Paweł Marczewski: Polskie matki nie chcą żłobków? Dlaczego państwo musi dbać o jakość i dostępność opieki na dziećmi.

2018-10-18

Niedawno ukazał się raport fundacji Ordo Iuris pt. "Opieka nad dziećmi do 3. roku życia w Polsce i na świecie. Aspekty prawne, ekonomiczne i społeczne". W mediach, m.in. w "Do Rzeczy" i "Naszym Dzienniku", promowane są dane z raportu, według których 85% polskich matek dzieci w wieku 4-36 miesięcy najchętniej powierzyłoby opiekę na dziećmi opiekunce spośród najbliższej rodziny lub przyjaciół, a 52% matek w ogóle nie chce posyłać dzieci do żłobka. Twierdzenie, że większość polskich matek nie chce korzystać z instytucjonalnej opieki, to jednak spore nadużycie.

Dane, na które powołuje się raport Ordo Iuris pochodzą  sprzed 7 lat, z badania zrealizowanego w 2011 r. przez SMG/KRC na zlecenie Fundacji Nutricia. Wynikało z niego również, co w raporcie Ordo Iuris pominięto, że matki nisko oceniają jakość opieki w żłobkach publicznych. Niechęć do posyłania dzieci do żłobka wynikała nie z ogromnej potrzeby sprawowania wyłącznej osobistej opieki nad dziećmi, nawet kosztem pracy zawodowej, ale raczej z przekonania, że dzieci nie otrzymają w żłobkach należytej opieki. Tezę o tym, że większość kobiet chce godzić karierę zawodową z opieką nad dziećmi, potwierdzają dane z wielkiego europejskiego badania porównawczego European Value Survey, zrealizowanego niedługo później, w 2012 roku. Wynika z niego, że mniej niż połowa niż połowa Polek uważała godzenie macierzyństwa  z pracą zawodową za szkodliwe dla dziecka i odsetek ten znacząco spadł w porównaniu z poprzednią edycją badania zrealizowaną w 2002 roku.  

Dane m.in. OECD nie pozostawiają wątpliwości – dostępność dobrej jakości opieki formalnej służy nie tylko rozwojowi zawodowemu matek, ale poprawia też dzietność. Co więcej, przyczynia się też lepszego rozwoju społecznego dzieci, co w oparciu o badania psychologiczne  jasno stwierdzono w raporcie Fundacji Nutricia (w bazujących na pochodzących z niego danych opracowaniu fundacji Ordo Iuris te wnioski pominięto). Zamiast zachęcać matki wypłacaniem świadczeń opiekuńczych do koncentrowania się wyłącznie na opiece na dziećmi, państwo powinno raczej dołożyć starań na rzecz poprawy jakości i dostępności usług opiekuńczych. Dramatyczne niedostatki w sferze polskich usług publicznych opisała w swoim przekrojowym opracowaniu, wydanym przez forumIdei Fundacji Batorego, prof. Stanisława Golinowska. Tak zwany „wybór”, czyli  możliwość pozostania w domu z dziećmi dofinansowana przez państwo , do czego przekonuje w swoim raporcie fundacja Ordo Iuris, przyczyniłby się do zwiększenia i tak już dramatycznej skali problemu. Jest też, wbrew medialnym doniesieniom o raporcie, niezgodny z oczekiwaniami większości Polek.

Źródło: D. Szelewa, Polityka wobec rodziny i rodzicielstwa w Polsce: w pułapce konserwatyzmu?, Fundacja ICRA i Fundacja im. Friedricha Eberta, Warszawa 2014, dane z European Value Survey.


Copyright © Fundacja Batorego
Drukuj stronę
Do góry