• O Fundatorze
• O Fundacji
• Nasi darczyńcy
• Rada, Zarząd i Zespół Fundacji
• Debaty Fundacji Batorego
• Program Społeczeństwa Obywatelskiego
• Program Edukacji Prawnej
• Program Przeciw Korupcji
• Program Kobiecy
• Program Młodzieżowy
• Program Pomocy Dzieciom
• Program Kulturalny
• Program Wydawniczy
• Stypendia Akademickie
• Program Współpracy Międzynarodowej
• Program Wschód-Wschód
• Program Partnerstwo Miast i Obywateli
• Komisja Edukacji w Dziedzinie Uzależnień
• Medycyna i Zdrowie
• Fundusz Charytatywny Commercial Union
• Sprawozdanie finansowe 2002

Strona główna

O Fundacji

Sprawozdanie 2002

Sprawozdanie 2001

Sprawozdanie 2000

Sprawozdanie 2002

Program Społeczeństwa Obywatelskiego

Celem Programu jest inicjowanie i wspieranie przedsięwzięć zmierzających do poprawy funkcjonowania organizacji pozarządowych w Polsce i promowania dobrych wzorów działań obywatelskich. Zależy nam na tym, by organizacje – działając na rzecz dobra publicznego – współpracowały ze sobą i rozwijały współpracę z innymi partnerami społecznymi (samorządem, przedsiębiorcami, wolontariuszami), by były dobrze zarządzane i umiały odpowiedzialnie gospodarować powierzonymi funduszami.

Dotacje instytucjonalne

Jak co roku, sporą część budżetu Programu przeznaczyliśmy na dotacje instytucjonalne dla organizacji pozarządowych posiadających duży dorobek i osiągnięcia w dziedzinie, w której działają (kultura, pomoc społeczna, ochrona zdrowia, współpraca międzynarodowa, etc.). Dotacje te mają pomóc organizacjom we wprowadzeniu zmian niezbędnych dla ich rozwoju i stabilizacji, w tworzeniu długofalowej strategii działania, różnicowaniu źródeł finansowania oraz podnoszeniu efektywności zarządzania posiadanymi środkami. W 2002 roku dotacje instytucjonalne otrzymało 20 organizacji.

Szklarnia

IV już edycję miał projekt Szklarnia, służący wspieraniu rozwoju lokalnych organizacji pozarządowych. W 2002 roku Szklarnia adresowana była do małych i młodych organizacji zajmujących się pomocą społeczną i ochroną zdrowia na terenie województw: łódzkiego, małopolskiego, śląskiego i świętokrzyskiego. Projekt przeprowadzony był we współpracy z lokalnymi organizacjami partnerskimi: Krakowskim Forum Organizacji Socjalnych, Stowarzyszeniem OPUS z Łodzi, Stowarzyszeniem Most z Katowic i Stowarzyszeniem Rozwoju Lokalnego i Filantropii z Kielc. Zadaniem naszych partnerów było upowszechnienie informacji na temat możliwości uzyskania dotacji, pomoc lokalnym organizacjom w przygotowaniu wniosków, rozpatrzenie nadesłanych propozycji oraz monitorowanie przedsięwzięć realizowanych przez grantobiorców. Za pośrednictwem naszych partnerów przekazaliśmy 95 dotacji. Dotacje te (w wysokości do 3 000 zł) przeznaczone były m.in. na wynajęcie eksperta, udział w szkoleniach podnoszących kwalifikacje osób w zakresie zarządzania organizacją (obsługi księgowej, public relations, itp.), zakup oprogramowania czy literatury fachowej.

Informacja i komunikacja społeczna

We współpracy z Wspólnotą Roboczą Organizacji Socjalnych z Wrocławia, Wrocławskim Sejmikiem Osób Niepełnosprawnych, Stowarzyszeniem Szansa z Głogowa oraz Stowarzyszeniem Klon/Jawor realizowaliśmy w okresie od lipca 2001 do czerwca 2002 projekt Informacja i komunikacja społeczna na Dolnym Śląsku. Poprzez wykorzystanie nowych technologii (m.in. internetu), ułatwiających komunikację i dostęp do informacji, chcieliśmy doprowadzić do określenia problemów, z jakimi borykają się organizacje pozarządowe, wypracować strategię ich rozwiązywania i w efekcie bardziej zintegrować środowisko organizacji społecznych na Dolnym Śląsku. W ramach projektu opracowano również oprogramowanie (bezpłatne, oparte na otwartej licencji open source), które może być przydatne w działalności organizacji pozarządowych.

W projekcie uczestniczyło sto dwadzieścia różnego typu organizacji z całego Dolnego Śląska (m.in. z Bystrzycy Kłodzkiej, Legnicy, Głogowa, Oławy, Wołowa, Wałbrzycha, Dzierżoniowa, Zgorzelca, Ścinawy). Ze względu na swoją różnorodność pracowały one w sześciu grupach branżowych: bezdomność i ubodzy; rodzina i ochrona macierzyństwa; niepełnosprawni i chorzy; uzależnienia; dzieci i młodzież; czas wolny, rekreacja, rozwój zainteresowań. Zadaniem grup było: wypracowanie strategii współdziałania i rozwiązywania problemów w wybranych dziedzinach, wymiana pozytywnych i negatywnych doświadczeń, wspólne wykorzystywanie zasobów, reprezentowanie środowiska wobec administracji publicznej, podnoszenie kwalifikacji i obniżanie kosztów działalności. Każdą grupą opiekował się konsultant, który moderował jej spotkania, udzielał porad, pomagał w ubieganiu się o środki potrzebne do realizacji zadań członków grupy branżowej.

Łącznicy – specjaliści ds. rozwoju społecznego i funduszy europejskich

Aby pomóc trzeciemu sektorowi włączyć się w programowanie, monitorowanie oraz wydatkowanie unijnych funduszy strukturalnych, zainicjowaliśmy w 2002 roku tworzenie sieci specjalistów-łączników ds. rozwoju społecznego i funduszy europejskich. Pomysł spotkał się z zainteresowaniem organizacji pozarządowych. W pierwszym spotkaniu, zorganizowanym 8 marca, uczestniczyło 150 przedstawicieli organizacji pozarządowych z różnych branż i ze wszystkich województw. Organizacje te zaangażowały się w proces rekrutacji i prawie we wszystkich województwach wybrały po dwóch łączników regionalnych; dodatkowo wybrano trzech łączników branżowych z dziedziny ekologii i rolnictwa.

Łącznicy mają pomagać organizacjom pozarządowych w tym, aby w sposób najbardziej kompetentny i aktywny uczestniczyły one we wszystkich procesach związanych z przyjęciem przez Polskę funduszy strukturalnych. Pierwszym zadaniem łączników było przygotowanie koncepcji współpracy z organizacjami pozarządowymi, urzędami i instytucjami publicznymi (m. in. samorządem terytorialnym, Wojewódzkimi Urzędami Pracy, biurami obsługi programu Banku Światowego, Ośrodkami Doskonalenia Rolnictwa, agencjami rozwoju regionalnego, itp.) oraz mediami i biznesem. W miarę rozwoju projektu łącznicy podejmują kolejne zadania: rozwijanie stałej współpracy z Urzędami Marszałkowskimi, czuwanie nad przejrzystością systemu rekrutacji do regionalnych komitetów sterujących i monitorujących, opiniowanie strategii rozwoju regionalnego, programów operacyjnych itp., monitorowanie sposobu prowadzenia przetargów, informowanie organizacji o dostępnych funduszach pochodzących ze środków UE, służenie im radą w pisaniu szczególnie trudnych wniosków, pomaganie w budowaniu koalicji wokół projektów. Prawie wszyscy łącznicy mają oparcie instytucjonalne w lokalnych organizacjach pozarządowych, które udostępniają im zaplecze biurowo-techniczne. Każda z tych organizacji otrzymała od Fundacji dotację na pokrycie wydatków poniesionych przez łącznika (m. in. organizowanie spotkań, przygotowywanie materiałów, podróże). Ponadto wspieramy łączników poprzez dostarczanie im aktualnych informacji, organizowanie cyklicznych spotkań i intensywnych szkoleń, udostępnianie analiz i ekspertyz, promowanie ich zadań i ułatwianie nawiązywania kontaktów z administracją publiczną oraz przez dofinansowanie wybranych działań.

Projekt realizowany jest w ścisłej współpracy z Programem Współpracy Międzynarodowej Fundacji Batorego i Przedstawicielstwem Polskich Organizacji Pozarządowych w Brukseli.

Masz głos, masz wybór. Samorząd jest Twój!

Masz głos, masz wybór to także nowy – zaplanowany na cztery lata – projekt, którego celem jest wzmocnienie zainteresowania obywateli udziałem w wyborach i budowanie poczucia współodpowiedzialności wyborców i wybieranych. Chcemy przekonywać, że kartką wyborczą można coś zmienić, że obywatele, a nie tylko silne grupy nacisku, mają wpływ na to, co dzieje się wokół nas. Jesienią 2002 roku, przed wyborami samorządowymi, przeprowadziliśmy – wspólnie z „Gazetą Wyborczą” i Stowarzyszeniem Gazet Lokalnych – kampanię informacyjną. 16 października w ogólnopolskim wydaniu „Gazety Wyborczej” ukazał się tekst rozpoczynający kampanię zachęcającą obywateli do udziału w wyborach samorządowych. W regionalnych dodatkach „Gazety” oraz w prasie lokalnej ukazały się przygotowane przez Fundację krótkie teksty-ściągawki dotyczące najważniejszych aspektów życia gminy (bezpieczeństwo publiczne, edukacja, zdrowie, pomoc socjalna, kultura, ekologia, usługi komunalne, wspieranie przedsiębiorczości i zatrudnienie, przyjazny i sprawny urząd). „Ściągawki” te miały pomóc wyborcom zorientować się, czego mogą oczekiwać od władz samorządowych, jakie obietnice składane przez kandydatów są realne.

We współpracy z oddziałami Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej, organizacjami skupionymi w sieci SPLOT oraz z Małopolskim Forum Edukacji Europejskiej w około 180 gminach zebrane zostały obietnice składane przez najpoważniejszych kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów. Zebrane informacje posłużą do monitorowania realizacji obietnic przez tych kandydatów, którzy zwyciężyli w wyborach.

Seminarium Prawne i finansowe aspekty tworzenia kapitału żelaznego

W dniach 6-7 czerwca Fundacja Batorego, we współpracy z Fundacją Forda i przy wsparciu finansowym Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe i Ambasady Stanów Zjednoczonych, zorganizowała międzynarodowe seminarium poświęcone prawnym i finansowym aspektom budowy kapitału żelaznego i efektywnego nim zarządzania. Seminarium – mimo swego specjalistycznego i wąskiego tematu – cieszyło się dużym zainteresowaniem wśród polskich organizacji pozarządowych, co pokazuje, jak wielu z nas myśli o tworzeniu stabilnych podstaw swojej działalności.

Uczestniczący w seminarium paneliści z USA, Europy Zachodniej i krajów grupy wyszehradzkiej: Barry Gaberman, wiceprezes Fundacji Forda, Carl Carstensen, dyrektor finansowy Fundacji Volkswagena z Niemiec, Nilda Bullain, ekspert Międzynarodowego Ośrodka Prawa Non-Profit z Budapesztu, Pavlina Kalousowa, dyrektor Czeskiego Forum Darczyńców i Milan Andrejkovic z Centrum Non-Profit w Słowacji oraz prof. Hubert Izdebski i mec. Tomasz Kacymirow przedstawili obowiązujące w ich państwach regulacje prawne i podatkowe dotyczące tworzenia kapitału wieczystego fundacji i zarządzania aktywami. Z prezentacji tych wynikało, że jeśli chodzi o uwarunkowania prawne dotyczące budowy kapitału wieczystego, Polska pozostaje w tyle nie tylko za Stanami Zjednoczonymi i Europą Zachodnią, ale też za krajami grupy wyszehradzkiej.

Swoimi doświadczeniami na temat zarządzania kapitałem żelaznym podzielili się Carl Carstensen z Fundacji Volkswagena, Livia Harringova ze słowackiej Fundacji Ekopolis, Sandor Koles z Fundacji Karpackiej, Tomasz Perkowski z Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Marcin Murawski z Banku Handlowego zarządzający aktywami Fundacji Kronenberga. Jacek Wojnarowski, dyrektor Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe, Robert Thomas, konsultant EastWest Institute prowadzący badania warunków prawno-podatkowych dla tworzenia i zarządzania kapitałem żelaznym w Europie Środkowej, oraz przedstawiciele polskiego sektora finansowego: Banku Handlowego, firm zarządzających funduszami i funduszy inwestycyjnych zastanawiali się, co należałoby zmienić, aby stworzyć bardziej sprzyjające warunki do tworzenia przez fundacje kapitału żelaznego i efektywnego nim zarządzania.

Podczas seminarium zastanawiano się nad tym, jakie warunki powinna spełnić fundacja, która myśli o budowie kapitału wieczystego i kiedy w ogóle warto myśleć o jego budowie. Otwierający seminarium Barry Gaberman z Fundacji Forda wskazał na – jak to określił – „tyranię liczb”, wyliczając, przy użyciu prostej formuły, że fundacja, która chce wydawać rocznie 1 mln na swoją działalność programową z przychodów od kapitału i wciąż zachować jego wartość, musi zgromadzić 25 mln. Gaberman stwierdził również, że choć nie ma uniwersalnych standardów określających minimalną wartość kapitału wieczystego, to w świecie fundacji uważa się, że warto podjąć wysiłek budowy kapitału, jeśli dochód z niego jest w stanie pokryć 15-20% budżetu organizacji. Do warunków podstawowych, jakie muszą zostać spełnione przez organizację zabiegająca o zdobycie środków na kapitał wieczysty, Gaberman zaliczył: wybitne osiągnięcia w dziedzinach, które leżą w polu działania fundacji, silne przywództwo i doświadczone kierownictwo, co najmniej jedną udaną zmianę dyrekcji i zarządu, aktywny i zróżnicowany zarząd faktycznie kierujący fundacją, stabilność i przejrzystość finansową na przestrzeń kilku ostatnich lat, prowadzenie audytu wyników finansowych, zróżnicowaną bazę źródeł finansowania. Niezbędne jest też wypracowanie klarownego planu zebrania środków na kapitał, powołanie komisji finansowej i przyjęcie strategii inwestowania pozyskanych środków oraz polityki wydawania przychodów z kapitału.

Copyright © Fundacja Batorego