KOMISJA EDUKACJI W DZIEDZINIE UZALEŻNIEŃ

Komisja od jedenastu lat zajmuje się edukacją i upowszechnianiem wiedzy na temat problemów alkoholowych i innych uzależnień w różnych środowiskach zawodowych. Komisja prowadzi jednocześnie dwa programy edukacji o problemach alkoholowych i narkomanii: krajowy i regionalny. W 2000 roku ograniczyliśmy nieznacznie działania w Polsce, zwiększając aktywność w kontaktach i współpracy z krajami Europy Wschodniej, Środkowej i Azji Centralnej.

Program krajowy

W 2000 roku przygotowaliśmy 11 szkoleń i spotkań edukacyjnych w różnych środowiskach zawodowych. Zapraszali nas m.in. nauczyciele, kuratorzy sądowi, wydział prewencji Komendy Stołecznej Policji, rodzice gimnazjalistów, wychowawcy placówek resocjalizacyjnych i ośrodków szkolno-wychowawczych, pedagodzy szkolni, samorządy gminne, organizacje pozarządowe, personel szpitalny i wychowawcy domów dziecka. Wykłady i treningi podczas tych szkoleń prowadzili nasi stali współpracownicy, wśród których znajdują się wybitni naukowcy i lekarze, także terapeuci i profilaktycy przeszkoleni w prowadzonej przed kilku laty szkole lektorów.

Zaproszony przez nas Marek Prejzner z Polish American Association w Chicago poprowadził na przełomie sierpnia i września 5 seminariów (Warszawa, Radom, Kraków, Poznań, Konstancin) prezentując program pracy psychoedukacyjnej prowadzonej w USA w stanie Illinois ze sprawcami przemocy domowej skazanymi przez tamtejsze sądy. W cyklu tym uczestniczyli przedstawiciele sądownictwa, służb penitencjarnych, policji, lecznictwa odwykowego oraz reprezentantki organizacji kobiecych. Rezultatem seminariów było podjęcie przygotowań do uruchomienia podobnych projektów w zakładach karnych w Radomiu i Barczewie oraz zainteresowanie nimi niektórych stowarzyszeń (np. "Sedno" w Poznaniu).

W czerwcu 2000 roku, z inicjatywy Komisji, Zakład Karny w Radomiu rozpoczął przygotowania do trzyletniego programu pod nazwą. "Leczenie z przemocy". Program ten, nadzorowany i finansowany przez Komisję, uruchomiony został 1 listopada. Przyjęty entuzjastycznie zarówno przez Centralny Zarząd Służby Więziennej i dyrekcję placówki, jak i zespół terapeutyczny powołany spośród pracowników zakładu karnego, do którego dołączył wykwalifikowany specjalista kliniczny z radomskiego szpitala psychiatrycznego, projekt ten ma charakter eksperymentalny. Pogłębioną pracę psychoedukacyjną i terapeutyczną z wybranymi kilkoma skazanymi na długie wyroki (w tym również dożywocie) będą prowadzić specjaliści (m in. psycholog, wychowawca i psychiatra). Terapia ta ma na celu pomoc w dotarciu do pierwotnej krzywdy i urazów z wczesnego dzieciństwa, które - według czołowych psychiatrów penitencjarnych - mogły się stać u tych przestępców bodźcem uruchamiającym postawę "zemsty" wobec otaczających ludzi, prowadząc do najcięższych przestępstw. W wyniku ukierunkowanej zmiany psychologicznej skazani ci, pozostający i tak przez wiele lat (lub nawet całe życie) w więzieniu, być może będą mogli z czasem spełniać rolę wychowawczą wobec przestępców trafiających za kraty po raz pierwszy. Podobne programy działają w Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych. W realizacji tego eksperymentu korzystać będziemy z konsultacji takich specjalistów jak prof. Robert Johnson (Wielka Brytania), dr James Gilligan, Sunny Schwartz i Hamish Sinclair (USA).

W ramach współpracy z innymi instytucjami zajmującymi się edukacją o uzależnieniach wyszkoleni przez nas specjaliści prowadzili wykłady i ćwiczenia w Studium Profilaktyki Uzależnień Uniwersytetu Łódzkiego, na konferencji poświęconej HIV/AIDS w Krakowie oraz w toruńskich szkołach biorących udział w edukacyjnym programie "Szkoła z Charakterem" Fundacji Zdrowia Emocjonalnego Ireny Koźmińskiej.

Programy profilaktyki nadużywania alkoholu i środków odurzających propagowane przez Komisję od 1992 roku znalazły znakomitego partnera w postaci firmy konsultingowej COMARTIN z Warszawy, z którą zorganizowaliśmy 2 seminaria dla konsultantów systemów wspierania pracowników (EAP) w miejscach pracy, a także prezentację na konferencji "Kadry 2000". Podjęliśmy również szereg wspólnych inicjatyw zmierzających do upowszechnienia idei zdrowego miejsca pracy.

Zorganizowaliśmy również kolejną Szkołę Letnią dla Terapeutów Uzależnień - "Etyka zawodowa terapeuty". Wzięło w niej udział 67 psychologów i przedstawicieli innych zawodów "pomagających" z całej Polski. Program konferencji obejmował m.in. warsztaty na temat pomocy rodzinie alkoholowej, terapii urazów z dzieciństwa, psychomanipulacji sekt. Wieloletnia tradycja Letnich Szkół organizowanych przez Komisję podtrzymuje atmosferę wzajemnej wymiany doświadczeń zawodowych, zapewniając jednocześnie warunki do psychicznego odprężenia i podniesienia umiejętności terapeutów.

W roku 2000 opublikowaliśmy cztery kolejne numery kwartalnika "ArkA" (31-34)poświęconego problematyce profilaktyki, edukacji i terapii alkoholizmu i innych uzależnień.

Koszty programu:

344 008,16 zł

Program regionalny

W 2000 roku zorganizowaliśmy Szkołę Letnią dla Terapeutów Uzależnień (Białobrzegi, 10-14 maja), szkolenie dla instruktorów terapii odwykowej (Warszawa 12-15 kwietnia) i szkolenie na temat leczenia uzależnionych w zakładach karnych (Warszawa, 6-8 października), a także seminarium dotyczące zakładania i obsługi telefonów zaufania dla osób z problemem alkoholowym i ich rodzin (Konstancin, 9-12 listopada). W sumie w szkoleniach uczestniczyło ponad 200 uczestników z 12 krajów regionu.

W minionym roku przeprowadziliśmy również 12 seminariów za granicą: w Chersonie, Odessie i Symferopolu (Ukraina), Pawłodarze i Ałma-Acie (Kazachstan), w Nowogródku i Mińsku (Białoruś), dwukrotnie w Samarze i raz w Wielkim Nowgorodzie (Rosja), zaprezentowaliśmy także program regionalny na seminarium Instytutu Schweitzera w Budapeszcie.

Na trwające od 5 do 14 dni staże przyjechało do Polski w sumie 61 specjalistów w dziedzinie profilaktyki i leczenia alkoholików i narkomanów z 12 krajów (w tym po raz pierwszy z Tadżykistanu, Gruzji i Kazachstanu).

W czerwcu pięcioro specjalistów z Polski, Ukrainy, Łotwy i Słowacji uczestniczyło w dwutygodniowej Szkole Letniej na temat problemów alkoholowych w Rutgers University (USA).

Polscy specjaliści prowadzili zajęcia podczas dwóch konferencji o narkomanii i HIV/AIDS w więzieniach (Moskwa-Samara i Niżny Nowgorod w Rosji).

Do współpracujących z nami profesjonalistów z krajów regionu rozesłaliśmy - za pośrednictwem narodowych Fundacji OSI lub partnerskich organizacji pozarządowych zajmujących się edukacją w dziedzinie uzależnień - dwa numery biuletynu "ArkA" w języku rosyjskim w nakładzie 1000 egzemplarzy.

Program regionalny przeznaczył dodatkowo kwotę 42 892,95 USD, przekazaną przez Open Society Institute w Budapeszcie, na działalność organizacji partnerskich z krajów regionu. Dotacje na konkretne cele otrzymały: Kirgistan, Kazachstan, Ukraina, Tadżykistan, Słowacja i Gruzja.

Koszty programu:

806 752,15 zł


RAZEM:	1 150 760,31 zł