Działania anty-korupcyjne w państwach członkowskich OECD i UE (2000)

(...) W polskiej historii możemy z łatwością odnaleźć wielowiekowe tradycje korupcji. Wystarczy przypomnieć praktykę kupowania w okresie Pierwszej Rzeczypospolitej urzędów publicznych, a nawet dostępu do samego stanu szlacheckiego. System polityczny opierał się wówczas na wielostronnych powiązaniach klientalnych, a wszelkie wybory polityczne - na czele z elekcjami królewskimi - były okazją do masowego przekupstwa dokonywanego przez magnaterię oraz dwory państw europejskich. Warto zaznaczyć, że tego typu spuścizna historyczna może stać się poważnym obciążeniem przy próbach zwalczania korupcji we współczesnej Polsce. (...) - cytat z wprowadzenia do eseju.

Esej Tomasza Grosse powstał na zamówienie Fundacji im. Stefana Batorego i Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i w związku z realizacją Programu "Przeciw Korupcji". Grosse zebrał i podsumował doświadczenia krajów OECD i Unii Europejskiej w zwalczaniu korupcji i pokusił się również o zaproponowanie priorytetów polskiej strategii anty-korupcyjnej.

Podawane przez autora liczne przykłady ukazują pełny wymiar problemu - zagrożenie korupcją dotyczy w zasadzie każdej dziedziny życia publicznego, a jej zwalczanie napotyka zawsze na poważne przeszkody. Najczęściej nie ma "złotych środków" na walkę z korupcją - nawet wśród osób walczących z korupcją nie ma jednomyślności co do wyboru najlepszych metod przeciwstawienia się jej. Przytoczone przez Tomasza Grosse rozwiązania przyjęte w poszczególnych krajach mogą być jednak doskonałą wskazówką dla osób chcących przeciwdziałać korupcji.

Autor wskazuje na konieczność podjęcia jednoczesnych działań w dwóch kierunkach - ograniczenia korupcji politycznej i przeciwdziałania korupcji administracyjnej, wychodząc z założenia, nie da się w praktyce zrealizować postulatów ograniczenia korupcji w jednym z tych obszarów, bez równoległych działań w drugim. Tomasz Grosse rozprawia się również z funkcjonującymi w świadomości społecznej mitami na temat korupcji, zestawiając argumenty "za" i "przeciw" istnieniu korupcji. Wielkim atutem eseju jest oparcie pracy, na bogatej literaturze polskiej i zagranicznej, obejmującej ponad sto pozycji.

Cały tekst eseju można ściągnąć w formacie PDF (624 kb) lub w formacie RTF (spakowany ZIP, 130 kb).

Mogą Państwo dowolnie wykorzystywać niniejsze opracowanie w pracy dziennikarskiej, pod warunkiem zaznaczenia w tekście, że wybrane cytaty pochodzą z pracy Tomasza Grosse, opracowanej na zamówienie programu "Przeciw Korupcji" Fundacji im. Stefana Batorego i Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.