• O Fundacji
• Fundacja w roku 2006
• Nasi darczyńcy
• Rada, Zarząd, Komisje Programów i Zespół Fundacji
• Debaty Fundacji Batorego
• Program Społeczeństwa Obywatelskiego
• Program Trzeci Sektor
• Program Równych Szans
• Program dla Tolerancji
• Program Edukacji Prawnej
• Program Przeciw Korupcji
• Program Współpracy Międzynarodowej
• Program Inicjatyw Obywatelskich w Europie Wschodniej
• Program Partnerstwo Inicjatyw Społecznych
• Program Wschód-Wschód
• Regionalny Program Przeciwdziałania Uzależnieniom
• Dotacje
• Sprawozdanie finansowe 2006

Strona główna

Sprawozdanie 2006

Program Społeczeństwa Obywatelskiego

Celem Programu jest zwiększanie zaangażowania obywateli w życie publiczne oraz podniesienie roli i skuteczności działania instytucji obywatelskich. Pomagamy organizacjom, które przyczyniają się do rozwoju inicjatyw społecznych. Zachęcamy je do współpracy między sobą i z innymi partnerami społecznymi: samorządem, przedsiębiorcami, wolontariuszami. Staramy się upowszechniać dobre wzory działań obywatelskich oraz zasady społecznej kontroli funkcjonowania zarówno instytucji publicznych, jak i organizacji pożytku publicznego.

W roku 2006 prowadziliśmy następujące projekty:

Kuźnia — dotacje na rozwój instytucjonalny

W 2006 roku dotacje instytucjonalne adresowaliśmy do organizacji prowadzących lokalne programy stypendialne w Programie Równe Szanse. Z możliwości ubiegania się o dotacje wyłączone zostały te organizacje, które otrzymały od nas wsparcie o charakterze instytucjonalnym w latach 2004-2005. Do złożenia wniosków zaprosiliśmy 27 organizacji. Każda z nich mogła ubiegać się o trzyletnią dotację w maksymalnej wysokości 40 000 zł. Środki z dotacji można było przeznaczyć na: pokrycie bieżących kosztów działalności, zakup sprzętu, drobne inwestycje, przedsięwzięcia związane z rozwojem instytucjonalnym i budową potencjału organizacji, np. kształcenie pracowników i wolontariuszy, planowanie i ewaluację działań, usprawnienie zarządzania finansami, promocję i zbieranie funduszy.

Kuźnia miłości

Caritas Archidiecezji Gnieźnieńskiej jest pierwszą charytatywną organizacją pozarządową w kraju, której Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna przyznała Certyfikat Systemu Zarządzania Jakością ISO 9001:2000. Otrzymanie go było możliwie dzięki grantowi w wysokości 27 tys. zł, jaki Caritas otrzymała od Fundacji im. Stefana Batorego. Pieniądze te zostały przyznane w ramach programu Kuźnia przeznaczonego na rozwój instytucjonalny organizacji pozarządowych. Na uroczystej gali w gnieźnieńskim teatrze certyfikat odebrał dyrektor Caritas, ks. Jacek Dziel.

— Dzięki świadectwu jakości będziemy mogli starać się o dotacje z Unii Europejskiej, a podopieczni placówek charytatywnych Caritas oraz osoby potrzebujące, które zgłaszają się do nas po wsparcie, będą mogli liczyć na profesjonalną pomoc — mówi ks. Jacek Dziel.

Tygodnik Nowy Ziemia Pilska, 11 kwietnia 2006

Dotacje instytucjonalne na kwotę 1 104 980 zł otrzymały 25 organizacje prowadzące programy stypendialne oraz trzy inne stowarzyszenia: Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja, Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Ziarno i Stowarzyszenie Interwencji Prawnej.

Organizacje strażnicze. Społeczna odpowiedzialność w życiu publicznym

W 2006 roku przeprowadziliśmy trzecią edycję konkursu dotacyjnego dla organizacji strażniczych. Tym razem wspieraliśmy projekty dotyczące monitorowania i upowszechniania informacji o planowaniu, wydatkowaniu i rozliczaniu publicznych pieniędzy. Organizacje mogły ubiegać się o dotacje w wysokości do 40 000 zł na takie działania jak: tworzenie systemów pozyskiwania i upowszechniania informacji o sposobie planowania, wydatkowania i rozliczania publicznych pieniędzy, przedsięwzięcia o charakterze edukacyjnym dotyczące gospodarowania finansami publicznymi, przygotowanie narzędzi monitoringu finansowego, wykorzystywanie dostępnych instrumentów prawnych w procesach nadzoru nad zarządzaniem publicznymi środkami, inicjatywy rzecznicze zmierzające do zmiany niewłaściwych praktyk w zarządzaniu publicznymi środkami. Na konkurs wpłynęło 29 wniosków, 19 z nich otrzymało dotacje.

Nie wolno źle pisać o radnych?

Niezależny od lokalnych władz miesięcznik ukazuje się w Puszczykowie od kilku lat, ma 3 tys. nakładu, jest bezpłatny. Pieniędzy na wydawanie często ledwie wystarcza, ale ostatnio redakcję zasiliła Fundacja Batorego: Projekt Kuriera „Przez jawność do demokracji” był jednym ze zwycięzców konkursu Organizacje strażnicze.

Wszystko zaczęło się od lektury poznańskiego wydania „Gazety Wyborczej”, w którym zamieściliśmy ocenę pracy poznańskich radnych. Subiektywną, nierzadko krytyczną, bardziej o jakości pracy niż o odsiedzianych z obowiązku sesjach. — Pomyślałyśmy w redakcji, że to świetny pomysł. Dzwonili też mieszkańcy Puszczykowa, żeby naszych 15 radnych ocenić tak samo, jak „Gazeta” zrobiła to z poznańskimi — opowiada Gabriela Ozorowska. Razem z naczelną Zofią Skibińską (na co dzień lekarką) zabrały się do pracy. Najpierw pisemnie poprosiły radnych, by sami sobie wystawili cenzurki. Gdy odpowiedziało siedmiu, stało się jasne, że ocenę muszą wystawić dziennikarki. — Byłam na wszystkich sesjach, na większości posiedzeń komisji, więc nasza ocena brała się z obserwacji — mówi Skibińska. Notatki o tym, że ktoś nic nie robi, bardziej zajmuje się swoim rodzinnym sklepem niż pracą w samorządzie albo w ogóle nie bierze udziału w dyskusjach, uraziły grupę radnych, którzy startują w niedzielnych wyborach z komitetu Puszczykowianie oraz komitetu Aktywnie i Sportowo. Oba komitety w 24-godzinnym trybie wyborczym pozwały „Kurier Puszczykowski”. Za naruszenie dóbr osobistych kandydatów komitety żądały zakazu rozpowszechniania artykułu z ocenami, sprostowania i 10 tys. zł na Dom Pomocy Maltańskiej w Puszczykowie.

31 października Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił oba pozwy. Sędzia Katarzyna Jelewska-Sterczała napisała w uzasadnieniu: „[...] każdy wyborca ma prawo wyrażać swój pogląd, że czuje się zawiedziony dotychczasową pracą danego radnego, że liczył na jego większą aktywność i większe osiągnięcia, co nie jest w żadnym wypadku równoznaczne z publikowaniem nieprawdziwych informacji [...] o których mowa w ordynacji”.

Gazeta Wyborcza Poznań, Poznań, 10/12 listopada 2006

W ramach wspierania inicjatyw społecznej kontroli instytucji publicznych przekazaliśmy również cztery dotacje na: monitoring prac komisji śledczej ds. sektora bankowego, budowę przejrzystego systemu ogólnie dostępnych informacji o osobach pełniących wybieralne funkcje publiczne oraz na monitoring debaty na temat reformy instytucjonalnej UE i przyszłości traktatu konstytucyjnego oraz monitoring działania władz oświatowych. W sumie na 23 projekty monitoringowe przekazaliśmy 976 420 zł.

W czerwcu zorganizowaliśmy konferencję Strażnicy Budżetu. Jak obywatele mogą kontrolować publiczne pieniądze, z udziałem przedstawicieli amerykańskich organizacji zajmujących się działaniami typu budget watch. Nick Johnson z Center on Budget and Policy Priorities, Lauren Coletta z Common Cause Educational Fund i Noah Berger z Massachusetts Budget and Policy Center przedstawili różne aspekty i rodzaje budżetowych działań strażniczych prowadzonych przez organizacje w Stanach Zjednoczonych. Konferencji towarzyszyły warsztaty prowadzone przez amerykańskich specjalistów, podczas których uczestnicy poznali praktyczne przykłady działań budget watch, dowiedzieli się, jak przygotowuje się strategię takich działań, jak są one finansowane w USA, oraz jak budować koalicje i mobilizować szerokie poparcie dla prowadzenia skutecznych działań rzeczniczych zmierzających do zmiany regulacji prawnych.

Masz głos, masz wybór

Celem prowadzonego przez nas od 2002 roku projektu jest zainteresowanie obywateli sprawami gminy i zachęcenie ich do uczestnictwa w życiu publicznym, w tym w wyborach samorządowych, oraz wzmocnienie — tak u wyborców, jak i u wybieranych — poczucia współodpowiedzialności za decyzje podejmowane w dniu wyborów. W 2006 roku zakończyliśmy pierwszy etap projektu, który polegał na monitorowaniu obietnic składanych przed wyborami do samorządów lokalnych przez kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w 2002 roku. W październiku opublikowaliśmy w Internecie Raport z realizacji obietnic A. D. 2002. Wyniki monitoringu upowszechnialiśmy również w mediach przed wyborami samorządowymi, by wyborcy mogli się z nimi zapoznać przed kolejnymi wyborami samorządowymi.

W kwietniu 2006, przed kolejnymi wyborami lokalnymi, wspólnie ze Stowarzyszeniem Szkoła Liderów, rozpoczęliśmy ogólnopolską akcję społeczną, która zachęcała mieszkańców gmin do udziału w debatach o sprawach ważnych dla ich lokalnych społeczności i do udziału w głosowaniu. Akcja spotkała się z dużym zainteresowaniem środowiska pozarządowego — włączyło się do niej 339 organizacji non-profit z 224 miejscowości z całej Polski. Ich zadaniem było zidentyfikowanie lokalnych problemów i zorganizowanie wokół nich przedwyborczej debaty z udziałem mieszkańców i kandydatów na wójtów, burmistrzów czy prezydentów oraz przeprowadzenie lokalnych kampanii zachęcających do udziału w wyborach. Uczestnikom akcji zaoferowaliśmy wsparcie merytoryczne i techniczne: trwający od czerwca do września 2006 cykl spotkań informacyjno-szkoleniowych organizowanych w poszczególnych województwach, w których wzięło udział w sumie 330 osób, możliwość uzyskania porad ekspertów, materiały pomocnicze i promocyjne. Powstała też strona internetowa www.maszglos.pl będąca platformą wymiany informacji i doświadczeń dla uczestników akcji.

Od października do 12 listopada uczestnicy akcji zorganizowali ponad 137 debat z udziałem mieszkańców i kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów, w większości przypadków były to pierwsze debaty publiczne w gminie. W 246 miejscowościach przeprowadzone zostały lokalne kampanie zachęcające do udziału w wyborach. Dzięki współpracy z Centrum Edukacji Obywatelskiej wzięli w nich udział również uczniowie z 200 szkół ponadpodstawowych uczestniczący w projekcie Młodzi głosują.

Uzupełnieniem działań prowadzonych w środowiskach lokalnych była ogólnopolska kampania promocyjna, na którą złożyły się: spot telewizyjny przygotowany przez agencję DDB emitowany bezpłatnie w stacjach telewizyjnych: grupy POLSAT, TVN, TVN24 i MTV, a także wyświetlany w 23 kinach w całej Polsce; spot radiowy emitowany bezpłatnie w TOK FM, kilku rozgłośniach regionalnych Polskiego Radia, sieci radia PLUS i Antyradia oraz 40 stacjach regionalnych i lokalnych; zorganizowany wspólnie z Gazetą Wyborczą konkurs na wlepkę zachęcającą do udziału w wyborach oraz happening przedwyborczy w Warszawie, podczas którego wolontariusze w strojach królów polskich rozdawali przechodniom papierowe korony, zachęcając ich do głosowania.

Podsumowaniem akcji było spotkanie uczestników w Warszawie 9 listopada połączone z dyskusją pt. Czy ludzie wierzą w swoich przedstawicieli? z udziałem dr Radosława Markowskiego (Instytut Nauk Politycznych PAN), prof. Mirosławy Marody (Instytut Studiów Społecznych UW), Aleksandra Smolara (prezes Fundacji Batorego) i dr Artura Wołka (Wyższa Szkoła Biznesu — NLU w Nowym Sączu).

Partnerami akcji byli: Forum Darczyńców w Polsce, Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych, Polska Zielona Sieć, Sieć Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT, Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych, Wspólnota Robocza Związków Organizacji Socjalnych, Związek Biur Porad Obywatelskich. Patronat medialny objęli: Gazeta Wyborcza, tygodnik Polityka, PAP, Jedynka PR, Stowarzyszenie Gazet Lokalnych, TVP3, portale ngo.pl i opoka.org.pl.

Monitoring wyborczy programów informacyjnych TVP

Od 16 października 2006 prowadziliśmy pilotażowy projekt monitoringu wyborczego programów informacyjnych telewizji publicznej przed wyborami samorządowymi. Monitoring obejmował główne wydania Wiadomości (TVP1, 19:30) i Panoramy (TVP2, 22:30) oraz lokalne programy informacyjne TVP3 nadawane o godz. 18:00 w pięciu miastach: Białymstoku, Gdańsku, Krakowie, Szczecinie i w Warszawie. Każdy program oceniany był przez trzech obserwatorów, a ich oceny były uśredniane. Obserwatorzy notowali czas emisji materiałów wyborczych, ich miejsce w programie, obecność w zapowiedzi, liczbę i czas „setek” (pełen dźwięk i obraz rozmówcy) w rozbiciu na główne partie polityczne. W ten sam sposób odnotowywali materiały inne niż wyborcze, które — ich zdaniem — mogły mieć wpływ na decyzje wyborców. W części jakościowej obserwacji eksperci oceniali materiały dziennikarskie, biorąc pod uwagę ich ton, poziom szczegółowości, zrozumiałość, równowagę, aktualność i stronniczość. Schemat obserwacji oparty został na doświadczeniach organizacji międzynarodowych monitorujących przebieg wyborów: Rady Europy, Unii Europejskiej, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie opisanych w podręcznikach dla organizacji obywatelskich: Monitoring Election Campaign Finance wydanym w 2005 roku przez Open Society Institute oraz w Media Monitoring to Promote Democratic Elections wydanym przez amerykański National Democratic Institute w roku 2002.

Projekt prowadzony był od 16 października do ciszy wyborczej 12 listopada 2006, a także między pierwszą i drugą turą wyborów, tam, gdzie miała ona miejsce (26 listopada).

Nagroda im. Beaty Pawlak

Nagroda im. Beaty Pawlak, ustanowiona zgodnie z ostatnią wolą dziennikarki i pisarki, która 12 października 2002 zginęła w zamachu terrorystycznym na indonezyjskiej wyspie Bali, przyznawana jest corocznie za artykuł lub cykl artykułów na temat innych kultur, religii i cywilizacji. Nagroda wypłacana jest z Funduszu imienia zmarłej dziennikarki, powierzonego w zarządzanie Fundacji.

W 2006 roku laureatami czwartej edycji Nagrody zostali Beata Pawlikowska za książkę Blondynka na Kubie. Na tropach prawdy i Ernesta Che Guevary (Wydawnictwo National Geographic, 2006) oraz Paweł Smoleński za książkę Izrael już nie frunie (Wydawnictwo Czarne, 2006). Tym razem nagrody sfinansował Społeczny Instytut Wydawniczy Znak. 12 października 2006 w siedzibie Fundacji Batorego odbyła się uroczystość wręczenia Nagrody. Towarzyszyła jej dyskusja Konflikt cywilizacji czy spór ignorantów? Kres dominacji Zachodu? z udziałem Krzysztofa Iszkowskiego (Dziennik Polska Europa Świat), Adama Leszczyńskiego (Gazeta Wyborcza), Adama Szostkiewicza (tygodnik Polityka) oraz dr Joanny Tokarskiej-Bakir (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW), a także wystawa zdjęć Mozaika indyjska autorstwa etnologa Tomasza Mazura.

Program finansowany był z dotacji Instytutu Społeczeństwa Otwartego.

Koszty Programu:

Dotacje i nagroda: 2 317 011,20 zł
Projekty własne: 417 973,81 zł
Koszty realizacji programu: 225 017,60 zł
RAZEM: 2 960 002,61 zł

Dotacje

Copyright © Fundacja Batorego