Program Przeciw Korupcji

Finansowanie kampanii wyborczych

Polski | English

kontakt: asawicki@batory.org.pl
Adam Sawicki, tel. 22 536 02 07

Wydarzenia

Raporty i rekomendacje

Sprawozdanie 2008

Sprawozdanie 2007

Sprawozdanie 2006

Sposób finansowania działalności partii politycznych i kampanii wyborczych jest kluczem do ograniczenia korupcji politycznej. Partie, przyjmując - często w sposób niejawny - znaczące darowizny od grup nacisku czy firm, zaciągają zobowiązania, które w trakcie trwania kadencji spłacają tworząc prawo, czy wydając decyzje faworyzujące darczyńców kosztem społeczeństwa. Celem prowadzonych przez nas działań jest zwiększenie przejrzystości finansowania kampanii wyborczych w Polsce poprzez odpowiednią zmianę przepisów prawnych.

W latach 2005-2006 prowadziliśmy monitoring finansowania kampanii wyborczej kandydatów ubiegających się o fotel Prezydenta RP (patrz: Monitoring finansowania kampanii prezydenckiej oraz kampanii samorządowej (patrz: Monitoring finansowania samorządowej kampanii wyborczej). Wyniki naszych obserwacji wykazały braki w obowiązujących przepisach prawnych, pozwalające na ukrywanie nieprawidłowości w gospodarowaniu finansami przez komitety wyborcze, a także słabości w nadzorze nad funduszami wyborczymi. Skłoniło nas to do podjęcia działań zmierzających do zmiany regulacji finansowania kampanii wyborczych. Działania te do roku 2008 prowadziliśmy wspólnie z Instytutem Spraw Publicznych.

Od 2007 roku upowszechniamy nasze propozycje zmian prawa wyborczego, prezentując je m.in. na organizowanych przez nas konferencjach i seminariach, spotkaniach z parlamentarzystami, a Państwową Komisją Wyborczą, w wypowiedziach do prasy, w listach do władz. W 2008 roku udało nam się przekonać posłów z Komisji Ustawodawczej do podjęcia prac nad nowelizacją przepisów wyborczych. Powołana została podkomisja ds. zmian w ordynacjach wyborczych, która przygotowała projekt nowelizacji ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i innych ustaw, zawierający postulowane przez nas zmiany. Kolejną nowelizacją ustawy o wyborze prezydenta RP zajęła się w 2009 roku Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia niektórych projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego. W grudniu 2009, w wyniku prac obu komisji (w których posiedzeniach uczestniczyliśmy w charakterze gości, zgłaszając nasze propozycje i postulaty), weszły w życie dwie nowelizacje ustawy o wyborze prezydenta RP, wprowadzające przejrzyste zasady finansowania kampanii wyborczej. Zlikwidowano możliwość wpłat od anonimowych darczyńców i firm, uregulowano kwestie zaciągania przez komitety wyborcze kredytów bankowych oraz zapewniono Państwowej Komisji Wyborczej możliwość realnej współpracy – w celach kontrolnych - z innymi organami państwowym (takimi jak izby skarbowe, policja itp.). Nowe przepisy obowiązywać będą podczas najbliższych wyborów prezydenckich.

W 2010 roku w dalszym ciągu bierzemy udział w pracach Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia niektórych projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego. Komisja opracowuje nowy kodeks wyborczy, który w jednym akcie prawnym zebrać ma ujednolicone przepisy dotyczące wyborów i prowadzenia kampanii wyborczych. Podczas posiedzeń przedstawiamy argumenty za wprowadzeniem rozwiązań zapewniających większą przejrzystość finansowania kampanii wyborczych i sprzyjających zwiększeniu frekwencji wyborczej (patrz: program Masz Głos, Masz Wybór)