadzone były przez: Fiński Instytut Spraw Międzynarodowych z Helsinek, Euro College Uniwersytetu z Tartu w Estonii, Ośrodek Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Polityki Zagranicznej z Bratysławy, Fundację Badań Współczesnych z Budapesztu, Instytut Antropologii Kultury z Cluj w Rumunii oraz Instytut Europejski z Sofii. Wyniki badania przedstawione będą w raporcie, którego wydanie planowane jest na wiosnę 2008 roku.
Wszystkie instytucje prowadzące badania otrzymały na ten cel dotacje z programu regionalnego Wschód-Wschód, trzy z nich zostały przekazane przez Fundację Batorego.

Więcej niż sąsiedztwo

Jest to nowy projekt, w którym kontynuujemy niektóre działania prowadzone wcześniej w ramach projektów Nowa Unia Europejska i Ukraina oraz Europejski wybór dla Białorusi. Celem projektu jest promowanie integracji krajów objętych Europejską Polityką Sąsiedztwa (EPS) z Unią Europejską. W polu naszego zainteresowania obok Białorusi i Ukrainy znalazły się także Mołdawia i kraje południowego Kaukazu (Armenia, Azerbejdżan i Gruzja), które również są adresatami EPS.

W 2007 roku dużo uwagi poświęciliśmy zagadnieniom energetycznym, które należą do najważniejszych spraw w relacjach między UE i krajami Europy Wschodniej objętymi EPS. Zorganizowaliśmy międzynarodową konferencję pt. UE - Rosja: energetyczna gra o wspólne sąsiedztwo (Warszawa, 29 maja). W dwóch panelach: Rosyjska polityka energetyczna wobec krajów WNP oraz Jak UE powinna odpowiedzieć na rosyjską politykę energetyczną wobec krajów WNP? dyskutowano o sytuacji w sektorze energii i polityce energetycznej UE, Ukrainy, Białorusi, Mołdawii oraz Rosji. W pierwszym panelu udział wzięli: Igor Chalupec (były prezes PKN Orlen), Władimir Fejgin (dyrektor Instytutu Energii i Finansów, Moskwa), Ion Preasca (redaktor naczelny czasopisma Energia, Kiszyniów), Jelena Rakowa (Instytut Prywatyzacji i Zarządzania, Mińsk); w drugim: Faouzi Bensarsa (doradca ds. energii w DG Relex Komisji Europejskiej), Jacek Cichocki (dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich, Warszawa), Mychajło Honczar (były wiceprezes UkrTransNafty, Kijów), Vladimir Socor (Fundacja Jamestown, Waszyngton). W spotkaniu uczestniczyło ok. 100 osób.
W styczniu opublikowaliśmy w wersji angielskiej i polskiej krótki raport Konflikt energetyczny Białoruś – Rosja: gra nadal trwa, omawiający przyczyny i przebieg sporu dotyczącego dostaw rosyjskiej ropy i gazu na Białoruś. W sierpniu wydaliśmy po angielsku, polsku i rosyjsku raport Energetyczna gra. Ukraina, Mołdawia i Białoruś między Unią i Rosją, który zawiera m.in. propozycje dotyczące przyszłej polityki energetycznej UE wobec Ukrainy, Mołdawii i Białorusi. Raport był prezentowany na konferencji Transformacja sektora energetycznego w krajach wschodnich sąsiadów UE i w Grupie Wyszehradzkiej (Praga, 12-13 września), zorganizowanej przez czeskie Stowarzyszenie Spraw Międzynarodowych (AMO), na dorocznym spotkaniu think tanków z Europy Wschodniej i Azji Centralnej zrzeszonych w sieci PASOS (Berlin, 1 listopada) oraz na konferencji Energia i polityka ochrony środowiska (Kijów, 1 grudnia), zorganizowanej przez Europejskie Forum dla Demokracji i Solidarności.
Po przedterminowych wyborach parlamentarnych na Ukrainie zorganizowaliśmy, we współpracy z Międzynarodową Fundacją Odrodzenie z Kijowa, konferencję pt. Ukraińskie wybory 2007 – szansa na stabilność? (Warszawa, 5 października). Dyskutowano na niej o sytuacji politycznej na Ukrainie i o ukraińskiej polityce zagranicznej. Panelistami byli: Iryna Bekeszkina (Fundacja Inicjatyw Demokratycznych, Kijów), Bogumiła Berdychowska (Forum Polsko-Ukraińskie, Warszawa), Kost Bondarenko (Kijowski Instytut Problemów Zarządzania), Anton Borkowskyj (Ukraina Mołoda, Lwów), Jewhen Bystryckyj (Międzynarodowa Fundacja Odrodzenie, Kijów), Anna Górska (Ośrodek Studiów Wschodnich, Warszawa), Jurij Jakimenko (Centrum Razumkowa, Kijów), Ołeksandr Suszko (Centrum ds. Pokoju, Konwersji i Ukraińskiej Polityki Zagranicznej, Kijów). W konferencji wzięło udział ok. 80 osób.

W 2007 roku – dzięki dotacji uzyskanej z MSZ w ramach programu Polska Pomoc – kontynuowaliśmy działania na rzecz zbliżenia Ukrainy do Unii Europejskiej oraz przekazania polskich doświadczeń członkostwa we Wspólnocie. Działania te, pod wspólną nazwą Ukraina w drodze do UE, adresowane były do ukraińskich instytucji zajmujących się upowszechnianiem informacji o Unii Europejskiej oraz do ukraińskiej administracji publicznej odpowiedzialnej za sprawy migracji i uchodźstwa.
We współpracy z Międzynarodową Fundacją Odrodzenie z Kijowa i polskimi Centrami Informacji Europejskiej (CIE) zorganizowaliśmy staże dla 10 przedstawicieli centrów informacji europejskiej i proeuropejskich organizacji pozarządowych z 10 ukraińskich miast: Iwano-Frankiwsk, Równe, Chmielnicki, Czerkas, Kirowohrad, Winnica, Odessa, Mukaczewo, Kremenczuk i Donieck (17-28 września oraz 1-12 października). Ukraińscy stażyści gościli w Centrach Informacji Europejskiej w Białymstoku, Kielcach, Lublinie, Płocku, Poznaniu i Rzeszowie, gdzie zapoznali się z metodami ich pracy. W październiku i listopadzie – we współpracy z uczestnikami staży – zorganizowaliśmy serię 10 spotkań szkoleniowych w 10 miastach ukraińskich (Iwano–Frankiwsk, Równe, Chmielnicki, Mukaczewo, Czerkasy, Kirowohrad, Kremenczuk, Winnica, Odessa i Donieck). Szkolenia dotyczyły sposobów informowania o działalności Unii Europejskiej. Zajęcia prowadzili pracownicy polskich CIE z Poznania, Rzeszowa i Płocka, pracownicy centrów z Ukrainy, którzy odbyli staże w Polsce, a także przedstawiciele Fundacji Batorego i Międzynarodowej Fundacji Odrodzenie. W szkoleniach uczestniczyło około 500 osób z ukraińskich organizacji pozarządowych, administracji publicznej, uczelni, mediów i bibliotek. Ponadto wydaliśmy w języku ukraińskim dwie publikacje: Rozwijamy Centra Informacji Europejskiej. Z doświadczeń polskich CIE oraz Znaczenie informacji o UE.
We współpracy z Centrum ds. Pokoju, Konwersji i Polityki Zagranicznej Ukrainy z Kijowa zorganizowaliśmy wizytę studyjną w Polsce dla 10 przedstawicieli administracji ukraińskiej zajmujących się sprawami migracji i uchodźstwa (23-29 września). Podczas tej wizyty nasi goście poznawali polskie doświadczenia w zakresie polityki migracyjnej i działań wobec uchodźców i wzięli udział w szeregu spotkań, przygotowanych m.in. w: Komendzie Głównej Straży Granicznej, Urzędzie ds. Cudzoziemców, ośrodkach dla uchodźców, Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Urzędzie Komitetu Integracji Europejskiej. Polscy eksperci uczestniczyli w zorganizowanej w Kijowie konferencji na temat migracji zarobkowych oraz w cyklu spotkań na temat polskich doświadczeń w radzeniu sobie z problemami emigracji obywateli polskich do krajów UE oraz imigracji do Polski (19-22 listopada). W konferencji i spotkaniach z polskiej strony udział wzięli: Paweł Dąbrowski (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski), Paweł Domański i Joanna Majewska (Urząd do Spraw Cudzoziemców), Marcin Kulinicz (Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej). Wydaliśmy też publikację Udzielanie cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – statut uchodźcy i zgoda na pobyt tolerowany.

Rosja w Europie

Jest to nowy projekt, mający na celu inspirowanie polskiej oraz europejskiej dyskusji o przemianach zachodzących w Rosji i o polityce UE wobec Rosji. Wiosną 2007 roku opublikowaliśmy zbiór tekstów pt. Imperium Putina. Autorami tekstów są: Aleksandr Auzan (Instytut Projektu Narodowego Umowa Społeczna, Moskwa), Stanisław Biełkowski (Instytut ds. Strategii Narodowej, Moskwa), Jurij Fiedorow (Królewski Instytut Spraw Międzynarodowych Chatham House, Londyn), Igor Kliamkin (Instytut Analiz Socjologicznych, Moskwa), Włodzimierz Marciniak (Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa), Marie Mendras (Instytut Nauk Politycznych Science Po, Paryż), Michael McFaul (Uniwersytet Stanforda), Arkadij Moszes (Fiński Instytut Spraw Międzynarodowych, Helsinki), Dmitrij Orieszkin (Instytut Geografii Rosyjskiej Akademii Nauk, Moskwa), Arsenij Rogiński (Stowarzyszenie Memoriał, Moskwa), Aleksander Smolar (Fundacja Batorego), Lilia Szewcowa (Moskiewskie Centrum Carnegie). Autorzy tekstów (z wyjątkiem Michaela McFaula) byli uczestnikami międzynarodowej konferencji Rosja Putina, zorganizowanej przez Fundację Batorego w 2006 roku.
Wraz z Niemieckim Instytutem Spraw Międzynarodowych i Bezpieczeństwa (SWP) zorganizowaliśmy seminarium Rosja jako wyzwanie dla UE: niemiecka i polska perspektywa (Berlin, 26-27 listopada), na którym dyskutowano m.in. o kwestiach energetycznych w relacjach unijno-rosyjskich, o podejściu Rosji i UE do wspólnego sąsiedztwa (Białoruś, Ukraina, Mołdawia) oraz o roli Rosji w rozwiązywaniu problemów globalnych. W spotkaniu wzięło udział około 30 osób, m.in.: Tobias Bergner (niemiecki MSZ), Roland Götz (SWP), Grzegorz Gromadzki (Fundacja Batorego), Danuta Jazłowiecka (posłanka na Sejm), Roman Kuźniar (Uniwersytet Warszawski), Kai-Olaf Lang (SWP), Michael Link i Markus Meckel (posłowie do Bundestagu), Marek Menkiszak (Ośrodek Studiów Wschodnich), Marcin Nawrot (polski MSZ), Susan Steward (SWP), Paweł Zalewski (poseł na Sejm).
Przedstawiciel Fundacji Batorego został zaproszony do udziału w nowo powstałym EU ISS Russia Task Force, prowadzonym przez Unijny Instytut Studiów nad Bezpieczeństwem w Paryżu. Pierwsze spotkanie grupy, zatytułowane Rosja jako trudny partner UE, odbyło się 23 kwietnia. Celem Task Force jest wymiana opinii na temat sytuacji wewnątrz Rosji, jej polityki zagranicznej oraz polityki UE wobec Rosji. W jego pracach biorą udział eksperci i dyplomaci z państw członkowskich UE, przedstawiciele Komisji i Rady Europejskiej oraz eksperci z Rosji.

Bliżej Azji Centralnej

Jest to nowy projekt, mający na celu rozszerzenie współpracy między organizacjami z Polski i Azji Centralnej oraz upowszechnienie w naszym kraju wiedzy o tym regionie.
Jesienią, we współpracy z Fundacją Sorosa w Kirgistanie, rozpoczęliśmy działania dotyczące wymiany doświadczeń między polskimi i kirgiskimi organizacjami w zakresie samoorganizacji sektora obywatelskiego i budowy partnerskich stosunków z administracją lokalną. Wspólnie przygotowaliśmy wizytę studyjną w Polsce (2-10 października) i dwa seminaria w Kirgistanie (9-12 i 14-15 grudnia). W wizycie studyjnej uczestniczyło 14 przedstawicieli sektora pozarządowego z Kirgistanu, którzy odbyli szereg spotkań w Warszawie, Gdańsku, Elblągu i Nidzicy z przedstawicielami polskich federacji organizacji pozarządowych (m.in. SPLOT, OFOP, WRZOS) i organizacji powołanych w celu wspierania trzeciego sektora (m.in. RCIWOP, ESWIP, BORIS). W seminariach prowadzonych w Kirgistanie w ośrodku nad jeziorem Issyk-Kul oraz w Osz uczestniczyło ok. 60 przedstawicieli sektora pozarządowego i administracji. Seminaria prowadzili polscy eksperci: Jerzy Boczoń (SPLOT, Gdańsk) i Waldemar Weihs (Fundacja Merkury, Wałbrzych).
W ramach Grupy Zagranica utworzyliśmy grupę roboczą Azja Centralna, składającą się z przedstawicieli organizacji pozarządowych, administracji państwowej oraz instytucji akademickich, której celem jest wymiana doświadczeń i pomysłów dotyczących współpracy z Azją Centralną, a także koordynacja tych działań. W 2007 roku grupa odbyła trzy spotkania, na których podjęto próbę określenia głównych wyzwań stojących przed Polską i Unią Europejską w Azji Centralnej.

Międzynarodowy monitoring wyborów

Fundacja Batorego od wielu lat angażuje się w sprawy związane z wysyłaniem obserwatorów, m. in. prowadząc rekrutację obserwatorów dla misji OBWE, uczestnicząc w przygotowaniu Polskiej Misji Obserwacyjnej na wybory prezydenckie na Ukrainie (2004) oraz organizując własną misję obserwacyjną na wybory prezydenckie w Tadżykistanie (2006).
Pod koniec 2007 roku, we współpracy z polskim MSZ, przeprowadziliśmy rekrutację obserwatorów do misji OBWE na planowane na styczeń 2008 roku wybory prezydenckie w Gruzji. Spośród ponad 200 kandydatów, wybranych zostało 14 obserwatorów.

Wyzwanie

Od listopada 2004 roku Fundacja uczestniczy w międzynarodowym projekcie Wyzwanie. Zmieniające się uwarunkowania dla swobód obywatelskich i polityki bezpieczeństwa w Europie, finansowanym ze środków 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej. Projekt – koordynowany przez brukselskie Centrum Studiów nad Polityką Europejską (CEPS) – realizowany jest przez konsorcjum 21 instytucji partnerskich współpracujących w 17 obszarach tematycznych, poświęconych różnym aspektom polityki bezpieczeństwa oraz analizie jej wpływu na swobody obywatelskie. W 2007 roku przygotowaliśmy dwie analizy, dotyczące problemu ubezpieczenia migrantów w polskim systemie służby zdrowia oraz współpracy polskiej straży granicznej w ramach Unii Europejskiej.

Grupa Zagranica

Od 2001 roku Fundacja uczestniczy w pracach koalicji polskich organizacji pozarządowych działających poza granicami naszego kraju. Celami Grupy Zagranica są: wymiana informacji, współpraca z administracją publiczną, udział w formułowaniu i realizowaniu polskiej polityki pomocowej, współpraca z podobnymi koalicjami w innych krajach, a także upowszechnianie informacji o działaniach polskich organizacji pozarządowych poza granicami kraju i zabieganie o poparcie dla ich działań ze strony opinii publicznej. W skład Grupy Zagranica wchodzi ponad 40 organizacji. Przedstawiciel Fundacji – Wojciech Tworkowski jest członkiem 6-osobowego Komitetu Wykonawczego Grupy Zagranica.

W 2007 roku program finansowany był ze środków Instytutu Społeczeństwa Otwartego, Ministerstwa Spraw Zagranicznych (238 287,91 zł) oraz Centrum Studiów nad Polityką Europejską CEPS (44 406,67 zł).

Dotacje: 199 976,41 zł
Realizacja projektów: 827 579,46 zł
Razem koszty programu: 1 027 555,87 zł

Dotacje

Copyright © Fundacja Batorego