Sprawozdanie 2007
O Fundacji
Fundacja im. Stefana Batorego, założona w 1988 roku przez George’a Sorosa, amerykańskiego finansistę i filantropa, oraz grupę przywódców polskiej opozycji demokratycznej lat 80., jest niezależną organizacją pozarządową o statusie organizacji pożytku publicznego.
Celem Fundacji jest budowa otwartego, demokratycznego społeczeństwa, społeczeństwa ludzi świadomych swych praw i obowiązków, angażujących się w sprawy swojej wspólnoty lokalnej, swojego kraju i społeczności międzynarodowej. Do priorytetowych zadań Fundacji należy:
- zwiększanie aktywności obywateli i wzmacnianie roli organizacji pozarządowych
Wspieramy inicjatywy, które zachęcają obywateli do udziału w życiu publicznym, tworzymy forum publicznej debaty nad ważnymi problemami krajowymi i międzynarodowymi. Działamy na rzecz kształtowania przyjaznego dla trzeciego sektora środowiska społeczno-prawnego oraz budowania instytucjonalnej i finansowej stabilności organizacji pozarządowych. Pomagamy lokalnym organizacjom, które przyczyniają się do wyrównywania szans edukacyjnych dzieci niepełnosprawnych i młodzieży z uboższych środowisk.
- propagowanie zasad państwa prawa i przejrzystości w życiu publicznym
Wspieramy działania zapewniające obywatelom dostęp do pomocy prawnej i wymiaru sprawiedliwości oraz obronę ich praw przed nadużyciami ze strony władzy. Pomagamy organizacjom zajmującym się zwalczaniem przejawów nietolerancji i dyskryminacji. Upowszechniamy wiedzę prawną i metody społecznej kontroli nad działaniami instytucji publicznych oraz działamy na rzecz ograniczenia korupcji.
- rozwijanie współpracy i solidarności międzynarodowej
Wspieramy działania sprzyjające wymianie doświadczeń związanych z przemianami politycznymi i społecznymi w regionie Europy Środkowo-Wschodniej oraz budowaniu dobrych relacji między Unią Europejską i jej wschodnimi sąsiadami. Włączamy się w debatę o przyszłości wspólnej Europy. Działamy na rzecz zwiększenia roli inicjatyw obywatelskich w stosunkach między narodami, w propagowaniu zasad demokracji i poszanowania praw człowieka.
Podstawową metodą działania Fundacji jest udzielanie dotacji organizacjom działającym na rzecz dobra publicznego. Fundacja realizuje też własne projekty: organizuje konferencje i debaty, wizyty studyjne i szkolenia, wydaje publikacje, prowadzi kampanie społeczne i działania rzecznicze, monitoruje funkcjonowanie instytucji publicznych. Fundacja współpracuje z wieloma instytucjami z kraju i zagranicy. Jest członkiem Forum Darczyńców w Polsce i Grupy Zagranica, a także Europejskiego Centrum Fundacji (European Foundation Centre) i amerykańskiej Rady Fundacji (Council on Foundations). W swojej działalności Fundacja przestrzega zasad przejrzystości i otwartości. Stosujemy jasne procedury podejmowania decyzji i przyznawania dotacji. Opieramy się na rekomendacjach komisji ekspertów, które opiniują wnioski i proponują sposób rozdziału funduszy. Nasze coroczne sprawozdanie finansowe poddane jest audytowi zewnętrznemu. O wszystkich działaniach, w tym o możliwości ubiegania się o dotacje informujemy na bieżąco na stronie internetowej www.batory.org.pl.
W 2007 roku prowadziliśmy 14 krajowych i międzynarodowych programów, z których większość kontynuowała wcześniejsze działania. Przekazaliśmy ponad 350 dotacji na łączną kwotę 9,9 miliona złotych. Na przedsięwzięcia prowadzone bezpośrednio przez nas – samodzielnie lub we współpracy z partnerami – wydaliśmy 3,6 miliona złotych.
Szereg naszych działań koncentrowało się wokół problemu braku zaufania obywateli do polskich instytucji demokratycznych i ich niewielkiego udziału w życiu publicznym, manifestujących się m.in. niską frekwencją wyborczą i przekonaniem, że zwykły obywatel nie ma wpływu na to, co robią władze.
Kontynuowaliśmy – zaplanowaną na lata 2006-2010, czyli okres obejmujący całą kadencję wybranych w 2006 roku władz samorządowych – akcję Masz głos, masz wybór, mającą na celu zainteresowanie obywateli sprawami ich wspólnot lokalnych i tym, co robią władze. W 2007 roku w akcji uczestniczyło 226 organizacji i grup nieformalnych działających na terenie 150 gmin, które organizowały debaty o lokalnych problemach z udziałem mieszkańców i władz oraz sprawdzały, jak władze samorządowe wywiązują się z obietnic złożonych w kampanii wyborczej. Wraz z koalicją 21października.pl, w której uczestniczyło ponad 150 organizacji z całej Polski, przeprowadziliśmy przed wyborami parlamentarnymi kampanię zachęcającą do udziału w głosowaniu. Badania pokazały, że kampania przekonała lub zachęciła do udziału w wyborach 20% głosujących (czyli ok. 3,3 miliona osób). Dzięki temu frekwencja wyniosła prawie 54% - była to najwyższa frekwencja w wyborach parlamentarnych po 1989 roku [Masz Głos, Masz Wybór].
Również dotacje instytucjonalne, przeznaczone na prowadzenie działalności statutowej, na wzmocnienie i rozwój, przekazaliśmy głównie organizacjom, które działają na rzecz zwiększenia aktywności obywateli w sferze publicznej i propagowania dobrych praktyk oraz przejrzystości działania instytucji publicznych. Wśród nich były zarówno organizacje doświadczone, mające na swoim koncie spory dorobek, jak i organizacje młode, dopiero rozpoczynające swoją działalność [Instytucje Obywatelskie].
Nadal wspieraliśmy działania dotyczące obywatelskiego nadzoru nad funkcjonowaniem instytucji publicznych, przekazując dotacje na monitorowanie dostępu do informacji publicznej, wykorzystania funduszy publicznych, realizacji ustawowych zadań przez władze samorządowe i jednostki administracji publicznej [Działania Strażnicze]. W ramach programu Przeciw Korupcji monitorowaliśmy poczynania władz i partii politycznych pod kątem przestrzegania przepisów antykorupcyjnych i standardów przejrzystości, obserwowaliśmy proces stanowienia prawa, proponując rozwiązania legislacyjne, które zapewniają przejrzystość procesów decyzyjnych i stanowią zabezpieczenie przed praktykami korupcyjnymi.
Szereg spotkań w cyklu Debaty Fundacji Batorego poświęciliśmy dyskusji nad stanem polskiego państwa i demokracji oraz nad wywołującymi ostre polemiki i spory kwestiami, takimi jak ustawa lustracyjna czy wizja państwa i społeczeństwa w projekcie IV RP.
Inny ważny nurt naszych działań dotyczył tolerancji, kształtowania postaw otwartości wobec różnic rasowych, etnicznych i religijnych. Wspieraliśmy przedsięwzięcia edukacyjne i kulturalne mające na celu przypominanie i odkrywanie korzeni wielonarodowej Polski oraz ochronę wspólnego dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza dziedzictwa polskich Żydów. Większość przedsięwzięć, na które przekazaliśmy dotacje, skupiała się na poznawaniu przeszłości swojej małej ojczyzny i odkrywaniu „białych plam”. Dowiadywanie się o zapomnianych lub przemilczanych faktach łączyło się z wysiłkiem mierzenia się z historią Holokaustu i – co najtrudniejsze – z historią polskiego antysemityzmu. Obecność postaw ksenofobicznych i antysemickich jest ciągle ważnym polskim problemem, ale równocześnie wzrasta zainteresowanie tym, co inne, i świadomość tego, że kulturowa, etniczna i religijna różnorodność jest wartością [Dla Tolerancji].
Odkrywaniu wspólnego, wielokulturowego dziedzictwa służył też nasz nowy program, uruchomiony w 2007 roku z inicjatywy niemieckiej Fundacji Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość. Wspieraliśmy międzynarodowe obozy wolontariackie, na których młodzi ludzie poznawali różne aspekty historii i kultury pogranicznych regionów oraz zdobywali wiedzę i praktyczne umiejętności w zakresie ochrony dóbr kultury. W 12 wakacyjnych obozach, które odbywały się głównie w Polsce, ale także na Ukrainie i w Obwodzie Kaliningradzkim, wzięło udział 214 wolontariuszy z Polski, Niemiec, Austrii, Białorusi, Litwy, Obwodu Kaliningradzkiego i Ukrainy. Młodzi wolontariusze zajmowali się porządkowaniem lub renowacją cmentarzy i świątyń różnych wyznań oraz innych obiektów zabytkowych. W rezultacie zinwentaryzowano, udokumentowano, oczyszczono lub odnowiono kilkadziesiąt obiektów będących śladami wielokulturowego dziedzictwa Europy Środkowej [Memoria].
Nadal wspieraliśmy sieć Biur Porad Obywatelskich (rocznie otrzymuje w nich bezpłatne porady i informacje prawne ok. 30 000 obywateli) oraz organizacje, które zajmują się świadczeniem pomocy prawnej adresowanej do grup najsłabszych lub dyskryminowanych społecznie [Edukacja Prawna].
Dzięki hojności darczyńców indywidualnych i komercyjnych oraz dzięki osobom, które przekazały nam 1% swojego podatku, kontynuowaliśmy pomoc dla lokalnych organizacji pozarządowych, prowadzących programy stypendialne dla młodzieży z małych miejscowości oraz projekty integracyjne dla dzieci niepełnosprawnych. Środki te pozwoliły na przyznanie 1 300 stypendiów oraz prowadzenie działań z udziałem 1 100 niepełnosprawnych dzieci i ich pełnosprawnych rówieśników [Równe Szanse].
W sferze współpracy międzynarodowej kontynuowaliśmy działania na rzecz liberalizacji polityki wizowej i podnoszenia standardów obsługi cudzoziemców na wschodniej granicy Unii Europejskiej. Mając na względzie perspektywę przystąpienia Polski do strefy Schengen (co nastąpiło w grudniu 2007 roku), zwracaliśmy uwagę decydentów na stan naszych przygotowań i na skutki, jakie członkostwo Polski w Schengen może przynieść dla kontaktów ze wschodnimi sąsiadami. Uczestniczyliśmy też w debacie nad Europejską Polityką Sąsiedztwa oraz w dyskusji o przemianach zachodzących w Rosji i ich oddziaływaniu ów energetycznych jako instrumentu prowadzenia polityki międzynarodowej [Współpraca Międzynarodowa].
Dzięki współpracy z Fundacją Boscha kontynuowaliśmy wspieranie współpracy trójstronnej: między Polską i Niemcami a Białorusią, Ukrainą lub Rosją, służącej wzmacnianiu solidarności i dobrosąsiedzkich kontaktów oraz rozwiązywaniu problemów, z którymi borykają się kraje naszego regionu [Partnerstwo Inicjatyw Społecznych]. Dzięki środkom przekazanym przez Fundację Forda wspieraliśmy białoruskie i ukraińskie organizacje zainteresowane pobudzaniem i wspieraniem lokalnych inicjatyw obywatelskich, budową partnerstwa organizacji pozarządowych z instytucjami publicznymi, a także prowadzeniem działań z zakresu edukacji obywatelskiej i europejskiej [Inicjatywy Obywatelskie na Wschodzie].
Kontynuowaliśmy też dwa programy regionalne, działające w ramach sieci Instytutu Społeczeństwa Otwartego w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, Azji Centralnej i Kaukazu: program Wschód-Wschód, zajmujący się wspieraniem międzynarodowej współpracy na rzecz przemian demokratycznych, rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz upowszechniania nowatorskich rozwiązań problemów społecznych, a także program Przeciwdziałanie Uzależnieniom, upowszechniający polskie doświadczenia w dziedzinie terapii i profilaktyki uzależnień oraz reedukacji sprawców przemocy domowej.
Rada, Zarząd, Komisje Programów i Zespół Fundacji
Rada
Przewodnicząca
Członkowie
- Jan Krzysztof Bielecki
prezes zarządu Banku Pekao S. A., były premier RP
- Bogdan Borusewicz
historyk, Marszałek Senatu
- Wojciech Fibak
przedsiębiorca
- prof. Bronisław Geremek
deputowany Parlamentu Europejskiego, były minister spraw zagranicznych RP
- prof. Leszek Kołakowski
filozof, Oxford University
- prof. Marcin Król
historyk idei, Uniwersytet Warszawski, redaktor naczelny miesięcznika Res Publica Nowa
- Olga Krzyżanowska
lekarz
- prof. Krzysztof Michalski
filozof, dyrektor Instytutu Nauk o Człowieku w Wiedniu
- dr Andrzej Olechowski
ekonomista, członek Rady Nadzorczej Banku Handlowego w Warszawie S. A., były minister spraw zagranicznych RP
- prof. Zbigniew Pełczyński
politolog, Oxford University
- ks. bp Tadeusz Pieronek
Konferencja Episkopatu Polski
- prof. Andrzej Rapaczyński
prawnik, Columbia University
- prof. Hanna Suchocka
prawnik, Ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej, była premier RP (członkostwo zawieszone na czas pełnienia misji dyplomatycznej)
- prof. Stanisław Wellisz
ekonomista, Columbia University
Zarząd
Prezes
- Aleksander Smolar
politolog, Narodowe Centrum Badań Naukowych (CNRS), Paryż
Członkowie
- Klaus Bachmann
publicysta, politolog, Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego
- Nathalie Bolgert
konsultant finansowy, Polsko-Amerykański Fundusz Pożyczkowy Inicjatyw Obywatelskich (PAFPIO)
- dr Mirosława Grabowska
socjolog, Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
- prof. Jacek Kochanowicz
ekonomista, Uniwersytet Warszawski
- Jarosław Kurski
publicysta Gazety Wyborczej
- prof. Andrzej Rychard
socjolog, Instytut Filozofii i Socjologii PAN
- prof. Andrzej Ziabicki
chemik, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN
Komisja finansowa
- Nathalie Bolgert
konsultant finansowy, Polsko-Amerykański Fundusz Pożyczkowy Inicjatyw Obywatelskich (PAFPIO)
- Włodzimierz Grudziński
prezes Zarządu Banku Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych S. A.
- Janusz Jankowiak
główny ekonomista Polska Rada Biznesu
- Stefan Kawalec
ekspert finansowy
- Krzysztof Stupnicki
prezes Zarządu AIG PTE S. A.
Komisje i Rady programów
Kapituła Nagrody im. Beaty Pawlak
- Urszula Doroszewska
prezes Towarzystwa Demokratycznego Wschód
- Wojciech Jagielski
reporter Gazety Wyborczej
- Maria Kruczkowska
dziennikarka Gazety Wyborczej
- Antoni Rogala przedstawiciel rodziny Fundatorki
- Olga Stanisławska
publicystka
- Adam Szostkiewicz
publicysta Polityki
- Wojciech Tochman
reporter, pisarz
- Joanna Załuska
Fundacja im. Stefana Batorego
- Wojciech Załuska
dziennikarz Gazety Wyborczej
Masz Głos, Masz Wybór
- Piotr Frączak
Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego
- Rafał Krzemiński
Stowarzyszenie Szkoła Liderów
- Bohdan Skrzypczak
Stowarzyszenie Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej
- Paulina Tymoszczuk
Stowarzyszenie Szkoła Liderów
Równe Szanse - Kolorowa Akademia
- Radosław Jasiński
dyrektor programowy Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności
- Wojciech Kamiński
prezes Fundacji Agory
- Jarosław Kurski
członek Zarządu Fundacji Batorego
- Ewa Suchcicka
prezes Stowarzyszenia Rodzin i Opiekunów Osób z Zespołem Downa Bardziej Kochani
Dla Tolerancji
- Marta Białek
członek Zarządu Towarzystwa Inicjatyw Twórczych „ę”
- dr Helena Datner
socjolog, Żydowski Instytut Naukowy
- Maria Ofierska
socjolog i redaktor
- Robert Szuchta
nauczyciel historii, współautor szkolnego programu nauczania o Holokauście
Działania Strażnicze
- Katarzyna Batko-Tołuć
prezes Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich
- dr Marcin Radwan-Röhrenschef
Kancelaria Prawna Wardyński i Wspólnicy
- Agata Wacławik-Wejman
członek Zarządu Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych
Edukacja Prawna
- Łukasz Bojarski
Helsińska Fundacja Praw Człowieka
- Ewa Siedlecka
dziennikarka Gazety Wyborczej
- Mirosław Starzyński
pracownik samorządu Warszawa - Wola
- Filip Wejman
dyrektor Szkoły Prawa Amerykańskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego
Memoria
- Miłosz Czerniejewski
Stowarzyszenie Jeden Świat, Poznań
- Corinna Jentzsch
Fundacja Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość, Berlin
- Darius Polok
Stowarzyszenie MitOst, Berlin
- dr Janusz Smaza
kierownik Katedry Konserwacji i Renowacji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury ASP
Partnerstwo Inicjatyw Społecznych
- Julia Bardoun
dyrektor Pozarządowej Agencji Wspierania Inicjatyw Kulturalnych Tranzit, Obwód Kaliningradzki
- Łukasz Byrski
Projekt Bilateralny Ambasady Królestwa Niderlandów, ekspert ds. Białorusi
- Agata Gajewska-Dyszkiewicz
Fundacja im. Stefana Batorego
- Bartosz Głuszak
Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych, ekspert ds. Obwodu Kaliningradzkiego
- Wilfried Jilge
Centrum Historii i Kultury Europy Środkowej i Wschodniej, Uniwersytet w Lipsku, ekspert ds. Ukrainy
- Joanna Konieczna
Instytut Socjologii UW, ekspert ds. Ukrainy
- Carsten Lenk
Fundacja Roberta Boscha, Stuttgart
- Stephan Malerius
Fundacja Konrada Adenauera, ekspert ds. Białorusi
- Sviatoslav Pavluk
dyrektor Fundacji PAUCI, Kijów
- Gudrun Schmidt-Kärner
referent ds. kontaktów z Obwodem Kaliningradzkim w parlamencie krajowym Schleswig-Holstein
Wschód-Wschód
- Olga Iwaniak
Instytut Studiów Wschodnich, ekspert ds. Ukrainy i Białorusi
- Paweł Jessa
Uniwersytet Szczeciński, ekspert ds. krajów Azji Środkowej
- Marek Pędziwół
publicysta, ekspert ds. krajów wyszehradzkich
- Jadwiga Rogoża
Instytut Studiów Wschodnich, ekspert ds. Rosji i krajów bałtyckich
- Wojciech Stanisławski
Ośrodek Studiów Wschodnich, ekspert ds. krajów bałkańskich
Rada programu Przeciw Korupcji
- dr Ewa Balcerowicz
prezes Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych
- Janusz Durlik
zastępca dyrektora Fundacji Centrum Badania Opinii Społecznej
- dr hab. Krzysztof Jasiecki
Zakład Struktury Społecznej w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN
- prof. Lena Kolarska-Bobińska
dyrektor Instytutu Spraw Publicznych
- Paweł Łukasiak
prezes Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce
- Jacek Strzemieczny
prezes Centrum Edukacji Obywatelskiej
- Andrzej Szeniawski
sekretarz Starostwa Olsztyńskiego
- Mirosław Warowicki
prezes URSA Consulting
- prof. Edmund Wnuk-Lipiński
przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Studiów Politycznych PAN
- Jakub Wygnański
członek Zarządu Forum Inicjatyw Pozarządowych
Zespół
Dyrektor fundacji
Informacja i rozwój
- Ewa Kulik-Bielińska, dyrektor
- Anna Czajkowska (do marca)
Sekretariat
- Anna Musialik
- Joanna Sieniawska (do lutego)
- Marzena Zera (od marca)
Księgowość i finanse
- Alina Muzińska, dyrektor
- Krystyna Grzeszkiewicz (do marca)
- Joanna Maliszewska (od lutego do października)
- Danuta Mingin
- Elżbieta Muras (od listopada)
Administracja
- Grażyna Rutkowska, dyrektor
- Karolina Płatek
- Andrzej Wydrych
- Tomasz Ostrowski, administrator sieci
Programy
Debaty Fundacji Batorego
Masz Głos, Masz Wybór
- Joanna Załuska
- Marek Solon-Lipiński (od października)
Równe Szanse
- Sylwia Maksim-Wójcicka (do sierpnia)
- Alina Wasilewska
Dla Tolerancji
Działania Strażnicze i Edukacja Prawna
- Grzegorz Wiaderek
- Monika Szulecka (od października)
Przeciw Korupcji
- Grażyna Kopińska, dyrektor
- Grażyna Czubek
- Adam Sawicki
- Anna Wojciechowska-Nowak
Partnerstwo Inicjatyw Społecznych i Memoria
- Agata Gajewska-Dyszkiewicz (od maja)
- Bartłomiej Ostrowski (do kwietnia)
- Michał Pachocki (od października)
Wschód-Wschód
- Sylwia Sobiepan
- Justyna Blinowska
Inicjatywy Obywatelskie w Europie Wschodniej
- Agnieszka Komorowska
- Piotr Krygiel
Współpraca Międzynarodowa
- Grzegorz Gromadzki, dyrektor
- Wojciech Konończuk (do kwietnia)
- Anna Kozłowska (od czerwca)
- Anita Szymborska
- Olga Wasilewska (od lipca)
- Wojciech Tworkowski (od marca)
Przeciwdziałanie Uzależnieniom
- Ewa Woydyłło-Osiatyńska, dyrektor
- Małgorzata Prejzner
Copyright © Fundacja Batorego
|
