|
Sprawozdanie 2000
FORUM EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ
Nasza działalność, podobnie jak w roku 1999, koncentrowała się wokół problemów integracji europejskiej oraz wspierania przemian w krajach Europy Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach, a także współdziałania polskich organizacji pozarządowych na forum międzynarodowym.
Procesy integracyjne w Europie Środkowej i Wschodniej
Swoją rolę widzimy w przybliżaniu problematyki integracji europejskiej środowiskom opiniotwórczym w krajach sąsiedzkich. W 2000 roku rozpoczęliśmy program spotkań na temat integracji Polski z Unią Europejską adresowany do społeczności poszczególnych regionów Ukrainy. Cykl ten rozpoczęły wizyty studyjne dziennikarzy z Ukrainy Zachodniej, Wschodniej i Południowej, którzy podczas pobytu mogli zapoznać się z przygotowaniami Polski do członkostwa w Unii Europejskiej na poziomie władz centralnych i lokalnych. Dla młodych dziennikarzy z Rosji, Ukrainy, Białorusi i Polski zorganizowaliśmy warsztaty poświęcone miejscu Europy Środkowo-Wschodniej w europejskim systemie bezpieczeństwa. Spotkania te umożliwiły prezentację, często krańcowo różnych, punktów widzenia dotyczących przemian w Europie Środkowo-Wschodniej, były też dobrą okazją dla wymiany poglądów i dyskusji.. Kolejne warsztaty - dla publicystów, ekspertów i studentów z Polski, Czech, Słowacji i Węgier - były próbą ożywienia dialogu w ramach Grupy Wyszehradzkiej i zachętą do wspólnego występowania w dyskusjach poświęconych integracji europejskiej.
Wspieranie przemian
Od kilku lat realizujemy długofalowe projekty adresowane do środowisk opiniotwórczych na Ukrainie i Białorusi (prawników, samorządowców, dziennikarzy etc.). Zalicza się do nich m.in. rozpoczęty w roku 1999 cykl seminariów dla prawników z Ukrainy "Od państwa totalitarnego do państwa prawa", poświęcony różnym zagadnieniom prawnym (regulacjom prawa karnego, prawa rolnego, itp.). Po raz kolejny przyznaliśmy dotacje na polsko-białoruskie projekty partnerskie. Kontynuowaliśmy też program stypendialny dla studentów białoruskich.
Nową formą działalności w roku 2000 były wizyty studyjne w polskich placówkach badawczych młodych naukowców białoruskich oraz konwersatorium "Białoruś - ukryty potencjał", którego celem jest przygotowanie przez ekspertów białoruskich, przy współpracy polskich partnerów, pakietu reform społecznych i gospodarczych dla Białorusi. Nowy jest również program współpracy z Obwodem Kaliningradzkim ("W stronę regionalnego partnerstwa"). Jego celem jest wspieranie i rozszerzenie współdziałania polskich organizacji pozarządowych i władz lokalnych z rosyjskimi partnerami.
Dużą wagę przykładamy również do zapoczątkowanej konferencją "Wojny Bałkańskie" (1999) współpracy z krajami byłej Jugosławii. W roku 2000 gościliśmy w Polsce m.in. przedstawicieli władz lokalnych z Bośni i Hercegowiny, grupę działaczy organizacji pozarządowych i partii politycznych z Serbii, dziennikarzy mediów lokalnych z Kosowa.
Forum starało się również informować polską opinię publiczną o przemianach w krajach naszego regionu. W roku 2000 przygotowaliśmy dwa seminaria dotyczące perspektyw powyborczych w Rosji oraz prezentujące przemiany zachodzące w Bułgarii.
Działania międzynarodowe polskich organizacji pozarządowych
Konferencja "NATO, Unia Europejska, Europa Środkowa i Wschodnia" (grudzień 1999) zapoczątkowała cykl spotkań poświęconych refleksji nad rolą organizacji pozarządowych w polityce zagranicznej. Przyczyniła się też do zacieśnienia współpracy polskich organizacji w Europie Wschodniej. Aktywną rolę w tych działaniach odgrywa Forum. Chcemy, z jednej strony, być inicjatorem różnego rodzaju przedsięwzięć - w roku 2000 zorganizowaliśmy dwa seminaria na temat obecności polskich organizacji pozarządowych na Białorusi, w Rosji i na Ukrainie oraz roli dyplomacji kulturalnej - a z drugiej, staramy się uczestniczyć w projektach realizowanych przez inne instytucje. Jesteśmy współgospodarzem nieformalnych "Spotkań międzynarodowych" sprzyjających omawianiu problemów i poszukiwaniu rozwiązań w relacjach instytucje państwowe - organizacje pozarządowe. Przygotowujemy również raport na temat polskich organizacji współpracujących z partnerami zza wschodniej granicy Polski.
Od dawna w działalności Forum widoczna jest problematyka historyczna. Dużo uwagi poświęcaliśmy znaczeniu przeszłości we wzajemnych relacjach krajów Europy Środkowo-Wschodniej. W 2000 roku opublikowany został tom Historycy polscy i ukraińscy wobec problemów XX wieku, składający się ze zbioru tekstów powstałych na kanwie referatów wygłoszonych podczas zorganizowanego w końcu 1998 roku seminarium "Historiografia Polski i Ukrainy po 1989 roku" i uzupełniony o artykuły na tematy nie podjęte podczas seminarium. Przykładem innego spojrzenia na wspólną przeszłość jest program "Historia alternatywna", realizowany we współpracy z miesięcznikiem Mówią Wieki. Podczas warsztatów nauczyciele i uczniowie szkół średnich z Białorusi, Litwy, Ukrainy i Polski starali się, wspólnie z historykami, wypracować nowe sposoby nauczania historii.
W roku 2000 Forum zrealizowało 38 projektów. Były to seminaria i konferencje (14), staże i warsztaty (10), wizyty studyjne (14). Uczestniczyło w nich aktywnie ponad 550 osób oraz około 300 słuchaczy. Najliczniejszą grupę gości z zagranicy stanowili Ukraińcy (124), Rosjanie (60) i Białorusini (58 osób). Udało nam się zintensyfikować współpracę z krajami bałkańskimi (34 uczestników). W projektach poświęconych integracji europejskiej brali udział uczestnicy z krajów Europy Zachodniej.
Działania Forum Europy Środkowo-Wschodniej w 2000 roku finansowane były przez programy Open Society Institute w Budapeszcie: East-East, Arts & Culture Network Program, Center for Publishing Development, przez Open Society Institute w Paryżu, Fundację Konrada Adenaeura, Fundację Polska-Francja, Bałtycko-Amerykański Fundusz Współpracy, German Marshall Memorial Fund of the United States, National Endowment for Democracy i Program MATRA Ministerstwa Spraw Zagranicznych Królestwa Holandii.
Poszczególne projekty były współfinansowane i współorganizowane przez: Federację Polskich Domów Spotkań, Fundację "Wiedzieć Jak", Biuro Prasy i Informacji NATO.
|
Zrealizowane projekty |
seminarium
Wokół wyborów w Rosji (Warszawa - Kraków,
27-28 stycznia) |
Dwa spotkania poświęcone sytuacji w Rosji po wyborach do Dumy w grudniu 1999 roku. Podczas pierwszego - w Warszawie - eksperci rosyjscy analizowali przebieg kampanii wyborczej oraz rezultat wyborów. Podkreślano wpływ, jaki na ostateczny rezultat wyborów miało zaangażowanie (również finansowe) władz federalnych po stronie zwycięskiego bloku "Jedność" oraz znaczenie poparcia, udzielonego przez społeczeństwo, wojnie w Czeczenii. Krakowska część seminarium, zatytułowana "Sytuacja wewnętrzna w Rosji i jej wpływ na politykę zagraniczną Rosji", pomyślana została jako prezentacja polskiego stanowiska wobec przemian zachodzących w Rosji.
Seminarium było współorganizowane przez Fundację "Wiedzieć Jak" z Warszawy i Ośrodek Myśli Politycznej z Krakowa. |
wykład
Sytuacja w Czeczenii
(Poznań, 25 marca) |
Wykład rosyjskiego dziennikarza Aleksandra Podrabinka poświęcony sytuacji w Czeczenii. Spotkanie współorganizowane przez Ośrodek Karta z Warszawy i Teatr Ósmego Dnia z Poznania. |
seminarium
Bułgaria po roku 1989
(Warszawa-Kraków, 15-16 czerwca) |
Seminarium ukazujące przemiany zachodzące w Bułgarii, aktualną sytuację polityczną oraz aspiracje Bułgarii w dziedzinie polityki zagranicznej. Pierwsza sesja poświęcona była historycznym i kulturowym źródłom tożsamości Bułgarów. W drugiej sesji paneliści scharakteryzowali system polityczny Bułgarii po 1989 roku oraz zaprezentowali planowane strategie rozwoju gospodarczego. Mówili także o wpływie sytuacji w Kosowie na gospodarkę Bułgarii. Konsekwencje konfliktu w Kosowie były również przedmiotem trzeciej sesji ("Miejsce Bułgarii w Europie").
W Krakowie goście uczestniczyli w dyskusji poświęconej stosunkom międzynarodowym na Bałkanach w Ośrodku Myśli Politycznej. |
|
Integracja europejska |
warsztaty
Rozszerzanie Unii Europejskiej - problemy migracji
(Obory k. Warszawy, 16 - 20 lutego) |
Warsztaty z udziałem studentów z Francji, Polski i Rumunii, w których programie znalazły się m.in. kwestie dotyczące negocjacji w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej, sztuki negocjacji i perspektyw rozszerzenia Unii. Wykłady poświęcono aktualnemu statusowi negocjacji polsko-unijnym oraz technikom i teoriom tego typu negocjacji. Symulacja negocjacji wokół problemu przemieszczania się siły roboczej między Polską i krajami Unii Europejskiej dała uczestnikom możliwość praktycznego wykorzystania wiedzy zdobytej podczas zajęć.
Projekt zrealizowany został przy wsparciu finansowym Fundacji Francja-Polska. |
seminarium
Odrodzenie Grupy Wyszehradzkiej
(Warszawa, 23-25 marca) |
W seminarium udział wzięli publicyści, eksperci i studenci z Republiki Czeskiej, Węgier, Polski i Słowacji. Spotkanie rozpoczęły wykłady specjalistów zajmujących się współpracą w ramach Grupy Wyszehradzkiej i problemami lobbingu w Unii Europejskiej. Druga część miała charakter warsztatów na temat negocjacji, lobbingu i pojawiających się w procesie akcesyjnym konfliktów na przykładzie krajów Grupy Wyszehradzkiej. |
wizyty studyjne
Procesy integracyjne Polski ze strukturami euroatlatyckimi
(Cz. I: Warszawa, Poznań, Leszno, Kraków, 9 - 16 lipca)
(Cz. II: Warszawa, Katowice, Tarnowskie Góry, 15-22 października)
(Cz. III: Warszawa, Gdańsk, Bytów, 19-26 listopada) |
Cykl wizyt studyjnych dla dziennikarzy z ukraińskiej prasy regionalnej poświęcony procesom integracyjnym Polski z Unią Europejską oraz NATO zachodzącym na poziomie centralnym i lokalnym. W kolejnych spotkaniach uczestniczyli przedstawiciele gazet z Ukrainy Zachodniej (cz. I), Wschodniej (cz. II) i Południowej (cz. III).
Obok zagadnień dotyczących integracji Polski z UE, stosunku społeczeństwa polskiego do członkostwa Polski w NATO i UE, goście interesowali się również przemianami w Polsce po roku 1989 i rozwojem środków masowego przekazu. Dziennikarze spotykali się z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Ministerstwa Obrony Narodowej, reprezentantami głównych sił politycznych w Sejmie. Każda z grup odwiedziła jeden z regionów Polski: Wielkopolskę, Śląsk i Pomorze, spotykając się z przedstawicielami władz lokalnych i przedsiębiorcami. |
seminarium
NATO w nowym milenium. Europa Środkowa i Wschodnia w europejskim systemie bezpieczeństwa
(Warszawa, 20-22 lipca) |
Seminarium dla młodych dziennikarzy z Białorusi, Polski, Ukrainy i Rosji poświęcone procesowi rozszerzenia NATO na Wschód oraz miejscu Europy Środkowej i Wschodniej w europejskim systemie bezpieczeństwa. Rozmawiano o celach i charakterze Sojuszu Północnoatlantyckiego w latach 90-tych i w nowym tysiącleciu (John Lough, Kwatera Główna NATO), polskiej polityce wschodniej w latach 1989 -2000 (Agnieszka Magdziak-Miszewska, Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa), roli mediów w czasie wojen na Bałkanach (Miłada Jędrysik, "Gazeta Wyborcza") oraz stosunku sąsiednich krajów do rozszerzania NATO na Wschód (Wincuk Wiaczorka, Centrum "Supolność" Mińsk; Serhij Tołstow, Państwowy Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki, Kijów; Rusłan Puchow, Moskiewski Państwowy Instytut Stosunków Międzynarodowych). Ostatniego dnia uczestnicy seminarium, podzieleni na grupy narodowe, wspólnie pisali artykuły na temat "NATO po Zimnej Wojnie i rozszerzeniu na wschód - szansy i zagrożenia dla bezpieczeństwa Europy". |
seminarium
Rozszerzenie NATO i UE: wytyczanie nowych granic w Europie
(Obory k. Warszawy, Bruksela,
18-24 października) |
Seminarium dla młodych dziennikarzy poświęcone procesowi rozszerzania NATO i Unii Europejskiej na Wschód. Rozmawiano o zmianach, jakie zaszły w obu organizacjach w ostatnim dziesięcioleciu oraz stanowisku instytucji państwowych i społeczeństw Białorusi, Polski, Rosji, Ukrainy wobec rozszerzania NATO, Unii Europejskiej oraz tworzenia nowych granic w Europie . W warsztatach kończących pierwszą część programu dziennikarze, podzieleni na grupy narodowe, przygotowali wypowiedzi na zadany temat: "Która z granic: Unii Europejskiej czy NATO będzie w przyszłości ważniejsza w Europie?"
Program seminarium uzupełniła wizyta w Brukseli w Kwaterze Głównej NATO oraz w Głównej Kwaterze Sojuszniczych Sił Zbrojnych NATO w Europie w Mons. Z dziennikarzami spotkali się Sekretarz Generalny NATO lord George Robertson i rzecznik prasowy NATO Mark Laity. Pobyt w Brukseli został zorganizowany i sfinansowany przez Biuro Prasy i Informacji NATO. |
|
Współpraca regionalna - seminaria |
seminaria
Socjologia w czasie transformacji ustrojowej
(Cz. I: Kijów, 10-19 marca)
(Cz. II: Warszawa, Kraków, 9-14 maja) |
Dwa seminaria dla studentów i wykładowców Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki z Kijowa poświęcone miejscu nauk socjologicznych w czasie przemian ustrojowych w Polsce i na Ukrainie po 1989 roku. Podczas wizyty w Kijowie polscy studenci mogli zapoznać się z działalnością najważniejszych kijowskich ośrodków kształcących socjologów. Spotkali się z pracownikami Instytutu Socjologii Akademii Nauk, Ukraińskiego Instytutu Badań Społecznych oraz Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologii. Odbyło się również kilka spotkań i dyskusji z udziałem studentów z Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki.
Podczas warszawskiej części seminarium goście z Ukrainy spotkali się z władzami i pracownikami Instytutu Socjologii UW oraz Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Spotkania polskich i ukraińskich socjologów przyczyniły się do powstania wspólnego projektu badawczego poświęconego karierom absolwentów socjologii w Warszawie i Kijowie. Badania prowadzone będą w roku akademickim 2000/2001. |
seminarium
Białoruś - ukryty potencjał?
(Warszawa, 30 czerwca) |
Seminarium było próbą diagnozy obecnej sytuacji politycznej, ekonomicznej, społecznej i prawnej na Białorusi. Uczestnicy starali się określić możliwości i zasoby, jakimi dysponuje obecnie ten kraj oraz zdefiniować zadania możliwe do realizacji w momencie, gdy nastąpią zmiany polityczne. Równocześnie z seminarium Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie przygotowało projekt "Nowa sztuka Białorusi", będący ciekawą prezentacją białoruskiej kultury i sztuki. Spotkanie zorganizowaliśmy przy wsparciu Centrum Sztuki Współczesnej - Zamek Ujazdowski w Warszawie. |
Seminarium dla przedstawicieli młodzieżowych organizacji pozarządowych z Polski, Ukrainy i Niemiec
(Lublin, 1-5 października) |
Spotkanie przedstawicieli ukraińskich młodzieżowych organizacji pozarządowych oraz Międzynarodowych Domów Spotkań Młodzieży z Polski i Niemiec, którego celem była dyskusja nad możliwością wykorzystania doświadczeń 10 lat istnienia polsko-niemieckiej wymiany młodzieżowej dla rozwijania współpracy polsko-ukraińskiej i niemiecko-polsko-ukraińskiej.
Spotkanie było współorganizowane i współfinansowane przez Federację Polskich Domów Spotkań. |
|
Współpraca regionalna - wizyty |
Rola samorządów w krajach postkomunistycznych.
Wizyta przedstawicieli władz lokalnych Bośni i Hercegowiny
(Warszawa, Gdańsk, Bytów,
21-28 luty) |
Przedstawiciele władz lokalnych z Bośni i Hercegowiny mieli możliwość poznania założeń i przebiegu reformy administracyjnej, o której mówili prof. Michał Kulesza, Jan Kasprzak z Najwyższego Sądu Administracyjnego, Marek Kozak z Polskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. Goście odwiedzili Gdańsk, gdzie spotkali się z reprezentantami wojewódzkich i miejskich władz samorządowych, w Bytowie spotkali się z władzami lokalnymi i dziennikarzami mediów lokalnych. |
"Od państwa totalitarnego do państwa prawa". Wizyty studyjne prawników z Ukrainy
(cz. III: Prawo europejskie: Warszawa, 27 marca - 3 kwietnia)
(cz. IV: Prawo karne:
Warszawa, 26 czerwca-2 lipca)
(cz. V: Prawo rolne:
Warszawa, 17-26 lipca)
(cz. VI: Samorząd prawniczy:
Warszawa, 27 listopada - 3 grudnia) |
Kontynuacja projektu rozpoczętego w 1999 roku spotkaniami poświęconymi prawu gospodarczemu oraz regulacjom prawnym w dziedzinie samorządu. Program adresujemy do ukraińskich środowisk prawniczych zainteresowanych reformą prawa w Polsce i dostosowywaniu prawa do wymogów Unii Europejskiej. Wizyty w 2000 roku poświęciliśmy:
- dostosowaniu obowiązującego w Polsce prawa do ustawodawstwa europejskiego, procesowi stanowienia prawa i instytucjom prawnym w Unii Europejskiej,
- polskiemu ustawodawstwu karnemu i planowanym zmianom, kodyfikacji karnej, prawu o wykroczeniach, prawu karnemu procesowemu, ochronie praw skazanych oraz ochronie praw poszkodowanych,
- polskim przepisom prawnym regulującym sprawy związane z rolnictwem, począwszy od obrotu ziemią po kontrolę weterynaryjną, a także harmonizacji prawa polskiego z rozwiązaniami UE w tej dziedzinie,
- funkcjonowaniu samorządu prawniczego, rad adwokackich, sądowniczych i radców prawnych.
Cykl wizyt przygotowano we współpracy z Fundacją "Wiedzieć Jak". |
Samorząd terytorialny w Polsce: nowe wyzwania polityki regionalnej.
Wizyta przedstawicieli samorządu z Federacji Rosyjskiej
(Warszawa, Bielsko-Biała, 16-22 kwietnia) |
Wizyta przedstawicieli rosyjskich władz samorządowych, podczas której omawiane były zagadnienia dotyczące polskiego modelu samorządu terytorialnego, działalności organów samorządowych w zakresie wspierania małej i średniej przedsiębiorczości, promocji regionu oraz kształtowania polityki regionalnej. |
Wolność Słowa. Rola mediów w społeczeństwie. Wizyty dziennikarzy z Kosowa
(cz. I: Warszawa-Tychy-Kraków, 29 maja-5 czerwca)
(cz. II: Warszawa-Lublin,
24 września-2 października) |
Dwie wizyty dziennikarzy mediów lokalnych z Kosowa poświęcone rozwojowi mediów lokalnych w Polsce po 1989 roku. Wykłady połączone były z warsztatami na temat relacjonowania wyborów w prasie lokalnej. Szkolenia odbyły się w lokalnych oddziałach "Gazety Wyborczej" w Tychach i w Lublinie oraz w "Kurierze Lubelskim". |
Kształtowanie się polskiego systemu partyjnego. Wizyta liderów z Serbii
(Warszawa, Gdańsk,
14-21 czerwca) |
Wizyta przedstawicieli partii politycznych oraz organizacji pozarządowych z Serbii, która miała przybliżyć gościom prawne podstawy funkcjonowania partii politycznych i organizacji pozarządowych w Polsce, zapoznać ich z przebiegiem przemian w Polsce po 1989 roku z zaznaczeniem podobieństw do obecnej sytuacji w Serbii oraz ukazać sytuację mniejszości narodowych. |
Rozwój samorządu terytorialnego w Polsce i w Rosji
(Cz.I: Moskwa, 25-30 września) |
Wyjazd do Moskwy grupy polskich ekspertów: Grzegorza Gorzelaka oraz Bohdana Jałowieckiego z Europejskiego Instytutu Rozwoju Regionalnego i Lokalnego Uniwersytetu Warszawskiego, Jana Marii Rokity -przewodniczącego sejmowej komisji ds. reformy administracji, Michała Kuleszy - byłego pełnomocnika rządu ds. reform ustrojowych oraz Jana Macieja Czajkowskiego - prezesa Agencji Rozwoju Komunalnego i doradcy prezesa Urzędu Mieszkalnictwa.. Celem wizyty było przedstawienie władzom lokalnym z Federacji Rosyjskiej głównych założeń i przebiegu reformy administracyjnej w Polsce oraz podzielenie się doświadczeniami dotyczących funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce. Część druga - wizyta przedstawicieli lokalnych władz Federacji Rosyjskiej w Polsce - odbędzie się w na początku 2001 roku.
Program jest współorganizowany i współfinansowany przez Moskiewską Fundację Społeczno-Naukową. |
Wizyta polskich dziennikarzy w Rumunii
(Bukareszt, 28 września-5 października) |
W projekcie brali udział: Krzysztof Burnetko z Tygodnika Powszechnego, Rafał Geremek z Życia, Bogumił Luft z Rzeczpospolitej, Robert Mazurek z Nowego Państwa, Sławomir Mizerski z Polityki, Juliusz Urbanowicz z Wprost, Tomasz Wiścicki z Więzi, Paweł Wołowski z KAI oraz Dariusz Zalega z Trybuny Śląskiej. Celem wizyty było pogłębienie wiedzy na temat sytuacji polityczno-społecznej w Rumunii w przededniu wyborów prezydenckich.
Dziennikarze zostali przyjęci m.in. przez Razvana Ungureanu, Ministra Spraw Zagranicznych, Klausa Fabritiusa, Sekretarza Stanu w Departamencie Mniejszości Narodowych i Zoe Petre, doradczynię Prezydenta Constantinescu.
Wizyta została zorganizowana wspólnie z rumuńską Fundacją dla Demokracji na zlecenie Fundacji Społeczeństwa Otwartego w Bukareszcie. |
Doświadczenia polskich organizacji pozarządowych w tworzeniu funduszy lokalnych
(Warszawa, Nidzica, Olsztyn, Olsztynek, Dobre Miasto
26 listopada-3 grudnia) |
Wizyta w Polsce przedstawicieli Bałtycko-Amerykańskiego Funduszu Współpracy oraz organizacji pozarządowych z Litwy, Łotwy i Estonii, mająca na celu poznanie doświadczeń polskich organizacji pozarządowych w rozwoju lokalnej filantropii i promocji aktywności obywatelskiej.
Goście odwiedzili organizacje pozarządowe w Warszawie, Nidzicy, Olsztynie, Olsztynku i Dobrym Mieście. |
|
Współpraca regionalna - szkolenia i staże |
Polskie Reformy. Program stażowy dla młodych naukowców z Białorusi
(styczeń - czerwiec) |
Program prezentujący dorobek polskich reform po 1989 roku w kluczowych dziedzinach życia społecznego i politycznego. Program ten w swoim założeniu ma inspirować i przygotowywać środowisko młodych naukowców białoruskich do reform w ich kraju. Staże w Polsce sprzyjają nawiązaniu kontaktów i rozwinięciu długofalowej współpracy Białorusinów z polskimi partnerami. Ze strony polskiej do programu włączyły się liczne instytucje naukowe oraz organizacje pozarządowe zajmujące się prawem, socjologią, ekonomią: Szkoła Główna Handlowa, Uniwersytet Warszawski, Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, a także Instytut Spraw Publicznych, Centrum im. Adama Smitha, Fundacja Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Trybunał Konstytucyjny. Miesięczne stypendia otrzymali:
Nadzieżda Cwirko, Mińsk
Aliaksej Dzerbin, Mińsk
Irina Gurawa, Homel
Aleksander Ignatow, Mińsk
Paweł Janowicz Fanipol
Witali Kazlou, Mohylew
Aliaksej Krukouski, Mińsk
Iryna Kuksiuk, Brześć
Walancina Kurcin, Mińsk
Waler Kuzmenok, Mińsk
Oleg Kuznecow, Mińsk
Andrej Łobacz, Mińsk
Dymitr Matys, Mińsk
Jurij Struczewski, Mińsk
Aleksander Szumilin, Mińsk
Tatiana Teliatickaja, Mińsk
Ihar Zaltkou, Mińsk
Roman Zorin, Grodno
Maria Żuk, Grodno
Program staży przygotowano we współpracy z Fundacją "Wiedzieć Jak". |
Program stażowy dla wydawców z krajów byłego ZSRR
(styczeń-czerwiec) |
Program stażowy dla wydawców z krajów byłego Związku Radzieckiego prezentował polski rynek wydawniczy i dorobek wiodących wydawnictw z całej Polski. Tematem szkoleń były poszczególne etapy procesu wydawniczego, począwszy od negocjacji z autorami po dystrybucję i marketing. Wśród partnerów przygotowujących program dwutygodniowych staży znalazły się czołowe polskie wydawnictwa (PWN, WAB, Czytelnik, ZNAK, Universitas). Obok nich w przygotowaniu projektu uczestniczyły także: WSiP, Da Capo, Publishing Institute, Polska Izba Książki i Grupa Wydawnicza PG 2000.
Program został przygotowany wspólnie z Center for Publishing Development przy Open Society Institute w Budapeszcie.
Samoorganizacja społeczności lokalnej. Organizacje pozarządowe w Okręgu Kaliningradzkim (Cz. I: Olsztyn, 3-16 grudnia)
W pierwszej części projektu skierowanego do organizacji pozarządowych z Polski i okręgu Kaliningradzkiego zorganizowaliśmy szkolenie dla przedstawicieli rosyjskich organizacji zajmujących się pomocą społeczną, walką z patologiami społecznymi, ochroną praw obywatelskich oraz młodzieżą. Warsztaty poświęcone były zarządzaniu organizacją, zdobywaniu środków na cele publiczne i kształtowaniu pozytywnych relacji z otoczeniem (władza, media, biznes).Kolejne etapy programu będą kontynuowane w 2001 roku. Projekt jest realizowany we współpracy ze Wspólnotą Kulturową "Borussia" z Olsztyna. |
|
Wspólna przeszłość |
"Historia alternatywna"
(cz. I: Warsztat polsko-ukraiński, Mała Wieś,
29 marca - 1 kwietnia)
(cz. II: Warsztat polsko-litewski, Kazimierz Dolny,
8-21 października)
(cz. III: Warsztat polsko-białoruski, Nieborów 13-16 grudnia)
publikacja
Historia alternatywna. Spotkanie polsko-ukraińskie Alternatywna istorjia.Pol'sko-ukrajins'ka zustricz
redakcja Ola Hnatiuk,
Bogusław Kubisz
Warszawa 2000 |
Program "Historia alternatywna", upowszechniający nowatorskie metody nauczania historii w szkołach średnich, przygotowany został wspólnie z redakcją miesięcznika "Mówią Wieki". W 2000 roku odbyły się trzy spotkania z udziałem młodzieży licealnej oraz nauczycieli z Białorusi, Polski, Rosji i Ukrainy. Podczas każdego z nich koncentrowano się na wspólnym fragmencie dziejów z czasów I Rzeczpospolitej..
Zadaniem uczniów każdej ze szkół było przygotowanie krótkich prac wokół określonego wycinka wspólnych dziejów (na zasadzie: "co by było, gdyby..."). Prace były następnie wspólnie omawiane i oceniane przez uczestników warsztatów. Na ich podstawie przygotowane zostały materiały pomocnicze do nauczania historii. Pierwszy zeszyt, zatytułowany Historia Alternatywna. Spotkania polsko-ukraińskie (wydanie dwujęzyczne) - z wprowadzeniem autorstwa Hieronima Grali (historyk, Uniwersytet Warszawski) i Jarosława Krawczyka (red. nacz. Mówią Wieki) zawierający prace uczniów z I LO w Nowym Sączu, IV LO w Poznaniu, V LO w Szczecinie, Kolegium Kijowsko-Mohylańskiego w Kijowie, Pedagogicznego College'u im. Trasa Szewczenki w Krzemieńcu oraz Hałyckiego College'u w Tarnopolu - ukazał się w grudniu 2000 roku. Kolejne ukażą się wiosną 2001. Wybrane materiały drukowane są na łamach miesięcznika Mówią Wieki.
Program realizowany jest przy wsparciu Fundacji im. Konrada Adenauera, pod patronatem prasowym dziennika Rzeczpospolita. |
publikacja
Historycy polscy i ukraińscy wobec problemów XX wieku
pod red. Piotra Kosiewskiego i Grzegorza Motyki
Kraków 2000 |
Publikacja wydana wspólnie z Wydawnictwem Universitas zawiera teksty powstałe na kanwie referatów wygłoszonych podczas seminarium "Historiografia Polski i Ukrainy po 1989 roku" (1-3 grudnia 1998). Ukazuje aktualny stan wiedzy i problematyki badawczej w Polsce i na Ukrainie. Jest próbą odpowiedzi na pytania: Co nowego wydarzyło się w historiografii tych dwóch narodów? Jakie nowe ujęcia historii pojawiły się w ostatnich latach? Czy są one rzeczywiście "nowe", czy też, na przykład, zostały "przeniesione" z emigracji? Jak się mają ujęcia historii po 1989 roku do "starych", wypracowanych w czasie komunizmu? |
|
Współpraca polskich organizacji w dziedzinie stosunków międzynarodowych |
publikacja
NATO, Unia Europejska, Europa Środkowa i Wschodnia. Organizacje pozarządowe w polskiej polityce zagranicznej - cz. II
(Warszawa, 24 lutego) |
Seminarium poświęcone były współpracy polskich organizacji pozarządowych z partnerami ze Wschodu. Z jednej strony służyło podsumowaniu dotychczasowej aktywności, z drugiej zaś - analizie sytuacji i perspektyw reform na Białorusi, Ukrainie i w Rosji, a także określeniu dziedzin najbardziej skutecznego działania polskich organizacji. Zaprezentowano wyniki ankiety na temat aktywności polskich organizacji w tych krajach.
Spotkanie zorganizowaliśmy przy wsparciu Państwowej Galerii Sztuki "Zachęta" w Warszawie. |
seminarium
Spotkania Międzynarodowe
(Warszawa, 15 maja 2000) |
Pierwsze seminarium z cyklu "Spotkań Międzynarodowych", którego uczestnikami byli przedstawiciele polskich organizacji pozarządowych prowadzących działalność za granicą, w szczególności w krajach Europy Środkowej i Wschodniej oraz Azji Centralnej. Spotkanie poświęcone było dwóm aspektom działalności: pracy polskich organizacji pozarządowych w krajach Europy Wschodniej (w tym sposobom i formom współpracy z partnerami ze Wschodu, koordynacji działań prowadzonych w tych krajach) oraz współpracy organizacji pozarządowych z instytucjami państwowymi i samorządowymi (zwłaszcza oczekiwaniom organizacji pozarządowych, modelom współpracy, dostępności informacji). |
Wizyta przedstawicieli polskich organizacji pozarządowych na Białorusi
(Mińsk, Grodno, Brześć, Witebsk, Mohylew, 7-13 maja) |
Wizyta przedstawicieli polskich organizacji pozarządowych zajmujących się aktywizacją lokalnych środowisk, pomocą społeczną, edukacją pozaszkolną dzieci i młodzieży, edukacją samorządową i obywatelską, wspieraniem środowisk kobiecych. Spotkania miały na celu wymianę informacji i doświadczeń. Uczestnicy, podzieleni na cztery grupy, wizytowali białoruskie organizacje i instytucje w czterech regionach: mohylewskim, homelskim, witebskim, brzesko-grodzieńskim. Do udziału w wizycie zostali również zaproszeni dziennikarze z Tygodnika Powszechnego i Nowego Państwa. |
konferencja
Dyplomacja kulturalna. Miejsce Kultury w polskiej polityce zagranicznej
(Warszawa, 5 lipca) |
Konferencja - przygotowana we współpracy z Państwową Galerią Sztuki "Zachęta" - poświęcona była roli kultury w naszej polityce zagranicznej oraz możliwościom współpracy instytucji państwowych i trzeciego sektora w tej dziedzinie. Konferencję otworzyli: Anna Radziwiłł, przewodnicząca Rady Fundacji im. Stefana Batorego, i Kazimierz Michał Ujazdowski, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Pierwszą część - prowadzoną przez Henryka Woźniakowskiego, prezesa Społecznego Instytutu Wydawniczego ZNAK, z udziałem posła SLD Tadeusza Iwińskiego, Barbary Labudy z Kancelarii Prezydenta , Jerzego Marka Nowakowskiego z Kancelarii Premiera i Rafała Wiśniewskiego z MSZ - poświęcono miejscu kultury w polskiej polityce zagranicznej, celom i zadaniom dyplomacji kulturalnej, kierunkom działań, obszarom najbardziej aktywnej obecności państwa.
Podczas drugiej sesji, "Dyplomacja kulturalna" - jak to robią inni?"
rozmawiano o doświadczeniach państw Europy Zachodniej: zadaniach instytucji państwowych i organizacji pozarządowych, działalności instytutów promocji kultury zagranicą. Konferencję zakończyła prowadzona przez Bogumiła Lufta, redaktora Rzeczpospolitej, dyskusja na temat miejsca instytucji kulturalnych, państwowych i organizacji pozarządowych w promocji kultury. Konferencja była dofinansowana przez Regionalny Program OSI Polityka Kulturalna. Patronat prasowy nad konferencją objął dziennik Rzeczpospolita. |
|
Inne projekty |
Wizyty stypendystów American Marshall Memorial
(Cz. I: Warszawa, 3-6 czerwca)
(Cz. II: Warszawa, Kraków, 13-18 października) |
Program wizyt uzupełnić miał wiedzę amerykańskich stypendystów o Polsce, problemach i osiągnięciach ostatnich lat, a także o perspektywach rozwoju naszego kraju. Spotkania poświęcono: polskiej scenie politycznej i społecznej, sytuacji kościoła katolickiego, mniejszości religijnych i etnicznych w Polsce), zmianom w systemie edukacyjnym (oraz rozwojowi sektora organizacji pozarządowych.
Wizytę przygotowano we współpracy z German Marshall Memorial Fund of the United States. |
|
Koszty realizacji projektów:
|
Polsko-białoruskie projekty partnerskie
Fundacja Gospodarcza
Gdynia |
Przygotowanie i realizacja projektu współpracy z białoruskimi związkami zawodowymi i organizacjami pozarządowymi z Pińska, Baranowicz i Borysowa mającego na celu przekazanie polskich doświadczeń dotyczących wypracowania skutecznych metod rozwiązywania problemów lokalnych
|
Polskie Stowarzyszenie Psychologów Praktyków
Kraków |
Przygotowanie i przeprowadzenie cyklu szkoleń dla grupy 20 nauczycieli białoruskich na temat rozpoznawania i przeciwdziałaniu skutkom patologii społecznych wśród młodzieży
|
Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej
Warszawa |
Kontynuacja realizacji programu edukacji prawnej "Street Law" adresowanego do młodzieży białoruskiej
|
Stowarzyszenie B-4
Rzeszów |
Realizacja kompleksowego projektu pomocy i opieki nad białoruskimi dziećmi i młodzieżą w trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej
|
"La Strada" Fundacja Przeciwko Handlowi Kobietami
Warszawa |
Realizacja projektu zapobiegania handlowi kobiet: prowadzenie centrum informacji i telefonicznej linii zaufania
|
Lubelski Ośrodek Samopomocy
Lublin |
Realizacja cyklu szkoleń dziennikarskich dla młodzieży i studentów, zakończonego konkursem na najlepszą gazetkę szkolną i uczelnianą Witebszczyzny
|
Gdańska Fundacja Integracji Europejskiej
Gdańsk |
Wprowadzenie na Białoruś Karty EURO<26, która umożliwi młodzieży białoruskiej uczestniczenie w europejskich projektach młodzieżowych
|
Fundacja Nowy Staw
Lublin |
Realizacja projektu współpracy z organizacjami białoruskimi na rzecz rozwoju pro-ekologicznych inicjatyw społecznych
|
Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych
Kraków |
Utworzenie na Białorusi centrum informacji o sytuacji ekologicznej i sposobach rozwiązywania problemów ekologicznych na Białorusi i w byłych republikach radzieckich
|
|
Dotacje razem:
|
|
Stypendia dla studentów z Białorusi |
| Olga Aniszczuk, Brześć |
Studia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie |
| Dmitry Babitski, Borysów |
Studia na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego |
| Katarzyna Biaspalava, Mińsk |
Studia na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego |
| Julia Bujnowska, Grodno |
Studia na Wydziale Historii Uniwersytetu w Białymstoku |
| Maksim Budzianok, Mińsk |
Studia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie |
| Witali Jackiewicz, Mołodeczno |
Studia na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego |
| Tatiana Kiedryk, Buczacina |
Studia w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego |
| Viaczesław Kurakow, Bereza |
Studia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie |
| Olga Kukuszkina, Mińsk |
Studia na Wydziale Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego |
| Paweł Martyniuk, Brześć |
Studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego |
| Daria Maslakowa, Mińsk |
Studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego |
| Sergiusz Nawrodskij, Nowołukomoł |
Studia na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego |
| Anna Pałyszenkawa, Brześć |
Studia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie |
| Wera Pinczuk, Mińsk |
Studia na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |
| Anna Pobol, Mińsk |
Studia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie |
| Olga Stukacz, Mińsk |
Studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego |
| Siarhei Strunets, Brześć |
Studia na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego |
| Alesia Turczak, Mińsk |
Studia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie |
| Aliaksei Zagidulin, Grodno |
Studia w Instytucie Historii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego |
| Katarzyna Zubok, Mińsk |
Studia na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego |
| Stypendia razem: |
523 863,84 zł |
Copyright © Fundacja Batorego
|
