Autor:	Marek Kęskrawiec	
Tytuł:	Gabinety martwych dusz cz. 1/materiał stanowi całość wraz z materiałym filmowym p. Aleksandry Tudyki z TVN	
Miejsce publikacji:	Newsweek	
Data publikacji:	 nr 23/2004, 6.06.2004	

W weekendy grupa krakowskich lekarzy organizowała w siedzibie firmy Medimed 2000 wesołe imprezki z panienkami i alkoholem. W przerwach między kolejnymi drinkami medycy wskakiwali na tzw. bieżnię i robili sobie testy wysiłkowe. Panienkom zresztą też. Potem podłączali się do aparatury EKG i USG, sprawdzając stan swoich serc. Ta niesamowita troska o zdrowie nie brała się bynajmniej z obawy przed zgubnym wpływem picia wódki. Lekarzom potrzebne były po prostu "podkładki", czyli jakiekolwiek wyniki badań, mające zamaskować gigantyczne wyłudzenia, których dokonywali, dopisując swoim pacjentom fikcyjne wizyty, badania i zabiegi. Wszystko po to, by odebrać z Narodowego Funduszu Zdrowia setki tysięcy złotych bezprawnych refundacji. 
Skandaliczna działalność lekarzy zakończyła się w ubiegłą środę, 26 maja. Tego dnia ponad 100 funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z Krakowa, Katowic i Rzeszowa wkroczyło jednocześnie do siedmiu budynków, aby aresztować czterech głównych sprawców procederu i zabezpieczyć kartoteki oraz twarde dyski z komputerów, na których dokonywano fałszerstw. Środowa akcja była jednocześnie ostatnim aktem trwającego dwa miesiące dziennikarskiego śledztwa, prowadzonego przez "Newsweek" oraz TVN. W tym czasie reporterom udało się zebrać dowody gigantycznych manipulacji, jakich dokonują polscy lekarze, by zbijać fortuny na systemie kontraktów, zawieranych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ze spółkami lekarskimi. Mamy podstawy, by sądzić, że w Polsce działają setki firm medycznych założonych tylko po to, by rejestrować w kartotekach fikcyjne choroby, wizyty i zabiegi oraz otrzymywać za nie z NFZ miliony złotych refundacji. 
Śledztwo "Newsweeka" i TVN zakończyliśmy już pod koniec kwietnia. Byliśmy wtedy gotowi do publikacji, ale obawialiśmy się, że przedwczesny artykuł może doprowadzić do natychmiastowego zniszczenia przez lekarzy dowodów ich przestępstwa - czyli zawartości twardych dysków z komputerów, na których prawdopodobnie udokumentowano współpracę oszustów z kolejnymi placówkami medycznymi. Poinformowaliśmy więc o naszych ustaleniach Bogusława Słupika, szefa Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie.
A prokuratura w ubiegłą środę doprowadziła do zatrzymań podejrzanych. 
"Newswekowi" i TVN udało się odkryć kulisy osobliwego, tajnego "holdingu", służącego do wyłudzania pieniędzy z Narodowego Funduszu Zdrowia. Stworzyła go w Małopolsce lekarska spółka Medimed 2000 oraz najprawdopodobniej kilkanaście innych firm. Korzystały one ze złodziejskiego systemu, opracowanego wspólnie przez lekarza 
i szefa Medimedu 2000 Wojciecha Bobrowika oraz urzędnika Zbigniewa Skotczyńskiego, od czterech lat pracownika Małopolskiej Kasy Chorych, a potem NFZ (w związku 
z toczącym się postępowaniem nazwiska niektórych bohaterów zostały zmienione). 
Działania przestępców wyjaśniła w prokuraturze Ewa Policka, była pracownica Akmana, spółki-córki Medimedu 2000, która wcześniej takie informacje przekazała dziennikarzom "Newsweeka" i TVN. Policka była świadkiem preparowania kartotek kilkuset pacjentów, którzy nie mieli bladego pojęcia, że przechodzą skomplikowane badania kardiologiczne i ortopedyczne, konsultują się z chirurgami, poddają się punkcjom i masowo odwiedzają pracownię USG. 
- Zdarzały się sytuacje kuriozalne. Pamiętam, jak doktor Bobrowik zauważył w komputerze nazwisko pacjenta spod Krakowa i śmiejąc się, rzucił: "temu staremu pierdzielowi dopiszemy jeszcze hemoroidy!" - opowiada Ewa Policka, która dwukrotnie - w lutym i marcu - uczestniczyła w wielogodzinnych seansach "produkcji" pacjentów. Za każdym razem odbywało się to pod koniec miesiąca, kiedy zbliżał się termin wysyłania sprawozdań z realizacji kontraktów do NFZ. 
- Pracowaliśmy wtedy przez cztery, pięć dni po 18 godzin na dobę, wklepując do komputerów kłamliwe dane. Często działo się to na oczach pana Skotczyńskiego z NFZ, który odwiedzał nas w przychodni. Wystarczyło, że jakiś pacjent pojawił się u nas tylko raz, a już mógł być pewien, że zrobimy z niego inwalidę - mówi Ewa Policka. 
Medimed 2000 wymieniał się bazami danych o pacjentach z przynajmniej dwoma innymi firmami - tylko te trzy spółki dostały w tym roku z NFZ 615 tys. zł, a niewykluczone, że w przestępczym procederze współpracowało z nimi kilkanaście innych.
System działał od stycznia 2004 r. Dziś już wiadomo, że Medimed 2000 miał w NFZ swojego nieoficjalnego reprezentanta, który dbał o interesy spółki. Był nim Zbigniew Skotczyński, odpowiedzialny w NFZ za wdrażanie w prywatnych spółkach medycznych programu informatycznego do obsługi kontraktów. Nie wiadomo jeszcze, czy Skotczyński dbał o interesy tylko jednej firmy. W tym i ubiegłym roku w Małopolsce kontrakty z NFZ podpisało 210 nowych firm. - Część tych spółek prowadzi fikcyjną działalność - mówią dyrektorzy krakowskich szpitali: Krzysztof Kiciński ze Szpitala im. Rydygiera i Marek Krobicki ze Szpitala Bonifratrów. Ile firm i które rzeczywiście dopuszczały się oszustw? Ustalić ma to wspólne śledztwo Prokuratury Apelacyjnej i ABW. 
W krakowskiej aferze najbardziej skandaliczne jest to, że lekarze nawet specjalnie nie starali się stwarzać pozorów. Aby przekonać się, że ich działalność to czysta fikcja, wystarczyłoby, aby kontrolerzy NFZ pofatygowali się na półkilometrowy spacer ze swojej siedziby i odwiedzili Medimed 2000, aby sprawdzić, ilu pacjentów odwiedza dziennie przychodnię. Dziennikarze "Newsweeka" i TVN wielokrotnie obserwowali siedzibę spółki, która zazwyczaj świeciła pustkami. Nasze wątpliwości budziły stale otwarte, puste, wysprzątane gabinety, brak wywieszek z nazwiskami lekarzy i godzinami przyjęć. Z rzadka na korytarzach pojawiało się dwóch, trzech pacjentów, a gdyby wierzyć liczbie wpisywanych do kartotek zabiegów, powinny ich być tam tłumy. 
W siedzibie Medimedu 2000 oraz drugiej spółki, która wyłudzała pieniądze z NFZ 
- Akmana - Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego zainstalowała podsłuchy. Pod stałą, dyskretną obserwacją znaleźli się: szef Medimedu dr Bobrowik, szef Akmana Wojciech Nowicki, Zbigniew Skotczyński z NFZ i Katarzyna Kraszyńska, prawa ręka Bobrowika, która wpisywała do kartotek fałszywe dane. W środę wszyscy zostali zatrzymani. Prokuratura Apelacyjna postanowiła nie dopuścić do wypłaty kolejnej transzy (ponad 50 tys. zł) wyłudzonych refundacji. Ponadto Akman szykował się do zmiany siedziby. Istniało niebezpieczeństwo, że znajdujące się tam twarde dyski znikną przy przeprowadzce.
Od środowego wieczoru trwają przesłuchania zatrzymanych. Według naszych informatorów w czasie przesłuchań pojawiły się kolejne nazwiska osób zamieszanych w proceder. Poważne poszlaki prowadzą w stronę znanego w Krakowie małżeństwa lekarzy, którzy są właścicielami sieci kilku placówek medycznych i ściśle współpracowali z Bobrowikiem, wymieniając się danymi osobowymi pacjentów. Ślady prowadzą również do innych osób z NFZ. 
Na razie zarzuty postawiono czterem podejrzanym. Grozi im do 8 lat więzienia. W piątek wobec całej czwórki krakowski sąd okręgowy zastosował trzymiesięczny areszt tymczasowy. 
Sprawa krakowskiego medycznego "holdingu", który wyłudził co najmniej kilkaset tysięcy złotych z NFZ, to nie pierwsza i nie jedyna tego typu afera. Narodowy Fundusz Zdrowia i Ministerstwo Zdrowia nie panują nad nadużyciami, oszustwami i zwykłym złodziejstwem, które kwitnie w publicznej służbie zdrowia. W styczniu do krakowskiego sądu wpłynął akt oskarżenia przeciw ginekologowi Jerzemu Notkiewiczowi, właścicielowi firmy medycznej z Brzeska, oraz innym pięciu lekarzom, którzy wyłudzali pieniądze, dopisując pacjentom fikcyjne zabiegi i wizyty. W czasie trwającego półtora roku śledztwa przesłuchano prawie 4 tys. świadków, którzy potwierdzili, że około 11 tys. usług medycznych było fikcyjnych. Oszustom udało się wyłudzić w ten sposób ok. 320 tys. zł. Co ciekawe, do wykrycia afery doszło nie z powodu kontroli wysłanej z NFZ, ale w wyniku doniesienia złożonego przez brata jednej z lekarek, która na łożu śmierci wyznała, że Notkiewicz zmuszał ją do fałszowania kartotek. 
Pod koniec ub.r. ujawniono, że inny ginekolog, Janusz Wodkowski z Częstochowy, dopisywał swoim pacjentom całą masę fikcyjnych wizyt. Zdarzało się nawet, że kobiety, które tylko raz odwiedzały gabinet, miały na swoim koncie po 30 kolejnych, nie mających miejsca spotkań z pomysłowym ginekologiem. Jak ustaliła prokuratura, lekarz wyłudził w ten sposób co najmniej 20 tys. zł. 
Obecnie prokuratura prowadzi dochodzenie przeciwko czterem lekarzom, którzy sfałszowali ponad 70 kartotek pacjentów, leczących się w przychodni endokrynologicznej w Rawiczu. Proceder odkryła pacjentka Bogumiła Kaniewska, która zażądała swojej kartoteki i stwierdziła w niej siedem dopisanych wizyt.
Ciekawe, że tego typu afer zwykle nie wykrywali kontrolerzy czy urzędnicy Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawy wychodziły na jaw dzięki dziennikarzom, pacjentom lub samym lekarzom. Ani resort zdrowia, ani Narodowy Fundusz Zdrowia nie mają odpowiedniego systemu kontroli. Sprawozdania firm otrzymujących pieniądze z NFZ oceniane są wyłącznie pod kątem formalnym. Nikt nie sprawdza, czy zakontraktowane badanie zostało rzeczywiście zrealizowane. Nikt - nawet wyrywkowo - nie pyta pacjenta, czy rzeczywiście odwiedził lekarza. 
- W Europie Zachodniej pacjent własnoręcznym podpisem potwierdza każdą wizytę i badanie. Działają też komputerowe systemy rejestracji usług medycznych, które pozwalają pacjentom w każdej chwili prześledzić historię wizyt. To bardzo ogranicza pole manewru oszustom. 
- W Polsce jednak nikomu nie zależy, by wprowadzić takie reguły. Widocznie wielu decydentom obecny stan rzeczy bardzo odpowiada - uważa dr Grzegorz Luboiński z warszawskiego Centrum Onkologii, ekspert specjalnego zespołu antykorupcyjnego przy Fundacji Batorego. 
W Polsce trzy lata temu zaczęto tworzyć ogólnopolską sieć rejestru usług medycznych (RUM), ale do dziś program nie ruszył. A szkoda, bo przyniósłby ewidentne korzyści. Te było widać na Śląsku, gdzie wiosną 2002 r. stworzono pierwszą regionalną sieć rejestru usług medycznych. 
- Po uruchomieniu sieci nagle okazało się, że dzięki skomplikowanym programom potrafimy natychmiast wykrywać ewidentne oszustwa - wspomina Andrzej Sośnierz, były szef Śląskiej Kasy Chorych, którego minister zdrowia Mariusz Łapiński odwołał latem 2002 roku. - Zdarzało się, że na karcie chipowej pacjenta tego samego dnia, o tej samej porze rejestrowaliśmy pobyt w sanatorium nad morzem i u lekarza rodzinnego w Katowicach. Były też kurioza w postaci rejestrowania zabiegów wypełniania zębów mlecznych u ponad 70-letnich pacjentów. Zanim jednak Sośnierz stracił pracę, zdołał uruchomić specjalne stanowisko komputerowe w Katowicach, gdzie każdy pacjent miał możliwość prześledzenia historii leczenia. Ale, po odwołaniu Sośnierza, stanowisko zlikwidowano. Jak tłumaczy Ryszard Stelmaszczyk, rzecznik katowickiego NFZ, stało się tak po zakończeniu testowania urządzenia, bo oddział NFZ uznał, że nie stać go na dalsze inwestowanie tysięcy złotych w ten eksperyment.
Krakowska afera pokazuje, że akurat NFZ powinien inwestować tysiące złotych w pozornie mało przydatną ewidencję i kontrolę. Jaka część 30-miliardowego budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia ginie w kieszeniach skorumpowanych lekarzy i urzędników? Być może najlepszą odpowiedzią jest stan, w jakim znajduje się polska służba zdrowia.