Regionalny Program Przeciwdziałania Uzależnieniom

Celem istniejącego od 1996 roku Programu jest współpraca i wymiana doświadczeń w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom ze specjalistami i organizacjami z krajów Europy Środkowej, Wschodniej i Azji Centralnej. Prowadzimy różnorodne formy szkolenia specjalistów w dziedzinie profilaktyki i leczenia alkoholizmu i narkomanii oraz edukacji rodzin osób uzależnionych.

Jednym z ważniejszych obszarów współpracy regionalnej jest przekazywanie doświadczeń z funkcjonowania programu leczenia alkoholików „Atlantis”, który dzięki naszej inicjatywie i pomocy od 11 lat prowadzony jest z ogromnym sukcesem w polskich więzieniach. Od kilku lat przekazujemy również nasze doświadczenia z tworzenia – na wolności i w zakładach karnych – programów terapeutycznych dla sprawców przemocy.

W 2003 roku działania edukacyjne w ramach Programu objęły 16 seminariów i warsztatów dla specjalistów zajmujących się terapią i profilaktyką uzależnień. Seminaria te przeprowadzone zostały w Bułgarii, Gruzji, Kirgistanie, Federacji Rosyjskiej, Tadżykistanie, na Łotwie, Słowacji i Ukrainie.

W Polsce zorganizowaliśmy trzy seminaria: dla terapeutów odwykowych, dla pracowników więziennictwa (o leczeniu uzależnionych w zakładach karnych) oraz dla przedstawicieli administracji państwowej i władz lokalnych (o metodach zmniejszania szkód wywołanych nadużywaniem alkoholu).

Po raz pierwszy zorganizowaliśmy sympozjum dla przedstawicieli lecznictwa uzależnień z Zachodu i Wschodu. Spotkanie dotyczyło popularnego w Polsce „modelu Minnesota” – metody, którą leczy się najwięcej dorosłych osób uzależnionych od alkoholu lub narkotyków. Sympozjum zakończyło się podjęciem rezolucji o utworzeniu stowarzyszenia, które będzie skupiało specjalistów przyjmujących w leczeniu uzależnień „model Minnesota”. W modelu tym przyjmuje się, że alkoholizm i narkomania to choroby, które można powstrzymać pod warunkiem zachowania całkowitej abstynencji. Terapia opiera się na pracy w grupie i obejmuje także członków najbliższej rodziny pacjentów. W skład zespołu leczącego wchodzą lekarze, psychologowie, psychiatrzy, pracownicy socjalni, trzeźwiejący terapeuci odwykowi oraz doradcy duchowi. Najważniejszym elementem modelu jest partnerstwo między profesjonalistami i wspólnotą Anonimowych Alkoholików lub Anonimowych Narkomanów (dla rodzin – Al-Anon), których główna rola polega na wsparciu ludzi kończących leczenie i potrzebujących codziennej pomocy w nauczeniu się trzeźwego życia.

W ramach Programu 24 psychologów, terapeutów i lekarzy z krajów regionu odbyło staże w ośrodkach leczenia uzależnień (m.in. w Monarze, w Ośrodku Terapii Uzależnień przy Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, w Szpitalu Psychiatrycznym w Tworkach, w poradni dla uzależnionych w Toruniu oraz w kilku zakładach karnych prowadzących programy „Atlantis”).

Nadal publikujemy pismo o uzależnieniach „ArkA” w języku rosyjskim (dwa razy w roku) i bułgarskim (jeden numer rocznie). Przyczyniliśmy się do wydania czterech książek na temat leczenia uzależnień (m.in. w Gruzji i Bułgarii). Wydaliśmy rosyjskie tłumaczenie książki O zbrodniach i karach Wiktora Osiatyńskiego, która pomaga nam w prowadzeniu zajęć na seminariach dotyczących przemocy domowej i humanizacji odbywania kary więzienia.

Wraz z Programem Edukacji Prawnej zorganizowaliśmy także panelową dyskusję na temat sprawiedliwości wyrównawczej, w której udział wziął wybitny specjalista z Nowej Zelandii, Jim Consedine.

Z budżetu Programu przekazaliśmy w formie dotacji kwotę 62.794,25 USD naszym partnerom w krajach regionu. Znaczna część tych środków przeznaczona była na pokrycie kosztów podróży specjalistów zagranicznych przyjeżdżających do Polski, by wziąć udział w naszych szkoleniach lub praktykach klinicznych.

Program finansowany przez Open Society Institute (711 308,60 zł).