O Fundacji

Fundacja im. Stefana Batorego – zarejestrowana przez Sąd Rejonowy Warszawa-Praga dnia 7 maja 1988 roku – jest niezależną, niedochodową organizacją pozarządową. Założycielem Fundacji i jej głównym donatorem jest George Soros, amerykański finansista i filantrop. Celem Fundacji Batorego jest wspieranie rozwoju otwartego, demokratycznego społeczeństwa.

Od początku swego istnienia Fundacja odgrywała ważną rolę w przemianach politycznych, gospodarczych i społecznych w Polsce, zachowując przy tym pełną niezależność i neutralność w zmieniającej się sytuacji politycznej kraju. W pierwszym okresie swojej działalności koncentrowaliśmy się na wspomaganiu reform ustrojowych i przygotowaniu kompetentnych kadr, zdolnych do ich wdrażania w Polsce. Służyły temu programy stypendialne i stażowe, z których skorzystały setki studentów, naukowców, ekonomistów i bankowców, działaczy samorządowych, lekarzy i nauczycieli. Fundacja pomagała we wprowadzaniu nowych programów i metod na uczelniach wyższych i w szkołach średnich. Była jednym z niewielu pozarządowych mecenasów kultury na szczeblu lokalnym, pobudzającym i wzbogacającym życie kulturalne na prowincji. Konsekwentnie wspierała edukację i kulturę mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce oraz działała na rzecz praw kobiet, dzieci, niepełnosprawnych. Duży nacisk kładliśmy zawsze na wspomaganie różnorodnych inicjatyw obywatelskich na poziomie lokalnym: tysiące przekazanych przez nas dotacji pomagały aktywizować lokalne społeczności, przyczyniając się do rozwiązania konkretnych problemów i powstania wielu prężnych organizacji, które stały się katalizatorem zmian w swoim środowisku. Od początku swojej działalności Fundacja włączyła się w prace na rzecz umacniania nurtów demokratycznych w całym naszym regionie, stając się jedną z ważniejszych organizacji pozarządowych w Polsce zajmujących się rozwijaniem współpracy i przyjacielskich kontaktów pomiędzy krajami Europy Środkowo-Wschodniej i państwami byłego ZSRR.

W roku 2002, podobnie jak w ubiegłych latach, większość z prowadzonych przez nas programów zajmowała się przekazywaniem dotacji. W sumie w 2002 roku przyznaliśmy 808 dotacji dla instytucji i organizacji, 81 dotacji indywidualnych i grupowych na koszty podróży związane z udziałem w zagranicznych przedsięwzięciach oraz 140 stypendiów – na łączną kwotę 17 milionów złotych. Prowadziliśmy też własne działania, na które przeznaczyliśmy 4 miliony złotych: organizowaliśmy konferencje, seminaria i szkolenia, wizyty studyjne i publiczne debaty, wydaliśmy szereg publikacji.

W połowie 2002 roku, wchodząc w piętnasty rok funkcjonowania, podjęliśmy trud zdefiniowania na nowo priorytetowych zadań Fundacji. Wiązało się to z jednej strony z nowymi wyzwaniami, jakie stoją przed Polską w przededniu przystąpienia do Unii Europejskiej, a z drugiej z zapowiedzią George’a Sorosa zmniejszenia funduszy przeznaczanych dla krajów akcesyjnych, w tym dla Fundacji Batorego. Aby móc dalej działać musieliśmy dokonać szeregu zmian – łącznie z najboleśniejszą, związaną z koniecznością zmniejszenia o połowę zespołu Fundacji. W grudniu 2002 roku zamknęliśmy 6 programów: Kulturalny, Wydawniczy, Młodzieżowy, Pomocy Dzieciom, Kobiecy i Stypendialny. Działalność zakończyła też Komisja Edukacji w Dziedzinie Uzależnień – jeden z najdłuższych stażem programów Fundacji, którego doświadczenia i osiągnięcia będą nadal wykorzystywane w ramach Regionalnego Programu Przeciwdziałania Uzależnieniom, adresowanego do krajów Europy Wschodniej i Azji Centralnej. Zamykając te programy zadbaliśmy o to, by niektóre z prowadzonych przez nie działań były kontynuowane przez naszych partnerów: organizacje, które założyliśmy lub wspieraliśmy od dawna, czy takie, z którymi łączą nas lata wspólnej pracy. Na ich działalność w następnych latach Fundacja przeznaczyła prawie 5 milionów złotych. Dzięki tym środkom, pomnożonym przez naszych partnerów lub innych darczyńców, po 2002 roku kontynuowane będą poza Fundacją Batorego następujące programy i projekty:

Fundusz dla kobiet – przekazany Fundacji Ośrodek Informacji Środowisk Kobiecych OŚKa program dotacji dla inicjatyw kobiecych
Kultura w środowiskach lokalnych – współfinansowany i prowadzony przez Fundację Wspomagania Wsi program wspierania kultury na wsi i w małych ośrodkach
Witryna czasopism – przekazany Fundacji Galerii Foksal projekt wspierania czasopism kulturalnych
Artyści w akcji – współfinansowany przez Europejską Fundację Kultury i przekazany Stowarzyszeniu Teatralno-Edukacyjnemu Wybrzeżak program wspierający wykorzystanie działań artystycznych w pracy z młodzieżą zagrożoną patologiami
Starszy brat, starsza siostra – program pomocy dzieciom zaniedbanym przekazany utworzonej przez Fundację Batorego Fundacji Starszy Brat, Starsza Siostra – Polska
Historia bliska – konkurs historyczny dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych prowadzony przez Fundację Ośrodka Karta
Stypendia wschodnie – współfinansowany przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej program stypendialny dla naukowców z Europy Środkowej i Wschodniej prowadzony przez Fundację Popierania Nauki – Kasę im. Józefa Mianowskiego.

Od początku 2003 roku podstawowe zadania, wokół których skupiają się działania Fundacji Batorego to:

wzmacnianie roli i aktywności społeczeństwa obywatelskiego
Pragniemy, zarówno w Polsce, jak i w innych krajach naszego regionu, współtworzyć społeczeństwo obywatelskie. Takie, w którym obywatele czują się współodpowiedzialni za kształt demokracji i nie oczekują, że wszelkie ich sprawy załatwi państwo, ale sami organizują się wokół swoich potrzeb, przekonań, pragnień. Wspieramy zatem różne formy aktywności społecznej, przede wszystkim niezależne organizacje pozarządowe, które podejmują działania tam, gdzie rola lub możliwości państwa są niewystarczające, które przyczyniają się do angażowania obywateli w życie publiczne i wyrównywania szans grup społecznie słabszych lub upośledzonych.
propagowanie wolności obywatelskich i zasad państwa prawa
Poszanowanie zasad państwa prawa, przestrzeganie przejrzystości w życiu publicznym, obrona swobód obywatelskich, praw mniejszości, kobiet, dzieci, niepełnosprawnych, imigrantów i uchodźców to podstawowe zasady demokracji, które chcemy upowszechniać. Wspieramy zatem przedsięwzięcia dotyczące edukacji prawnej i obywatelskiej, działania zapewniające dostęp obywateli do pomocy prawnej i wymiaru sprawiedliwości. Staramy się upowszechniać wiedzę i metody społecznej kontroli funkcjonowania administracji i obrony praw indywidualnych przed wszelkimi formami nadużyć ze strony władzy.
nrozwijanie współpracy i solidarności międzynarodowej
Państwa mają jasno wytyczone granice, natomiast narody i społeczeństwa powinny się przenikać i wzajemnie wzbogacać. Wspieramy więc działania sprzyjające wymianie doświadczeń związanych z procesami przemian politycznych, budowaniem społeczeństwa obywatelskiego i radzeniem sobie z problemami społecznymi między krajami Europy Środkowej i Wschodniej. Działamy na rzecz zbliżenia między Wschodem i Zachodem i przeciwstawiamy się powstaniu nowej „żelaznej kurtyny” na wschodniej granicy Polski. Dążymy do wzmacniania roli inicjatyw obywatelskich w stosunkach międzynarodowych i solidarnego opowiadania się za demokracją i prawami człowieka.

Podstawową metodą pracy Fundacji pozostaje przekazywanie dotacji innym organizacjom. W swojej działalności przestrzegamy zasady przejrzystości i otwartości. W procesie rozpatrywania wniosków biorą udział specjalnie powoływane Komisje ekspertów, które opiniują wnioski i proponują sposób rozdziału funduszy. Ostateczne decyzje o przyznaniu dotacji podejmuje Zarząd Fundacji. O naszych działaniach, a także o możliwości ubiegania się o dotacje informujemy na bieżąco na stronie internetowej www.batory.org.pl.