Konferencja Jaka Polska? Czyja Polska?

28 czerwca 2006

Konferencja jest próbą odpowiedzi na dwa istotne pytania dotyczące Polski po wyborach. Polski zdominowanej politycznie przez Prawo i Sprawiedliwość, a rządzonej przez koalicję stworzoną przez tę partię wraz z Ligą Polskich Rodzin i Samoobroną - co trudno byłoby sobie wyobrazić jeszcze przed rokiem. Wypowiedzi publiczne oraz dyskusje, które toczą się na łamach prasy, nie wykraczają zazwyczaj poza analizę czysto polityczną, co więcej zawężoną do działań kilku osób, dwóch dużych oraz dwóch małych partii politycznych. Przedmiotem refleksji i krytyki są również zmiany dokonywane przez oba rządy Kazimierza Marcinkiewicza, ale także jego zaniechania.

Organizatorzy konferencji pragną skupić się na istocie dokonujących się przemian, na pytaniach o to, jaka wspólnota polityczna i jaki system instytucji się z nich wyłania. Chcemy znaleźć odpowiedź na pytanie, czyim politycznym, społecznym i ekonomicznym interesom, w szerokim tego słowa znaczeniu, służą obecne rządy. Podczas spotkania obecne będzie również pytanie: jak ład panujący w naszym kraju ma się do celów i doświadczeń Polski po 1989 roku i ideałów sił, które przewodziły transformacji? Jak w tej perspektywie rysuje się odpowiedź na pytanie: czyja Polska?

Program

10.00-13.00 Sesja 1. Jaka Polska?

Diagnoza dominujących tendencji. Modele polityki i instytucji, które zdaje się konstruować PiS wraz z sojusznikami. Co znaczy - na tle doświadczeń ostatnich ośmiu miesięcy – hasło „Polska solidarna”? Jakie są granice odrzucenia liberalizmu ekonomicznego, politycznego, kulturowego? Jak rysuje się ideał państwa, narodu, społeczeństwa na tle przeszłości Polski i na tle współczesnych tendencji w Europie?

Wprowadzenie do dyskusji: Mirosława Marody, Jacek Rostowski, Piotr Winczorek, Artur Wołek.

13.00-14.00 przerwa obiadowa

14.00-17.00 Sesja 2. Czyja Polska?

Jakie wartości realizują PiS, LPR i Samoobrona? Jakim grupom i środowiskom wartości te są najbliższe? Czy niedawną zmianę rządzących można interpretować w tradycyjnych kategoriach socjalnych? terytorialnych? pokoleniowych? Jak wygląda przejęcie władzy w kategoriach różnic kulturowych i religijnych w Polsce? Jak można odczytywać proces międzypokoleniowej oraz międzygrupowej redystrybucji władzy?

Wprowadzenie do dyskusji: Henryk Domański, Dariusz Gawin, Karol Modzelewski, Sławomir Sierakowski, Jerzy Szacki.

Prowadzenie dyskusji: Aleksander Smolar

Noty biograficzne uczestników dyskusji

Henryk Domański (ur. 1952) – socjolog, prof. dr hab., kierownik Zakładu Badania Struktury Społecznej i Zespołu Studiów nad Metodami i Technikami Badań Socjologicznych w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W latach 1997-2000 redaktor naczelny „Studiów Socjologicznych”. Od 2000 roku dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Kierownik kilku projektów badań empirycznych: m. in.: Struktura społeczna w latach 90. w Polsce: dynamika i stabilność (1993) oraz Jak formują się w Polsce klasy średnie? (1998). Wydał m.in.: Zadowolony niewolnik. Studium o nierównościach społecznych między mężczyznami i kobietami w Polsce (1992), Zadowolony niewolnik idzie do pracy. Postawy wobec pracy zawodowej kobiet w 23 krajach (1999), Hierarchie i bariery społeczne w latach 90-tych (2000), Women on the Polish Labour Market (2001), Struktura społeczna (2004), O ruchliwości społecznej w Polsce (2004), Niepokoje polskie (2004, wspólnie z Antoniną Ostrowską i Andrzejem Rychardem).

Dariusz Gawin (ur. 1964) - historyk idei, filozof, dr., absolwent historii UW (1989). W latach 1989-1993 asystent w Instytucie Historii UW, od 1993 w Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, obecnie kierownik Zakładu Społeczeństwa Obywatelskiego IFiS PAN. Od maja 2005 zastępca dyrektora Muzeum Powstania Warszawskiego. Członek kolegium redakcyjnego „Teologii Politycznej”. Publikował m.in. w „Przeglądzie Politycznym”, „Res Publice Nowej”, „Teologii Politycznej”, „Znaku”. Wydał m.in.: Lekcja sierpnia. Dziedzictwo „Solidarności” po dwudziestu latach (red., 2002), Spór o Powstanie. Powstanie Warszawskie w powojennej publicystyce polskiej 1945-1981 (wybór, 2004), Polska, wieczny romans. O związkach literatury i polityki w XX wieku (2005).

Mirosława Marody (ur. 1947) – profesor, socjolog, pracownik Instytutu Socjologii PAN oraz Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1996 roku członek interdyscyplinarnej grupy roboczej monitorującej proces wejścia Polski do Unii Europejskiej. Wydała m.in. Język propagandy i typy jego odbioru (1984), Technologie intelektu. Językowe determinanty wiedzy potocznej i ludzkiego działania (1987), Długi finał (1995), Przemiany więzi społecznych. Zarys teorii zmiany społecznej (z Anną Giza-Poleszczuk, 2004).

Karol Modzelewski (ur. 1937) - historyk, prof. dr hab., wykładowca na Uniwersytecie Warszawskim, członek korespondent Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Działacz polityczny. W 1964 roku wraz z Jackiem Kuroniem wystosował do członków tej partii „List otwarty”, za co zapłacił trzema latami więzienia. W marcu 1968 został ponownie aresztowany i skazany na 3,5 roku więzienia. Działacz „Solidarności”. Internowany po 13 grudnia 1981 roku, został zwolniony w 1984. W latach 1989 - 1991 senator RP. Dziacz Solidarności Pracy, w roku 1992 wraz z Ryszardem Bugajem i Aleksandrem Małachowskim współtworzył Unię Pracy i był jej honorowym przewodniczącym. Wydał m.in. Quelle voie apres le communisme? (1995), Organizacja gospodarcza państwa piastowskiego X-XIII wiek (2000), Życiodajny impuls chuligaństwa. Notatki z lat 1993-2002 (2003), Barbarzyńska Europa (2004).

Jacek Rostowski (ur. 1951) – ekonomista, prof. Od 1995 roku i dziekan Wydziału Ekonomii wykładowca na Central European University w Budapeszcie. W latach 1988-1995 wykładowca w School of Slavonic and East European Studies, University of London, w latach 1992-1995 pracownik Centre for Economic Performance, London School of Economics. W latach 1989-1991 doradca ekonomiczny wicepremiera i ministra finansów Leszka Balcerowicza, w latach 1997-2001 szef Rady Polityki Makroekonomicznej w Ministerstwie Finansów RP, w latach 2002-2004 doradca Prezesa NBP. Były doradca rządu Federacji Rosyjskiej do spraw polityki makroekonomicznej. Od 2004 roku doradca zarządu Banku PEKAO S.A. Współzałożyciel CASE – Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych oraz członek Rady Fundacji. Autor licznych publikacji poświęconych problematyce poszerzonej Unii Europejskiej, polityce monetarnej, polityce kursowej i transformacji gospodarek postkomunistycznych.

Sławomir Sierakowski (ur. 1979) - socjolog i publicysta, założyciel i redaktor naczelny lewicowego kwartalnika Krytyka Polityczna. Doktorant socjologii na Uniwersytecie Warszawskim. Zatrudniony także na Uniwersytecie w Monachium, gdzie prowadzi badania nad przemianami pamięci zbiorowej pod kierunkiem prof. Ulricha Becka. Był inicjatorem listu otwartego do europejskiej opinii publicznej „Chcemy innej Europy”. Publikuje m. in. w „Dzienniku”, „Gazecie Wyborczej”, „Polityce”, „Rzeczpospolitej”.

Aleksander Smolar (ur. 1940) - politolog, publicysta, prezes Zarządu Fundacji im. Stefana Batorego, pracownik naukowy francuskiego Krajowego Centrum Badań Naukowych (CNRS). Studiował socjologię i ekonomię na Uniwersytecie Warszawskim, stosunki międzynarodowe w Johns Hopkins University. W latach 1971-1989 na emigracji politycznej we Włoszech, Wielkiej Brytanii i we Francji. W 1974 współzałożyciel i redaktor naczelny kwartalnika politycznego „Aneks”. W latach 1989-1990 doradca ds. politycznych premiera Tadeusza Mazowieckiego, a w latach 1992-1993 doradca ds. polityki zagranicznej premier Hanny Suchockiej. Do 2005 członek Unii Wolności. Opublikował m.in. Le rôle des groupes d'opposition la veille de la démocratisation en Pologne et en Hongrie (red. z Peterem Kende, 1989), La Grande Secousse. L'Europe de l'Est 1989-1990 (red. z Peterem Kende, 1991), Globalization, Power and Democracy (red. z Markiem Plattnerem, 2000), De Kant a Kosovo (red. z Anne-Marie Le Gloannec, 2003).

Jerzy Szacki (ur. 1929) – socjolog i historyk idei, emerytowany profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. W latach 1967-1968 prodziekan Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, a w latach 1981-1983 dziekan Wydziału Filozofii i Socjologii UW. W latach 1968-1999 kierował Zakładem Historii Myśli Społecznej w Instytucie Socjologii UW. Członek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, a w latach 1972-1976 jego przewodniczący. W 1978 roku uczestnik konwersatorium Doświadczenie i Przyszłość. Wydał m.in.: Tradycja. Przegląd problematyki (1971), Historia myśli socjologicznej (1981, 1983, wydanie nowe: 2003), Spotkania z utopią (1980, II wyd. 2000), Znaniecki (1986), Dylematy historiografii idei oraz inne szkice i studia (1991), Liberalizm po komunizmie (1994), Der Liberalismus nach dem Ende des Kommunismus. Mit einem Postskriptum zur deutschen Ausgabe (2003).

Piotr Winczorek (ur. 1943) - prawnik, prof. dr hab., wykładowca na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1989 pełnił funkcje wicedyrektora i dyrektora Instytutu Nauk o Państwie i Prawie UW oraz kierownika Katedry Filozofii Prawa i Nauki o Państwie. W latach 1989-1993 sędzia Trybunału Stanu; w latach 1994-1998 członek Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów; w latach 1993-1997 członek, a następnie przewodniczący Zespołu Stałych Ekspertów Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego. Publicysta „Rzeczpospolitej”. Autor podręczników prawa, wydał m.in.: Prawo konstytucyjne Rzeczypospolitej Polskiej, Teoria i praktyka wykładni prawa.

Artur Wołek (ur. 1971) - politolog, dr, wykładowca Wyższej Szkoły Biznesu - National Louis University w Nowym Sączu i Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. W latach 1997-2000 dyrektor i członek zarządu Fundacji Grupa Windsor. Od 1997 do 2000 roku sekretarz redakcji „Kwartalnika Konserwatywnego”. W latach 1997-1999 współpracownik Pełnomocnika Rządu ds. Reform Ustrojowych Państwa. Współautor projektu konstytucji Prawa i Sprawiedliwości. Publikował m.in. w „Arcanach”, „Gazecie Wyborczej”, „Kwartalniku Konserwatywnym”, „Rzeczpospolitej”, „Tygodniku Powszechnym”, „Znaku”. Wydał m.in.: The End of Transformation Era? Graduate Seminar in Politics (red., 2003), Konstytucjonalizm i rzeczywiste reguły polityki w Europie Środkowej po 1989 r. (2004), Zmiana ordynacji wyborczej? (red., 2004).