Konkurs TYLKO RYBA NIE BIERZE? III edycja

Komunikat Kapituły, Warszawa, 6 grudnia 2002 roku

Na ogłoszoną przez Program Przeciw Korupcji III edycję konkursu TYLKO RYBA NIE BIERZE? publikacje i audycje radiowe nadesłało 36 dziennikarzy z 21 redakcji prasowych oraz z 4 rozgłośni radiowych. Reprezentują oni zarówno media ogólnopolskie, jak i regionalne i lokalne. Podobnie jak w ubiegłym roku nie nadesłano żadnego materiału telewizyjnego.

Fundatorami nagród były: Fundacja im. Stefana Batorego – 6.000 zł; Fundacja Wspomagania Wsi – 4.000 zł oraz Ambasada Amerykańska, której wkład był największy - równowartość 5.000 dolarów. Łączna pula nagród w III edycji konkursu wyniosła 30.000 złotych.

Kapituła Konkursu w składzie: red. Klaus Bachmann, red. Krzysztof Bobiński, prof. dr Marcin Król, Marek Nowicki, red. Stanisław Podemski, Justyna Duriasz – Bułhak reprezentująca Fundację Wspomagania Wsi oraz reprezentujący Ambasadę Amerykańską Janusz Buszyński na posiedzeniu w dniu 29 października 2002 postanowiła przyznać pięć nagród.

Oceniając materiały konkursowe Kapituła zwracała szczególną uwagę na profesjonalizm w podejściu do tematu, udzielenie głosu wszystkim stronom opisywanego wydarzenia, a nade wszystko na samodzielność w prowadzeniu śledztwa dziennikarskiego.

I nagrodę - w wysokości 12.000 zł. – otrzymali: Tomasz Patora i Marcin Stelmasiak z łódzkiego oddziału „Gazety Wyborczej” oraz reporter Radia Łódź, Przemysław Witkowski, za cykl artykułów i reportaży radiowych „Łowcy skór”.

Dla wszystkich członków Kapituły publikacje prasowe i reportaże radiowe powszechnie znane jako „Łowcy skór” były najważniejszym wydarzeniem dziennikarskim minionego roku. I choć wszyscy byli zgodni co do ważności tych materiałów, to decyzja o przyznaniu I nagrody nie była łatwa. Jedni uważali, że „choć publikacja była bardzo ważna, to opisane fakty są jedynie naganne etycznie, ale nie są przestępstwem korupcyjnym”. Jednakże inni członkowie Kapituły uznali, że choć zgodnie z obowiązującym prawem opisanych przypadków nie można uznać za przestępstwo korupcyjne, gdyż nie dotyczą postępowania osób publicznych, to trudno się nie zgodzić, że lekarze i pracownicy służby zdrowia, w powszechnym odczuciu, są postrzegani jako osoby publiczne. Trzeba niemałej odwagi i pracowitości, żeby stworzyć taki materiał.

II nagrodę – w wysokości 5000 zł. – otrzymali Michał Karnowski i Andrzej Rafał Potocki z tygodnika „Newsweek” za materiał „Pani Minister milczy”.

Artykuł dotyczył szefa Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach, Jerzego Hopa. Jego dymisja nastąpiła prawie natychmiast po ukazaniu się publikacji w „Newsweeku”. Prokurator generalny zapowiedział śledztwo w sprawie postawionych przez dziennikarzy zarzutów, które - jak wiemy z informacji z ostatnich dni - zaowocowało aresztowaniem prokuratora Hopa. Kapituła doceniła przede wszystkim samodzielność i skuteczność przeprowadzonego przez dziennikarzy śledztwa oraz wysoko oceniła atrakcyjność i oryginalność materiału dziennikarskiego.

III nagrodę – w wysokości 4.000 zł. – otrzymał Leszek Kraskowski z „Rzeczpospolitej” za cykl trzech artykułów: „Narodowy spis na niemieckich papierach”, „Jak GUS ratuje niemieckie drukarnie” i „Drukarzy bunt powszechny”.

Cykl artykułów dotyczył dużego zamówienia publicznego zorganizowanego przez GUS na druk kwestionariuszy do Spisu Powszechnego. Autor przeprowadził samodzielne, rzetelne śledztwo w tej sprawie. Zamówienia publiczne uznawane są między innymi przez NIK i Ministerstwo Sprawiedliwości za obszar szczególnie narażony na korupcję. Z tego powodu budzą one żywe zainteresowanie społeczne.

Nagrodę za najlepszy materiał radiowy – w wysokości 5.000 zł. - otrzymali Hanna Bogoryja –Zakrzewska i Ernest Zozuń za dwa reportaże „Tajna rzecz publiczna” i „Emilia, niewolnica tajemnicy”, które powstały w Studio Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia.

Nadesłane audycje są częścią większego cyklu dotykającego problemu dostępu obywateli do informacji. Reporterzy zajęli się sprawą nieprawidłowości w przeprowadzeniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. Wnikliwie pokazali mechanizm przeprowadzenia tego konkursu. Przeprowadzili rzetelne śledztwo. Rozmawiali ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Autorzy reportażu już po raz drugi są laureatami konkursu. Nie obniżyli poziomu profesjonalizmu w wykonywanej przez siebie pracy reporterskiej. Stali się wytrawnymi dziennikarzami śledczymi.

Nagrodę za tekst poruszający sprawy dotyczące terenów wiejskich – w wysokości 4.000 zł. - otrzymała Anna Maciąg z lokalnego czasopisma „Los” za materiał „Zakłady pracy chronionej - czy zawsze dobroczyńcy”. Nagroda ta jest nagrodą specjalną ufundowaną przez Fundację Wspomagania Wsi.

Spośród kilku interesujących materiałów nadesłanych przez kwartalnik „Los” Kapituła nagrodziła tekst ujawniający mechanizmy korupcji w Zakładach Pracy Chronionej. Autorka porusza jednocześnie problem niemal całkowitej niemożliwości integracji oraz znalezienia legalnego zatrudnienia przez osoby niepełnosprawne w środowiskach wiejskich.